Ağaçlarda görülen bu yapışkan madde kabus oluyor Sözcü Gazetesi

Meyve ağaçlarında görülen reçine (zamk) salgısı, bitkinin stres altında olduğunu, fiziksel hasara uğradığını veya enfeksiyon kaptığını gösteren temel bir gösterge olarak tanımlanıyor. Lovedeco tarafından yayımlanan bilgilendirme materyalinde; reçine oluşumunun nedenleri, tedavi yöntemleri ve alınması gereken önlemler detaylandırıldı.

REÇİNE SALGISININ BİYOLOJİK ANLAMI

Meyve ağaçlarındaki reçine, ağacın stres veya dış etkenlere maruz kalması sonucu iç dokularında ürettiği gomozis (zamklanma) adı verilen bir salgıdır. Su ve bitki dokularının bozulmasıyla ortaya çıkan polisakkaritlerden oluşan bu madde; şeffaf, sarımsı ya da kahverengi tonlarında, jöle benzeri yapışkan bir kıvama sahip.

Söz konusu salgı, ağacın enfekte olan bölgeyi izole ederek mantar ve bakteri gibi patojenlerin yayılmasını engellemeye yönelik geliştirdiği bir savunma mekanizması. Reçine, mevcut yarayı dış nemden ve mikroorganizmalardan korusa da varlığı ağaçta bir sağlık sorunu bulunduğuna işaret ediyor.

Bu durum özellikle kabuk çatlamalarına, odun dokusu ve kambiyum zararına karşı hassas olan kiraz, vişne, kayısı, şeftali ve erik gibi sert çekirdekli ağaçlarda sıklıkla gözlemlendi.

REÇİNE OLUŞUMUNA YOL AÇAN FAKTÖRLER

Reçine çıkışının ana nedenleri arasında ani sıcaklık değişimleri ve dondurucu soğuklar yer alıyor. Kış aylarında gündüz ve gece arasındaki yüksek sıcaklık farkları kabukta çatlamalara yol açarak enfeksiyonlara zemin hazırlıyor. Ağaç sahipleri, dondan etkilenen bu alanlardaki zamklanmayı genellikle ilkbahar başında fark ediyor.

Bunun yanı sıra monilya gibi mantar hastalıkları ve bakteriyel enfeksiyonlar da dokuları tahrip ederek reçine salgısını tetikliyor. Bu vakalarda salgı; çoğunlukla yaraların, koyu renkli lekelerin ve kabuk soyulmalarının etrafında yoğunlaşıyor.

Yanlış zamanlama, steril edilmemiş alet kullanımı veya hatalı kesim teknikleriyle yapılan budamalar da ağaçta strese ve korumasız kalan yaralarda enfeksiyona neden oluyor. Aşırı nem, yetersiz toprak drenajı, dengesiz gübreleme, böcek ve kemirgen zararları gibi olumsuz yetiştirme koşulları ise ağacı zayıflatarak süreci hızlandırıyor. Tedavi edilmeyen vakalarda özsu dolaşımı bozularak dallarda kuruma ve verim kaybı meydana geliyor.

MEYVE AĞAÇLARINDA MÜCADELE VE TEDAVİ YÖNTEMLERİ

Reçine tespit edildiğinde öncelikle sorunun kaynağının belirlenmesi gerekiyor. Ağaç gövdesi ve dalları; çatlaklar, kararmalar ve kuru kısımlar açısından inceleniyor.

Uygulanan temel tedavi yöntemleri şu şekilde sıralandı:

Etkilenen bölge, dezenfekte edilmiş keskin bir bıçakla sağlıklı odun dokusuna ulaşılana kadar dikkatlice kazınıyor. Hastalıkların yayılmaması için kullanılan ekipmanlar her müdahaleden önce ve sonra dezenfekte ediliyor.

Mantar ve bakteri kaynaklı enfeksiyonları önlemek amacıyla Bordo bulamacı, bakır oksiklorür veya bakır hidroksit gibi bakır içerikli bileşikler uygulanıyor.

İlaç uygulamasının ardından yaranın üzeri, enfeksiyon riskini azaltmak ve doku iyileşmesini hızlandırmak amacıyla koruyucu bir tabaka oluşturan aşı/budama macunu ile kapatılıyor.