Adana’da plastik kirliliğine karşı koordinasyon toplantısı gerçekleştirildi: İl eylem planı hazırlanacak

Toplantıda ortaya konulan değerlendirmelerin, İstanbul’da Gelecek İçin Sıfır Atık – Ortak Atık Platformu temasıyla gerçekleştirilecek Türkiye Plastik Atık Çalıştayı’na taşınması kararlaştırıldı. Ayrıca Adana’da plastik ve mikroplastik kirliliğine karşı İl Eylem Planı hazırlanacak.

Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin öncülüğünde Türkiye’nin sıfır atık vizyonunun plastik kirliliğinin önlenmesi ve döngüsel ekonominin güçlendirilmesi alanındaki yansımalarını değerlendirmek üzere yürütülen istişare sürecinin ilk şehir buluşmalarından biri Adana’da gerçekleştirildi.

Türkiye’nin plastik kirliliğiyle mücadelede yerelden ulusala uzanan bütüncül yaklaşımının önemli bir parçası olan bu istişare süreci, COP31 Başkanlığı döneminde çevre ve iklim politikalarının sahadaki uygulamalarla güçlendirilmesi hedefiyle de örtüşüyor. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Sayın Murat Kurum’un liderliğinde Türkiye’nin iklim eylemi gündeminde sıfır atık, kaynak verimliliği ve döngüsel ekonomi başlıklarının güçlendirilmesine yönelik çalışmalar sürdürülürken, Adana’daki buluşma da yerel paydaşların deneyim ve önerilerinin ulusal ve uluslararası iklim gündemine taşınmasına katkı sundu.

Adana Valiliği himayesinde, Sıfır Atık Vakfı’nın koordinasyonunda düzenlenen toplantıya Adana Valisi Sayın Mustafa Yavuz, Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Sayın Samed Ağırbaşile birlikte Adana Ticaret Odası, Adana Sanayi Odası, Adana Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği temsilcilerinin yanı sıra kamu kurumları, Adana Büyükşehir Belediyesi, ilçe belediyeleri, Çukurova Üniversitesi, Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi, organize sanayi bölgesi başkanlıkları, sivil toplum kuruluşları, özel sektör ve sektörel birlik temsilcileri katıldı.

“PLASTİK ATIK MESELESİ TEK BİR KURUMUN, TEK BİR SEKTÖRÜN KENDİ BAŞINA ÇÖZEBİLECEĞİ BİR MESELE DEĞİLDİR”

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Sayın Samed Ağırbaş, plastik atık meselesinin tek bir kurumun veya tek bir sektörün kendi başına çözebileceği bir mesele olmadığını belirterek, “Bugün Adana’da plastik atık yönetiminin mevcut durumunu, karşı karşıya olduğumuz sorunları, ihtiyaçlarımızı ve çözüm önerilerini değerlendirmek üzere önemli bir istişare toplantısı gerçekleştirdik. Öncelikle bu toplantıya ev sahipliği yapan Adana Valiliğimize, Sayın Valimiz Mustafa Yavuz’a ve görüşleriyle katkı sunan tüm kamu kurumlarımıza, yerel yönetimlerimize, üniversitelerimize, sanayi ve ticaret odalarımıza, organize sanayi bölgelerimize, sivil toplum kuruluşlarımıza ve özel sektör temsilcilerimize teşekkür ediyorum. Bugünkü toplantımızda sadece sorunları konuşmadık. Aynı zamanda sorunlara yönelik çözümün nasıl ortaklaştırılabileceğini konuştuk. Çünkü plastik atık meselesi tek bir kurumun veya tek bir sektörün kendi başına çözebileceği bir mesele değildir” dedi.

