Adanın sahillerini kapladı, miktarı 500 tonu geçti Sözcü Gazetesi

Aldabra, Seyşeller’in en uzak noktalarından biri ve UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alıyor. Kalıcı yerleşimin bulunmadığı bölgenin sahillerine okyanus akıntılarıyla balıkçılık ekipmanları, plastik şişeler, terlikler ve farklı türde atıklar taşınıyor.

Aldabra’daki plastik kirliliğinin boyutu daha önce yapılan temizlik çalışmaları sırasında ortaya çıkmıştı. Hesaplamalara göre kıyılarda biriken atık miktarı 500 tonu aşıyor. Yalnızca bu çöplerin tamamen kaldırılmasının yaklaşık 4,68 milyon dolara mal olabileceği ve 18 bin saatlik çalışma gerektirebileceği hesaplandı.

Sorunun dikkat çekici tarafı, Aldabra’nın büyük şehirlerden ve yoğun nüfuslu bölgelerden oldukça uzakta bulunması. Buna rağmen okyanus akıntıları ve bölgedeki deniz trafiği nedeniyle çöpler adanın sahillerine taşınmaya devam ediyor.

Oxford Üniversitesi’nden araştırmacılar, çöplerin nereden geldiğini daha ayrıntılı belirlemek için beş yıllık uydu takip verilerini kullandı. Balıkçı tekneleri ve ticari gemilerin hareketleri çıkarıldıktan sonra okyanusa milyarlarca sanal plastik parçası bırakılan bilgisayar modelleri oluşturuldu. Bu parçaların akıntılarla hangi kıyılara ulaşacağı takip edildi.

Sonuçlar, özellikle sahillere vuran balıkçılık ekipmanlarının büyük bölümünün Seyşeller’in kendi deniz yetki alanındaki balıkçılık faaliyetleriyle bağlantılı olabileceğini gösterdi. Böylece çöplerin tamamının binlerce kilometre uzaktaki ülkelerden okyanus akıntılarıyla geldiği düşüncesi de değişmeye başladı.

Araştırmada ticari gemilerden kaynaklanan plastikler için de dikkat çekici bir sonuç elde edildi. Modellemeye göre gemicilik faaliyetleriyle bağlantılı olarak Seyşeller kıyılarına ulaşan plastiklerin yüzde 90’dan fazlası, Batı Hint Okyanusu’ndan geçen yalnızca beş ana deniz rotasıyla ilişkilendiriliyor.

Balıkçılık tarafında ise özellikle kaybolan veya denizde bırakılan ağlar, halatlar ve balıkları belirli noktalarda toplamak için kullanılan yüzer düzenekler sorun oluşturuyor. Seyşeller Balıkçılık Otoritesi ve Sahil Güvenlik, bu yıl gerçekleştirilen çalışmalarda Aldabra dahil 12 adaya giderek kıyıya vuran bu ekipmanları ve plastik çöpleri toplamaya devam etti.

Plastiklerin oluşturduğu sorun yalnızca sahillerin kirlenmesi değil. Deniz kaplumbağaları, balıklar ve diğer canlılar ağlara ve plastik parçalara takılabiliyor veya bunları yiyecek sanarak yutabiliyor. Uzak konumu nedeniyle Aldabra’daki temizlik çalışmaları da oldukça maliyetli ve zor yürütülüyor.

Yeni çalışma, yüzlerce ton plastiğin kıyılardan temizlenmesinin tek başına yeterli olmayacağını gösteriyor. Araştırmacılara göre hangi balıkçılık bölgelerinin ve gemi rotalarının atıkların adaya ulaşmasında en büyük paya sahip olduğunun belirlenmesi, çöp daha sahile ulaşmadan kaynağında önlem alınmasını sağlayabilir.