‘Adresi bulamadık’ diye denetlememişler!

Dilovası’nda, üçü çocuk, altı kadın işçinin can verdiği ‘Ravive Kozmetik’e ait atölyedeki vahşi çalışma düzeni ve kanun tanımazlık, 11 ay önce Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi’ne bildirilmişti.

Ve bugün öğreniyoruz ki…

Bu ihbar ilk değil, ikinci bildirimmiş!

Mimar Sinan Mahallesi Muhtarı Alaattin Durmuş tarafından 1 1 Temmuz 2024’te Dilovası Kaymakamlığı’na sunulan dilekçede şu bilgiler veriliyor:

“Mimar Sinan Caddesi konut alanları içinde bulunan parfüm dolum tesisinin faaliyet esnasında çıkardığı ses, görüntü ve iş yerinde bulunan kimyasal maddeler tehlike arz etmektedir. Bölge halkından gelen şikayetler neticesinde defalarca uyarmamıza rağmen hiçbir tedbir almamaları artık dayanılmaz hale getirmiş durumdadır. Mahalle sakinlerimizin can ve malı için tehlike teşkil etmektedir. Tedbir alınması için zatı alinizden arz ve talep ederiz.”

Bulursa denetleyecek

Dilekçe 3 Temmuz 2024’te işleme konuyor.

Gereği için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Kocaeli İl Müdürlüğü ile Dilovası Belediyesi’ne havale ediliyor.

Belediye Başkan Yardımcısı Necati Temiz tarafından 30 Temmuz 2024’te verilen yanıtta, firmanın mahallede daha önce başka binada faaliyetteyken yeni adresine taşındığını, ruhsat müracaatında bulunduğunu belirtti. Temiz, firmadan Çevre Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporu istendiğini; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’nün vereceği görüşe göre işlem yapılacağını bildirdi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü adına Vali Yardımcısı Mustafa Ayhan tarafından skandal niteliğinde bir yanıt verildi. Firmanın adreste bulunamadığı belirtilerek, şöyle denildi:

“Müdürlüğümüz teknik personellerince söz konusu bölgede 11 Temmuz 2024 tarihinde inceleme yapılmış olup başvuru dilekçesinde işletmeye ait herhangi bir ünvan/ticari ünvan ile adres belirtilmediğinden tarafımızca adres tespit edilememiştir. Bölgede bulunan işletmeler denetim programımız çerçevesinde ani olarak denetlenecek olup Çevre Kanunu’na aykırı faaliyet gösteren işletmelere idari yaptırım uygulanacaktır.”

Beş ay sonra ikinci ihbar

Atölyede hiçbir denetim yapılmadı.

Yapıldıysa da bir yaptırım uygulanmadı.

Dilekçeden beş ay sonra, 12 Aralık 2024’te, bir vatandaş Ravive Kozmetik’i CİMER’e ihbar etti.

İhbarda şöyle deniyor:

“Mimar Sinan Mah. İş Bankası yanı Vahdet Camii bitişiğinde ismi levhası olmayan parfüm imalatı ve dolumu yapılan iş yerinde mahallemizin kadınları ve çocukları yaklaşık 15 çalışan olup bunların çoğu sigortasız çalışıp iş güvenliği hiç olmayıp ihtiyacı olan kadınların kovulma tehdidiyle çalıştırılıp yemek parası 70 lira karşılığında 'yemeği kendiniz yiyin' diyerek işçiyi, kadını sömüren bu doymaz işyeri sahibini yüce devletimize şikayet ediyorum.”

‘Yüce devletimiz’ ne cevap verdi?

SGK İl Müdürlüğü’nün 2 Ocak’ta verdiği yanıt şu şekilde:

“İş yerinin iş sağlığı ve güvenliği açısından denetlenmesi için alınmayan tedbirlerin neler olduğunu, iş yerinin hangi kısmında ne zamandan beri alınmadığını, çalışanların nasıl etkilendiğini, iş yerinin tam ünvanını, adres ve iletişim bilgisini belirttiğiniz takdirde başvurunuz işleme alınacaktır. Çocuk işçilerin ise yaşlarını ve kimlik bilgilerini paylaşmanız gerekmektedir.”