“DEĞERLENDİRMELER TÜRKİYE PLASTİK ATIK ÇALIŞTAYI’NA TAŞINACAK”

“Yalnızca denizdeki atığı temizlemeyi değil, karadan denize ulaşan kirliliğin de önüne geçmeyi başarmamız gerekiyor” diyen Ağırbaş, şöyle devam etti:

“Sıfır Atık Vakfı olarak yürüttüğümüz Türkiye Plastik Atık Çalıştayı Şehir Koordinasyon Toplantıları tam olarak bu anlayışın bir yansımasıdır. Adana’nın ardından Mersin, Muğla ve Antalya vilayetlerimizde de yerel paydaşlarımızla bir araya gelerek şehirlerin deneyimlerini, ihtiyaçlarını ve çözüm önerilerini ortaya koyacağız. Bu toplantılarda elde edilen değerlendirmeleri 31 Ağustos-1 Eylül tarihlerinde İstanbul’da 17 bakanlığımızın, 40’tan fazla genel müdürlüğümüzün, yerel yönetimlerin, akademi, sivil toplum kuruluşları ve ilgili paydaşların katılımıyla gerçekleştireceğimiz Türkiye Plastik Atık Çalıştayı’na taşıyacağız.”

“ORTAK SORUN ALANLARI ORTAYA KONULACAK, İYİ UYGULAMALAR PAYLAŞILACAK”

Adana, Mersin, Muğla ve Antalya’dan gelecek değerlendirmelerin bir araya getirilerek ortak sorun alanlarının ortaya konulması, iyi uygulamaları paylaşılması ve Türkiye’nin plastik atık yönetimine ilişkin daha güçlü uygulanabilir ve ortak bir yaklaşımı geliştirilmesinin amaçlandığını vurgulayan Ağırbaş, “Bu sürecin arkasında çok güçlü bir vizyon bulunuyor.

Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin öncülüğünde Türkiye’de başlayan Sıfır Atık Hareketi bugün yalnızca atığın azaltılmasıyla sınırlı olmayan kaynakların korunmasını, sürdürülebilir üretim, tüketim ve döngüsel ekonomiyi merkeze alan kapsamlı bir dönüşüm vizyonuna dönüşmüş durumda” ifadelerini kullandı.

“PLASTİK KİRLİLİĞİ İLE İKLİM KRİZİNİ BİRBİRİNDEN BAĞIMSIZ İKİ BAŞLIK OLARAK GÖREMEYİZ”

Plastik kirliliğinin iklim krizinden bağımsız bir başlık olmadığını belirten Ağırbaş, şunları söyledi:

“Plastik konusunda yürüttüğümüz bu çalışmada önemli vizyonun bir parçasıdır. Önümüzde aynı zamanda önemli bir küresel iklim gündemi bulunuyor. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız, aynı zamanda COP31 Başkanımız Sayın Murat Kurum’un liderliğinde çalıştığımız COP31’e giden süreçte iklim değişikliğiyle mücadeleyi yalnızca sera gazı emisyonları üzerinden değil, kaynak verimliliği, atık yönetimi, döngüsel ekonomi ve doğayla uygun üretim-tüketim modelleri üzerinden de değerlendirmemiz gerekiyor. Çünkü plastik kirliliği ile iklim krizini birbirinden bağımsız iki başlık olarak göremeyiz.

Plastik atıkların azaltılması ve döngüsel ekonominin güçlendirilmesi aynı zamanda iklim eyleminin de güçlendirilmesi anlamına geliyor. İstanbul’daki Türkiye Plastik Atık Çalıştayı’nda bu anlayışla yerelden ulusala uzanan güçlü bir ortak akıl zeminini olarak görüyoruz. Buradan çıkacak sonuçların yalnızca bir toplantı raporunda kalmasını istemiyoruz. Amacımız şehirlerin deneyimlerini ortaklaştırmak, uygulanabilir çözümleri, önerileri görülür kılmak ve Türkiye’nin plastik döngüsünü güçlendirecek uzun vadeli bir yaklaşımın oluşmasına katkı sağlamaktır.”

