Ağrı da Kadın Sünneti Tepkisi

Ağrı'da faaliyet gösteren bir özel kadın hastalıkları ve doğum kliniğinde görev yapan Operatör Doktor Ali Çakır'ın vajinal estetik işlemlerinin reklamını Instagram'da "kadın sünneti" başlıklı bir ilanla vermesi tepki çekti. Yerel tabip odası, doktor hakkında idari ve disiplin soruşturması başlattı.

BBC Türkçe'ye konuşan Ağrı, Kars, Ardahan, Iğdır (AKAI) Tabip Odası Başkanı Prof. Dr. Barlas Sulu, soruşturma kapsamında bilirkişi olarak uzman bir hekimin atanacağını, söz konusu doktorun ifadesinin alınacağını ve gerek görülmesi halinde bir cezanın gündeme geleceğini söyledi.

Halk arasında "kadın sünneti", uluslararası literatürde FGM (Female Genital Mutilation - Kadın Genital Mutilasyonu) olarak geçen uygulama, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Birleşmiş Milletler (BM) tarafından kadınlara ve kız çocuklarına yönelik "en ağır insan hakları ihlâllerinden biri" ve "aşırı bir şiddet türü" olarak kabul ediliyor.

BBC Türkçe'nin ulaştığı Ali Çakır ise "Türkçeye 'kadın sünneti' olarak geçen kadın genital mutilasyonu-genital sakatlama işlemini hiç yapmadım" dedi ve işleme karşı olduğunu belirtti.

Ali Çakır, hudoplasti işleminin direkt kadın genital mutilasyonu olarak degerlendirilmesi ve bir doktorun bunu yaptığına inanılmasını "şaşkınlık ve üzüntüyle karşıladığını" söyledi.

Çakır, hakkında soruşturulma başlatılmasıyla ilgili olarak ise "Kadın genital mutilasyonu yaptığı düşünülen bir doktora soruşturma açılması normaldir" dedi.

Çakır, tepkilerin ardından Instagram ilanının başlığını "hud derisi alma işlemi" şeklinde değiştirdi.

'Uygulamadan farklı bir ilan vermesi etik değil'

BBC Türkçe'nin konuştuğu doktorlar da, açıklamalarından anlaşıldığı kadarıyla, Ali Çakır'ın uygulamalarının kadın genital mutilasyonu değil, vajinal estetik kapsamında olduğunu söylüyor ancak yine de durumu "sorunlu" buluyor.

AKAI Tabip Odası Başkanı Prof. Dr. Barlas Sulu, Çakır için, "Uygulamadan farklı bir ilan vermesi etik değil" diyor.

Çakır ise "Hudoplasti halk arasında kadın sünneti olarak bilinmekte. Hudoplastiyi hastaların anlayabileceği şekilde ifade eden bir terim var mı bilmiyorum" diyor.

Doktorların internet sitelerinde hudoplasti işlemi sıklıkla 'klitoris estetiği' ifadesiyle açıklanıyor.

TTB Türk Tabipleri Birliği (TTB) Kadın Hekimlik ve Kadın Sağlığı Kolu'nun yürütme kurulu üyesi Ayşegül Tekingil de BBC Türkçe'ye yaptığı açıklamada, "Muhtemelen bahsettiği tıbbi literatürde 'hudoplasti' diye geçen bir işlem. Bu da bir vajinal estetik aslında" diyor.

"Aynı bölgeye müdahale söz konusu. Kadınlar rızayla bu işlemi yaptırıyorlar o nedenle şiddet biçimi olarak sınıflandırılması zor ama burada iki tane problem çıkıyor" diye konuşan Tekingil, sözlerini şöyle sürdürüyor:

"Birincisi 'kadın sünneti' diye verdiği bir ilanı sonra değiştirmesi, tıbbi işlemlerle ilgili reklamların güvenilirliği konusunda soru işareti yaratıyor.

"İkincisi de vajinal estetik operasyonlarının hepsi kadınlara dayatılan güzellik algısıyla ilgili olan, ağrılı, cerrahi ve sonrasında komplikasyon riski olan işlemler. Güzellik dayatması altında kadınların bu işlemleri yaptırıyor olması ayrıca tartışılması gereken bir husus."

Çakır: Kadın genital mutilasyonu yapılmasını asla önermiyorum

Operatör Doktor Ali Çakır, BBC Türkçe'ye yaptığı açıklamada, hudoplasti işleminin halk arasında 'kadın sünneti' olarak bilindiğini" söyledi ancak "Bu ifade kadın genital mutilasyonu ile özdeşleştiğinden ifadenin daha dar kapsamlısı olan hud derisi alınması şeklinde ifade edilmesi daha doğru olmuştur" dedi.