Kamu kurumlarındaki bu sorumsuzluğun bedeli çok ağır oldu.

Üçü çocuk, altı kadın işçi hayatını kaybetti.

Yedi işçi ise yaralandı.

Bölgede bu şekilde kaç atölye daha var, bilinmiyor.

Kurtulan işçi: Bir patlama sesi duydum, alevleri gördüm…

Dilovası soruşturması kapsamında patron Kurtuluş Oransal, eşi Aleyna, oğulları İsmail ve Altay Ali ile Gökberk Güngör olası kastla öldürme, Ali Osman Akat ve Onay Yürüklü suçluyu kayırmaktan tutuklandı.

Oransallar susma hakkını kullandı.

Savcılar hayatta kalanların ifadelerini aldı.

Keriman Miskin, dört yıl kadar önce mutfakta çalışmaya başlasa da zamanla diğer işlerde görevlendirilmiş. “Yaptığım işler üzerine eğitim almadım” diyor, Miskin.

O gün saat 8’de mesai başlamış.

Selafon makinesinin başında iki kadın işçiyle çalışıyormuş.

İş yerinin ortasında bulunan tankerde parfüm karışımı yapılıyormuş. Kimyevi maddeler elektrikle çalışan aletle karıştırılıyormuş. Bu alete ‘çırpıcı’ adı veriliyormuş. Normalde tanker ve çırpıcı uygun bir yere ya da çalışma yapılacak alana taşınırmış. Ne hikmetse o gün iş yerinin ortasında bırakılmış. Çırpıcıyı Tuncay Yıldız adlı işçi kullanacakmış.

Miskin, şöyle devam ediyor:

“Yıldız’ın aleti kullandığını görmedim. Yıldız, önümden geçtikten çok kısa bir süre sonra, iş yapmaya devam ettiğim esnada patlama sesi duydum. Arkamı dönüp bir adım attığımda alevleri gördüm. Kapıya 4-5 metre mesafede olduğumuz için dışarı çıkabildik. Patlama iş yerinin ortasında olduğu için diğer arkadaşlarımız çıkamadılar. Ben kapıdan çıktım. Yıldız’ın üzeri yanar vaziyette çıktığını gördüm. Çevredeki vatandaşlar ve kurtulan birkaç arkadaş yardım ettik.”

Miskin, kendisi dahil yedi kişinin dışarı çıkabildiğini anlatarak, “Diğerlerinin içeride kaldığını anladığımızda alevler çok şiddetlenmişti” diyor.

Miskin’in beyanlarından, atölyenin çalışma kampından farksız olduğu anlaşılıyor.

Miskin:

“Ben mutfak işiyle ilgilenirken makineye verdiler. Bu tarihe kadar herhangi bir eğitim ve koruyucu kıyafet verilmedi. İş güvenliği eğitimi de verilmedi. İş sağlığı güvenliği uzmanı hiç olmadı. İşletmeden resmi sorumlu yoktur. Sigorta denetimine bir kez gelindi. Kurtuluş Oransal, sigortası olanların kalmasını söyleyerek, bizim gibi sigortası olmayanları eve gönderdi. İşe girişimde sigorta yapmadılar. Sonradan sigorta girişimin yapılmasını istedim, geri çevirdiler. Maaşım, 22 bin TL idi. Ayın 5’inde verilmesi gereken maaşımı farklı tarihlerde elden veriyordu. Bu ay 109 saatlik fazla mesaimin ödemesini ve maaşımı alamadım.”

Miskin’e göre iş yerinin birinci katı depo, ikinci katı ise üretim katıydı.

Depoda parfüm kutuları, alkol ve tankerler vardı.

İş yerinin her noktasında kimyevi maddeler bulunuyordu.

Yangın söndürücü sistem ve yangın merdiveni ise yoktu.

“Kozmetik iși ve kimyevi maddeler ile ilgili üretim yapılan bir yer olmasına rağmen hiçbir önlem yoktu” diyor Miskin.