Açığa satış yasaktı ama Borsa İstanbul da görülmemiş bir satış oldu

Borsa İstanbul (BİST) tarihinde daha önce eşi benzeri görülmemiş bir skandal patlak verdi. İran savaşı koşulları nedeniyle 28 Şubat’tan bu yana açığa satış (elinde olmayan hisseyi satma), virman ve ödünç işlemleri tamamen yasaklanmış olmasına rağmen, Kontrolmatik (KONTR) paylarında bu yasağın delindiğine dair güçlü veriler ortaya çıktı.

Habertürk'ten Rahmi Ak'ın haberine göre borsada "yasak olmasına rağmen bu satış nasıl yapıldı?" sorusu piyasaları sallıyor.

Normal şartlarda bir yatırımcı, elinde bulunmayan bir hisseyi sattığında, borsa yönetimi bu kişiden 2 gün içinde söz konusu hisseyi piyasadan satın alıp yerine koymasını ister. Eğer yerine konulamazsa "temerrüt alışı" denilen zorunlu alım süreci başlar.

Ancak 2 aydır açığa satışın zaten yasak olduğu bir ortamda, Kontrolmatik hisselerinde temerrüt açığı oluşması uzmanları hayrete düşürdü.

Ekonomi uzmanları, yasağın üç farklı yolla delinmiş olabileceği üzerinde duruyor:

Algoritmik Makineler: Limitsiz alım-satım yetkisi olan yüksek hızlı borsa robotlarının yasağı teknik bir boşlukla aşmış olması.

Uzaktan Erişim: Özel yetkilendirilmiş makineler üzerinden yapılan işlemler.

Virmanlı Satış: Yine yasak kapsamında olan ancak el altından yapılmış olabileceği tahmin edilen hisse transferli satışlar.

Sıradan bir işlem gibi duyurulan ancak perde arkasında devasa rakamların döndüğü bu operasyonun boyutu netleşti. Gün sonunda temerrüde konu olan hisse adedi tam 48 milyon 336 bin 790 olarak açıklandı. Bu devasa tutarın nakdi karşılığı ise 536 milyon Türk Lirası’na ulaşıyor.

Bu karanlık işlemin bedelini yine borsa yatırımcısı ödedi. İşlem öncesi 15,87 lira seviyelerinde olan Kontrolmatik hisseleri, bu operasyonun etkisiyle 9,48 liraya kadar geriledi.

Parası neredeyse yarı yarıya eriyen hisse sahipleri, fiyatlardaki bu sert düşüşün doğrudan bu şaibeli işlemden kaynaklandığını belirterek Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Borsa İstanbul’un acilen inceleme başlatmasını talep ediyor.

Borsa İstanbul A.Ş. tarafından yapılan resmi açıklamada, Takasbank Pay Piyasası’nda yerine getirilmeyen bir yükümlülük nedeniyle KONTR.TE pay sırasında temerrüt alışı yapılacağı bildirildi.

Açıklamada, Takasbank Merkezi Karşı Taraf Hizmeti Esasları Prosedürü’nün 65. maddesine atıfta bulunularak, hisselerin 2 iş günü içinde piyasadan bulunamaması halinde "nakdi uzlaşıya" (parasal ödeme) gidilebileceği hatırlatıldı. Bu durum, piyasada bulunamayan hisselerin yarattığı boşluğun nakit para ile kapatılacağı anlamına geliyor.