Çakır açıklamasında, "Kadın genital mutilasyonu sakatlıklara yol açtığından yapılmasını asla önermiyorum. Sağlık problemleri nedeniyle, erişkin, rızaya dayalı, steril koşullarda, eğitimli cerrahın yaptığı hudoplasti ise hastanın şikayetlerini giderdiğinden birçok sağlık merkezinde güvenle yapılmakta ve önerilmektedir" ifadelerini kullandı.

Çakır açıklamasını şöyle sürdürdü:

"Estetik konusunda eğitimli bir cerrahın halk arasında erkek sünnetinde kesilen deri kısmın kadındaki karşılığı olan hud derisinin kesilmesinin 'kadın sünneti' olarak bilinmesi, 'kadın sünneti' olarak ifade edilen ve açıklamalarda detaylandırılan hudoplasti işleminin direkt kadın genital mutilasyonu olarak degerlendirilmesi ve bir doktorun bunu yaptığına inanılmasını şaşkınlık ve üzüntüyle karşılıyorum."

Özel Mediza Hastanesi: Anlaşmamızı gözden geçireceğiz

Operatör Doktor Ali Çakır'ın ismi, Ağrı'daki Özel Mediza Hastanesi ve Özel Lena Hastanesi ile de gündeme geldi.

Özel Lena Hastanesi, Çakır'ın "bir süre önce hastanedeki görevinden ayrıldığını" ve "profesyonel sağlık hizmetlerine kendi kliniğinde devam ettiğini" açıkladı.

Özel Mediza Hastanesi Başhekimi Metin Kaya da BBC Türkçe'ye, hastanenin ameliyathanesini kullanması konusunda yakın zamanda Çakır'la bir anlaşma imzaladıklarını ancak haberlerin ardından yönetim kurulunun bu kararı gözden geçireceğini söyledi.

Kaya, "Biz de böyle bir şeyi asla desteklemeyiz. [AKAI Tabip Odası'nın] soruşturmasının sonucu ne olur bilemiyoruz ama biz de kendi araştırmamızı yapacağız" dedi.

Kadın örgütleri: Kadın sünneti meşrulaştırılamaz

Kadın örgütleri de Ali Çakır'ın ilanına tepki gösterdi.

Türk Tabipleri Birliği Kadın Hekimlik ve Kadın Sağlığı Kolu yaptığı yazılı açıklamada, kadın genital mutilasyonunun Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) başta olmak üzere uluslararası sağlık örgütleri tarafından reddedildiğini hatırlattı ve bu "insanlık dışı müdahalenin" sosyal medya üzerinden reklam konusu yapılmasını eleştirdi.

İnsan Hakları Derneği (İHD), "Ağrı'da bir hekimin kadın sünnetine ilişkin reklam yapabilmesi son derece düşündürücüdür" dedi.

Açıklamada, "ilanın açıkça suç teşkil etti" belirtildi ve idari ve adli soruşturmanın başlatılması çağrısı yapıldı.

Eşitlik için Kadın Platformu (EŞİK), "Sosyal medyada 'kadın sünneti' adı altında reklam yapılması kabul edilemez. Kadın cinsel organı sakatlaması, hiçbir gerekçeyle meşrulaştırılamayacak ağır bir insan hakları ihlâlidir" açıklamasını yaptı.

Ali Çakır, BBC Türkçe'ye yaptığı açıklamada, kadın hak örgütlerinin kendisine yönelttiği "kadın sünnetini normalleştirdiği" suçlamalarına ise şu yanıtı verdi:

"Kadın sünnetini değil sağlık nedenli yapılan genital estetik işlemlerini normalleştirmeye çalışıyorum, hastalar bu noktada çok gergin olmakta. Yapılacak işlemin erkek sünnetine benzer bir işlem olduğunu ve nasıl yapılacağını anlamaları hastaları rahatlamakta."

BBC Türkçe, Sağlık Bakanlığı'na bağlı Ağrı İl Sağlık Müdürlüğü'ne ulaşmaya çalıştı ancak haber yayımlanana kadar ulaşamadı.

Halk arasında "kadın sünneti" olarak bilinen kadın genital mutilasyonu, tıbbi gerekçe olmaksızın kadın dış genital organlarının kısmen veya tamamen çıkarılması ya da kadın genital organlarına başka şekillerde zarar verilmesi anlamına geliyor.

DSÖ, uygulamanın "herhangi bir sağlık yararı" olmadığını belirtiyor ve "şiddetli kanamaya, idrar yapma sorunlarına, daha sonraki dönemde kistlere, adet görme güçlüklerine, enfeksiyonlara, ayrıca doğum sırasında komplikasyonlara ve yenidoğan ölümleri riskinde artışa" yol açabileceği uyarısında bulunuyor.

DSÖ, "Bu uygulama, cinsiyetler arasındaki köklü eşitsizliği yansıtmakta ve kız çocuklarına ve kadınlara yönelik aşırı bir ayrımcılık biçimini oluşturmaktadır" diyor.

Türk Ceza Kanunu'nun "vücut dokunulmazlığına karşı suçlar" bölümünde, "Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır" deniliyor.