“VALİLİĞİMİZ KOORDİNASYONUNDA HABERSİZ DENETİMLERE AĞIRLIK VERİLDİ”

Adana Valisi Mustafa Yavuz ise plastik ve mikroplastik kirliliğinin çok yönlü bir mesele olduğunu vurgulayarak, “Katılımcılarımız Adana’mızın atık ve plastik döngüsüne ilişkin görüşlerini ve çözüm önerilerini paylaştılar. Özellikle 2026 yılı yaz döneminde Akdeniz bölgesinde tespit edilen mikroplastik kirliliğe ilişkin gelişmeler doğrultusunda, atık geri kazanım tesislerine yönelik habersiz denetimlere valiliğimizin koordinasyonunda ağırlık verilmiştir. Bu kapsamda 27 Temmuz-15 Ağustos 2026 tarihleri arasında 159 denetim gerçekleştirilmiştir. Yürüttüğümüz denetin ve yaptırım çalışmalarının temel amacı çevre kirliliğini kaynağında önlemek, işletmelerin mevzuata uyumunu sağlamak, Ve geri dönüşüm süreçlerini daha izlenebilir hale getirmektir” dedi.

“ORTAK BİR İRADE ORTAYA KONULDU”

Toplantıda atık yönetimi altyapısının güçlendirilmesi, atıkların kaynağında ayrıştırılması ve geri dönüşüm uygulamalarının geliştirilmesi konularının değerlendirildiğini söyleyen Yavuz, “Geri dönüşüm tesislerinde çevresel tedbirlerin eksiksiz uygulanması ve lisanslı modern tesislerin desteklenmesi gerektiğini vurguladık. Şehir merkezine yakın durumda bulunan atık tesislerin için toplu bir şekilde faaliyet gösterebilecekleri uygun alanların belirlenmesi, kayıt dışı faaliyetlerle mücadele edilmesi ve izinsiz ya da ruhsatsız işletmelerin etkin bir şekilde denetlenmesi konusunda ortak bir irade koyduğumuzu belirtmek isterim” diye konuştu.

ADANA İL EYLEM PLANI HAZIRLANACAK

Yerel yönetimler tarafından atık getirme merkezlerinin kurulması, sanayi-üniversite iş birliğinin güçlendirilmesi ve geri dönüşüm alanındaki AR-GE çalışmalarının arttırılmasının çözüm önerileri arasında yer aldığını söyleyen Yavuz, şöyle devam etti:

“Kalıcı çözümün yalnızca kanallardaki atıkları temizlemekten değil, kirliliğin kanallara ulaşmadan kaynağında önlemekten geçtiğini de hepimiz biliyoruz. Sulama suyunun kalitesinin düzenli olarak takip edilmesi, mikroplastik kaynakların belirlenmesi ve ilgili kurulların eş güdüm içerisinde hareket etmesinin bilinci içerisindeyiz ve bu doğrultuda çalışmalarımıza devam edeceğiz.

Bu kapsamda atıklar, su arıtma tesisleri, kanallar, geri dönüşüm tesisleri ve mikroplastik kirliliğine mücadeleyi kapsayan İl Eylem Planı’nın hazırlık çalışmaları katılımcı bir anlayışla devam etmektedir. Bugünkü toplantımızda elde edilen sonuçları ve dile getirilen sorunları ve çözüm önerilerini de il eyle planına yansıtacağımızı belirtmek isterim.”

Vali Yavuz, toplantıda ortaya konulan değerlendirmelerin, öncelikli ihtiyaçların ve çözüm önerilerinin kayıt altına alındığını belirterek ortak görüşlerin 31 Ağustos-1 Eylül tarihlerinde İstanbul’da gerçekleştirilecek Türkiye Plastik Atık Çalıştayı’na aktarılacağını söyledi.

ADANA’NIN PLASTİK DÖNGÜSÜ MASAYA YATIRILDI

Toplantıda Adana’nın plastik döngüsüne ilişkin mevcut durum kapsamlı şekilde değerlendirildi. Plastik atıkların kaynağında azaltılması, ayrı toplama süreçlerinin güçlendirilmesi, geri dönüşüm ve yeniden kullanım altyapısının geliştirilmesi, atıkların çevreye ve su kaynaklarına ulaşmasının önlenmesi ile yerel ölçekte yürütülen çalışmalar ele alındı.

