Adım adım DOA nın dönüşüm yolculuğu

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi 1 Temmuz 2026 itibarıyla Türkiye genelinde devreye alındı. Ulusal entegrasyon süreci olan bu aşamada 81 ildeki 973 ilçede DOA makineleri hizmet vermeye başladı.

Vatandaşlar DOA’ya yoğun ilgi gösterirken Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, TÜÇA’nın Sakarya Depolama ve Sayım Merkezi’nde içecek ambalajlarının nasıl değerlendirildiğine ilişkin görüntülü paylaşım yaptı. Bakan Kurum mesajında, “DOA çok sevildi, her iade geleceğimize bir nefes daha oldu.Peki, DOA Makinelerine bıraktığınız şişelere ne oluyor? İşte adım adım DOA’nın dönüşüm yolculuğu.” ifadelerini kullandı.

Görüntülerde iade noktalarından gelen PET ve alüminyum ambalajların balyalama hattında türlerine göre ayrıştırılıp preslendiği, cam ambalajların ise özel alanlarda biriktirilerek geri kazanım tesislerine sevke hazır hale getirildiği anlatıldı. DOA makinelerinin yanı sıra işletmelerin de kendi bünyelerinde biriktirdikleri DOA logolu içecek ambalajlarını saha operatörlerinin toplayıp bu tesise getirdiği belirtildi.
HOREKA yani otel, restoran ve kafelerden toplanan bu ambalajların sayma ve doğrulama hattından geçirilerek kayıt altına alındığı anlatıldı. Ayrıştırılıp toplanan ambalajların TÜÇA tarafından ihale ile geri kazanım firmalarına satıldığı, bu sayede hem ekonomik kazanç sağlandığı hem de sektörün ham madde ihtiyacının karşılandığı vurgulandı.

Çevre Mühendisi Mehmet Zorlu, tesiste yürütülen operasyonel süreç ve sistemin işleyişine ilişkin bilgi verdi. Günlük ortalama 7 bine yakın ambalajın geri dönüşüme kazandırıldığını kaydeden Zorlu, tesiste iki temel işlem yürüttüklerini anlattı:

"Birinci işlem, depozito iade makinesinden çıkan ambalaj atıklarının toplanması. İkinci işlem ise ‘HOREKA’ dediğimiz sistem; yani otel, restoran ve kafeteryaların bünyesinden çıkan ambalaj atıklarının geri dönüşüme kazandırılması süreci. Sabah arkadaşlarımız saat 09.00’da tesisten harekete başlar. Depozito iade makinelerinin bulunduğu noktalardan çıkan ambalaj atıklarını toplayarak gün sonunda tesisimize getirirler. Alüminyum ve PET ambalajlarımız balya pres makinesinden geçirildikten sonra depolama alanında istiflenir. Cam ambalajlarımız da cam aracı tarafından depolama alanına dökülür. HOREKA noktalarından aldığımız ambalaj atıkları sayma ve doğrulama hattından geçirilirken, makineden gelen atıklar da preslenerek geçici depolama alanında istiflenir. Bu sayede günlük 4 tona yakın cam ambalaj toplanmaktadır."

Sisteme olan ilginin her geçen gün arttığına dikkat çeken Zorlu, "1 Temmuz öncesinde günlük ortalama 200 kilogram PET ambalaj toplarken, 1 Temmuz sonrasında üç katı yoğunluğa çıkmış durumdayız. Günlük ortalama artık 600 kilogram PET ambalaj toplamaya başladık. Bununla birlikte topladığımız ambalajların miktarları kilogram bazında da artış göstermektedir. Bu durum işlerimizin yoğunlaştığını ve bundan sonra daha da artacağını göstermektedir" diye konuştu.

Toplanan ambalaj atıklarının ekonomiye nasıl kazandırıldığını da anlatan Mehmet Zorlu, "Depolanan ve tesisimize gelen ambalaj atıklarımız, TÜÇA bünyesinde ihale usulüyle geri kazanım firmalarına ulaştırılmaktadır. Bu sayede hem geri dönüşüme büyük bir katkı sağlamış hem de enerji sarfiyatını ciddi oranda azaltmış oluyoruz. Böylece de doğayı korumuş oluyoruz" dedi.