Afet yönetimi cemaatlere mi devrediliyor? AFAD dan 11 vakfa resmi kurtarma vizesi!

İktidarın afet ve acil durumlarda kurtarma ve yardım çalışmaları için cemaatlere alan açma politikası, resmi akreditasyonlarla sürüyor. AFAD, 5 Mayıs’ta İstanbul’da düzenlediği akreditasyon programıyla, Menzil ve İsmailağa başta olmak üzere cemaatlere yakın dernek ve vakıfları arama-kurtarma sistemine resmi olarak dahil etti.

Cumhuriyet'ten Aytunç Ürkmez'in haberine göre AFAD'ın İstanbul'da gerçekleştirdiği programda toplam 51 ekip ve 2 bin 141 üyeye arama-kurtarma akreditasyonları ile sertifikaları teslim edildi. Devletten resmi arama-kurtarma yetkisi alan ekipler arasında şu dernek ve vakıflar yer aldı:

Beşir Derneği (Menzil cemaati)

Nezir Derneği (Menzil cemaati)

İsmailağa Camii İlim ve Hizmet Vakfı Beslenme Ekibi (İsmailağa cemaati)

Siyer Arama Kurtarma (İsmailağa cemaati)

Cansuyu Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği Arama Kurtarma Ekibi

İnsan Hak ve Hürriyetleri İnsani Yardım Vakfı (İHH)

Hoca Ahmet Yesevi Derneği (HAY-DER - Cübbeli Ahmet Hoca)

Uluslararası Kalkınma ve İşbirliği Derneği (UKİD)

Sadakataşı Derneği

Kevser Eğitim Vakfı (Konyevi cemaati)

İnsan ve Medeniyet Hareketi (Akıncılar Derneği - İBDA-C)

Arama-kurtarma ve yardım çalışmalarında cemaatlerin rolü, ilk olarak 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerde tartışma konusu oldu. AFAD’ın deprem çalışmalarında yetersiz kaldığı ve müdahalede geciktiği yönündeki tepkiler sürerken; ağır yıkım alan Hatay ve Kahramanmaraş’ta cemaatlere ait vakıf ve dernekler sahada faaliyet yürüttü.

Depremin ardından bölgede Menzil cemaatinin Nezir ve Beşir Dernekleri arama-kurtarma ve yardım çalışması yaparken; sahada İHH, İsmailağa cemaati, İlim Yayma Cemiyeti, Ensar Vakfı, Hakyol ve Erenköy cemaatleri yer aldı. Tüm Öğretmenler Birliği Sendikası’nın (TÖB-SEN) deprem bölgesindeki sorunlara ilişkin hazırladığı 2023 raporunda, çadır kentlerin cemaatlerin “nüfuz artırma alanı” haline dönüştürüldüğü, yardımları cemaat vakıflarının dağıttığı ve eğitimde oluşan boşluğu cemaatlerin doldurduğu belirtildi. Ayrıca depremzedelere yönelik psikolojik destek yerine, cemaatlerin “dini sohbet” adı altında faaliyet yürütmesine göz yumulduğu kayda geçirildi.

Bölgedeki cemaat varlığı arama-kurtarma ve yardım faaliyetleriyle de sınırlı kalmadı. Depremde babalarını yitiren ve Gaziantep’ten Sakarya’ya getirilen dokuz yetim çocuğun, Diyanet İşleri Başkanlığı’na bağlı görünen ancak işletmesi İsmailağa cemaatine bağlı Sakarya Erenler İlme Hizmet Vakfı’na ait Mekke Mescidi-Hanife Akın Kuran Kursu’na yatılı olarak verildiği tespit edildi.

Deprem sürecinin ardından söz konusu cemaat dernekleri, 2025 yılında Karabük, Mersin, Zonguldak, Adana, Bursa, Ankara, Antalya ve Kocaeli illerinde çıkan orman yangınlarında da sahada yer aldı. Cumhuriyet Gazetesi'nin gündeme getirdiği olayda, Menzil cemaatine bağlı Nezir Derneği’nden bir grubun Karabük’teki orman yangınında kendilerine ait teçhizatlarla söndürme çalışması yürüttüğü belirlendi. Aynı derneğin, Ovacık ilçesindeki Çavuşlar Köyü sınırlarında bulunan “Hocaoğlu Köprüsü Şehitler Çeşmesi” önünde yardım çadırı açtığı tespit edildi.