Ağaç değil su deposu: Dünyanın en büyük tohumu Sözcü Gazetesi

Botanikçiler, Seyşeller’e özgü Lodoicea maldivica (Coco de mer) palmiyesinin besin açısından son derece fakir adam toprağında bitki aleminin en büyük ve en ağır tohumunu nasıl üretebildiğini ortaya çıkardı. New Phytologist dergisinde yayımlanan araştırmaya göre ağaç, geliştirdiği yağmur suyu toplama ve besin geri dönüşüm sistemi sayesinde hayatta kalıyor.

YAPRAKLAR HUNİ GÖREVİ GÖRÜYOR

Araştırma bulgularına göre, palmiyenin yaklaşık 10 metrekareye ulaşabilen yelpaze şeklindeki stiff yaprakları bir huni işlevi görüyor. Yağan yağmur suyunu orman tabanına yaymak yerine doğrudan kendi gövdesinden aşağıya yönlendiren ağaç; bu esnada ölü yaprakları, hayvan atıklarını, organik debrisleri ve hatta kendi polenlerini toplayarak gövde tabanına taşıyor.

Yapılan toprak analizlerinde, gövdeye 20 santimetre mesafedeki fosfor ve azot seviyelerinin, iki metre uzaklıktaki alanlara kıyasla yüzde 50 daha yüksek olduğu ölçüldü. Ağaç, bu yöntemle besin maddelerini geniş bir alana yaymak yerine tam da dev tohumlarının düştüğü ve çimlendiği dar bölgede yoğunlaştırıyor.

YAĞMUR SUYUNU GÖVDEYE YÖNLENDİRİYOR

Araştırmacılardan Christopher Kaiser-Bunbury, yağış anında orman tabanındaki su akışına dikkat çekerek, şiddetli yağmurlarda dahi palmiye ormanında neredeyse ıslanmadan yürünebildiğini, çünkü yağmur suyunun büyük bölümünün gövdelerden aşağı akıtıldığını belirtti. Bu durum, gövdeden uzak alanların kuru kalmasına ve rakip bitki türlerinin bölgede tutunmasının zorlaşmasına yol açıyor.

ADA EVRİMİ VE DEV TOHUM BAĞLANTISI 

Yaklaşık 18 kilogram (40 pound) ağırlığa ve yarım metre çapa ulaşabilen tohumların evrimsel süreci de araştırmada incelendi. Seyşeller'in yaklaşık 65 milyon yıl önce Hindistan kıtasından ayrılmasıyla tohum dağıtıcı büyük hayvanların yok olduğu, bu durumun tohumların ana ağacın yakınına düşmesine neden olduğu kaydedildi.

Aynı canopy (ağaç tepesi) altında yetişen fideler arasındaki yoğun rekabet ortamında, daha fazla enerji deposuna sahip büyük tohum üreten bireylerin hayatta kalma şansının arttığı ve bu durumun tür içi bir evrimsel yarışı tetiklediği ifade edildi.

SADECE İKİ ADADA YETİŞİYOR

Erkek ve dişi çiçekleri ayrı ağaçlarda bulunan (diyoik) ve oldukça yavaş büyüyen Coco de mer palmiyesi, doğal ortamında yalnızca Seyşeller'in Praslin ve Curieuse adalarında yetişiyor. Çevresini kendi imkanlarıyla dönüştürme yeteneğine sahip olan tür, geçmişte yaşanan insan harmanlaması ve ormansızlaşma nedeniyle günümüzde koruma altında bulunuyor ve dev tohumlarının ticareti sıkı kurallara tabi tutuluyor.