ABD’de ‘vergi’ restleşmesi... Mahkeme reddetti, Trump ‘ek yüzde 15’ dedi

 ABD Yüksek Mahkemesi önceki gün Trump’ın “acil durum” tarifelerini yasaya aykırı buldu. Mahkeme, tarifelerin hukuki dayanağı olarak gösterilen Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası’nın (IEEPA) başkana ek vergi getirme yetkisi vermediğine hükmetti. Kararda gümrük vergisi koyma yetkisinin Kongre’ye ait olduğu vurgulandı. Mahkeme kararında, yasanın yarım asırlık geçmişinde hiçbir başkanın bu büyüklük ve kapsamdaki tarifeler bir yana, herhangi bir gümrük vergisi uygulamak için dahi bu yasayı kullanmadığına dikkat çekildi.

BEYAZ SARAY ÇOK SİNİRLENDİ

Anayasa Mahkeme’sinin kararının önemli sonuçları olacak. Mahkeme bugüne kadar toplanan gümrük vergilerinin iadesine dair somut bir yol haritası sunmadı ama uzmanlar, “milyarlarca doların iadesinin” ABD Hazinesi üzerinde önemli sonuçlar doğuracağına dikkati çekiyor.

ABD Başkanı Trump ise Yüksek Mahkeme’nin kararı sonrasında Beyaz Saray’da düzenlediği toplantıda deyim yerindeyse ‘zehir zemberek’ açıklamalar yaptı. “İyi haber şu ki, bu korkunç kararda tüm mahkeme tarafından kabul edilen ve Kongre tarafından da tanınan, ABD Başkanı olarak benim kullanabileceğim IEEPA tarifelerinden bile daha güçlü yöntemler, uygulamalar, kanunlar ve yetkiler var” diyen Trump, çok daha güçlü tarifeler getireceği tehdidinde bulundu. IEEPA tarifeleri kullanılarak müzakere edilen ticaret anlaşmalarına ilişkin ise “Birçoğu geçerli. Bazıları geçerli olmayacak ve diğer tarifelerle değiştirilecek” dedi.

YENİ VERGİLERİ İMZALADI

Trump toplantının hemen arkasından tüm ülkelere yönelik ek yüzde 10 küresel gümrük vergisi getirilmesine ilişkin kararı imzaladığını duyurdu. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, bu kararla Trump’ın sahip olduğu yetkiyi kullandığı belirtildi. Yeni imza ile ABD’ye ithal edilen ürünlere 150 gün süreyle yüzde 10 oranında ithalat vergisi getirildiği duyurulan açıklamada, kararın 24 Şubat’tan itibaren yürürlüğe gireceği kaydedildi. Açıklamada, bazı ürünlerin geçici ithalat vergisine tabi olmayacağı ifade edilerek; kritik mineraller, enerji ürünleri, bazı tarım ürünleri, ilaçlar, belirli elektronik ve otomotiv ürünleri, havacılık ürünleri ile bilgi materyalleri gibi bazı kalemlerin vergiden muaf tutulduğu bildirildi.

ABD yönetiminin bundan sonraki süreçte, ulusal güvenliği gerekçe gösteren ve dış ülkelerin haksız ticaret uygulamalarına karşı yetki veren 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın 301. maddesi veya dış ticaret açıklarını hedefleyen 122. madde gibi diğer federal yasaları kullanması bekleniyor.

Öte yandan Fransa, Almanya, Kanada, Hindistan, Çin ve Güney Kore; Yüksek Mahkeme kararını olumlu karşıladı.

'YÜZDE 10'DAN YÜZDE 15'E ÇIKARIYORUM'

ABD Başkanı Donald Trump, konuya ilişkin Amerikan Truth Social hesabından paylaşımda bulundu.

ABD Yüksek Mahkemesinin tarifelerle ilgili dün açıkladığı karara tepki gösteren Trump, kararı "aylarca süren bir düşünme sürecinin ardından açıklanan gülünç, kötü yazılmış ve olağanüstü derecede Amerikan karşıtı" olarak nitelendirdi.

Trump, kararın "kapsamlı, detaylı ve eksiksiz" incelemesine dayanarak dünya genelinde ülkelere uygulanacak yüzde 10'luk gümrük vergisi oranını derhal geçerli olmak üzere yüzde 15 seviyesine çıkaracağını belirtti.

Yönetiminin gelecek birkaç ay içinde yeni ve yasal olarak izin verilen tarifeleri belirleyeceğini ve açıklayacağını kaydeden Trump, "olağanüstü başarılı" olarak tanımladığı "Amerika'yı yeniden büyük yapma" sürecini devam ettireceklerini ifade etti.