Adana’nın sanayi, tarım ve ticaret kapasitesinin yanı sıra Akdeniz Havzası ile bağlantısı nedeniyle plastik döngüsünde önemli bir konuma sahip olduğuna dikkat çekilen toplantıda, plastik atık yönetiminin yalnızca atık toplama ve bertaraf süreçleriyle sınırlı görülmemesi gerektiği vurgulandı.

İlde kamu kurumları, yerel yönetimler, özel sektör, üniversiteler ve sivil toplum tarafından yürütülen çalışmaların yanı sıra mevcut sorunlar, ihtiyaçlar ve iyi uygulamalar da istişare edildi.

DENİZ VE KIYI EKOSİSTEMLERİNİN KORUNMASINA ÖZEL VURGU

Toplantının önemli gündem başlıklarından birini, plastik atıkların karasal kaynaklardan su kaynaklarına ve denizlere ulaşmasının önlenmesi oluşturdu. Plastik kirliliğinin yalnızca kentlerin atık yönetimi sorunu olmadığı; nehirler, kıyılar ve deniz ekosistemleriyle doğrudan bağlantılı bölgesel ve küresel bir mesele olduğu değerlendirilirken, kaynağında önleme ve etkin toplama sistemlerinin güçlendirilmesinin önemine dikkat çekildi.

Bu kapsamda Adana’da kıyı ve deniz alanlarının plastik kirliliğinden korunmasına yönelik çalışmaların geliştirilmesi, yerel uygulamalar arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi ve iyi uygulamaların yaygınlaştırılması yönündeki öneriler değerlendirildi.

YEREL DENEYİM İSTANBUL’DAKİ ÇALIŞTAYA TAŞINACAK

Adana’da gerçekleştirilen toplantıda ortaya konulan görüş, değerlendirme ve çözüm önerileri kayıt altına alınarak, 31 Ağustos–1 Eylül 2026 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenecek “Türkiye Plastik Döngüsü Ortak Akıl Platformu – Plastik Döngüsünde Sürdürülebilir Gelecek Çalıştayı”na taşınacak.

Adana’nın ihtiyaçları, öncelikleri ve iyi uygulamalarının ulusal ölçekteki ortak akıl sürecine dahil edilmesiyle, plastik döngüsüne ilişkin politikaların yerel gerçeklikler ve saha deneyimleriyle güçlendirilmesi hedefleniyor.

İstanbul’da gerçekleştirilecek çalıştay kapsamında 4 ana tematik blok altında oluşturulacak 15 tematik çalışma masasında; plastik üretimi ve tasarımı, sürdürülebilir tüketim, atık yönetimi, geri kazanım, mikroplastikler, insan sağlığı, finansman, yönetişim ve uluslararası iş birliği gibi başlıklar ele alınacak.
Ayrıca çalıştayda deniz kıyısındaki illerin valilerinin katılımıyla özel bir Valiler Oturumu gerçekleştirilecek. Adana toplantısından elde edilen değerlendirmelerin de bu üst düzey istişare zeminine aktarılması planlanıyor.

ORTAK AKIL, ORTAK SORUMLULUK

Sıfır Atık Vakfı, plastik kirliliğinin önlenmesine yönelik çalışmalarını; kaynakların verimli kullanılması, döngüsel ekonominin güçlendirilmesi, iklim eylemi, deniz ve kıyı ekosistemlerinin korunması ile sürdürülebilir üretim ve tüketim anlayışıyla birlikte ele alıyor.

Adana’da başlayan istişare sürecinin, Mersin, Muğla ve Antalya’da gerçekleştirilecek şehir koordinasyon toplantılarıyla devam etmesi; şehirlerden elde edilen bilgi ve deneyimlerin İstanbul’da ortak bir değerlendirme zemininde buluşturulması hedefleniyor. Bu süreç sonunda hazırlanacak Türkiye Plastik Döngüsü Sonuç Raporu ile plastik atıkların azaltılması, geri dönüşüm ve yeniden kullanımın yaygınlaştırılması, döngüsel ekonominin güçlendirilmesi ve Türkiye’nin kıyı ve denizlerinin plastik kirliliğinden korunmasına yönelik politika önerileri ve stratejik yol haritasının ortaya konulması amaçlanıyor.