ABD’de savaş kulisi: İran a saldırmaya zorlayan 3 lü İttifak... Başı Netanyahu çekiyor

Yunanistan merkezli Banking News gazetesi, Washington ile Tahran arasında artan gerilimi ve perde arkasındaki diplomatik trafiği mercek altına aldı.

Haberde, ABD ile İran arasında tırmanan tansiyonun yerini yoğun diplomatik temaslara bıraktığı, tarafların savaşın önüne geçmek için mekik diplomasisi yürüttüğü belirtildi.

"Trump'ı İran'a saldırmaya zorlayan 3'lü İttifak" başlıklı haberde, ABD Başkanı Donald Trump’ın “devasa armada” olarak nitelediği donanma gücünün Basra Körfezi’ndeki varlığının, diplomatik ilerleme umutlarını gölgelediği ifade edildi.

BAŞINI NETANYAHU ÇEKİYOR

Trump, Umman’daki görüşmeleri “çok iyi” olarak tanımlarken, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da temasların “ileri doğru bir adım” olduğunu ve yeni görüşmelerin planlandığını açıkladı. Buna rağmen Trump’ın son yaptığı açıklamalar, nükleer program ve bölgesel tehditler konusunda baskıyı artırdı.

ABD Başkanı, iki ülkenin “önümüzdeki bir ay içinde” anlaşmaya varması gerektiğini belirterek net bir takvim ortaya koydu. Aksi halde “çok travmatik” gelişmeler yaşanabileceği uyarısında bulundu. Gazete, Trump’ın dış politika stratejisinin zaman zaman belirsiz, çelişkili ve öngörülemez olduğuna dikkat çekti.

Analizde, bu belirsizlikten yararlanan ve çeşitlilik gösteren bir ittifakın, ABD’yi kontrolsüz bir bölgesel savaşın “cehennemine” sürükleyebileceği öne sürüldü. Bu ittifakın başını İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun çektiği belirtildi.

WASHİNGTON’DAKİ “3’LÜ İTTİFAK”

Haberde “3’lü İttifak” olarak adlandırılan yapının, İran’a karşı askeri seçeneği güçlü şekilde desteklediği aktarıldı. Tahran’daki rejimin devrilmesini savunan İranlı sürgünler, neo-muhafazakâr çevreler ve İsrail yanlısı lobilerin bu blokta yer aldığı ifade edildi.

ABD’li Cumhuriyetçi senatörler Lindsey Graham, Ted Cruz ve Tom Cotton’ın İran’ı Orta Doğu’daki Amerikan-İsrail düzeninin önündeki son engel olarak gördüğü kaydedildi. Netanyahu’nun Trump’a yakınlığı ve Washington’daki yoğun temaslarının da İran’ın İsrail için “varoluşsal tehdit” olarak sunulmasını güçlendirdiği vurgulandı.

Analize göre, The National Interest dergisinde yer alan değerlendirmede, bu savaş yanlısı söylemin ABD stratejisini etkilediği ancak yeni bir Orta Doğu savaşının maliyetinin yeterince hesaba katılmadığı ifade edildi.

ABD KAMUOYU YENİ SAVAŞA SICAK BAKMIYOR

Öte yandan, ABD’de iki on yılı aşkın Orta Doğu savaşlarından yorulan geniş bir kesimin yeni bir askeri müdahaleye karşı olduğu belirtildi. İç sorunların öncelik kazandığı bu atmosferin, Trump’ın yeniden Beyaz Saray’a dönüşünü kolaylaştırdığı; ancak son dönemde başkanın sınırlı askeri operasyon fikrine daha sıcak baktığı kaydedildi.

Trump’ın, Haziran 2025’te İran’a yönelik hava saldırıları ya da Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun kaçırılması gibi “gösterişli ancak sınırlı” hamleleri tercih ettiği ifade edildi. Ancak analizde, İran’ın Venezuela olmadığı ve yalnızca hava saldırılarıyla rejim değişikliğinin mümkün görünmediği vurgulandı. İran’da rejimin devrilmesinin, uzun süreli Amerikan askeri varlığı ve ciddi siyasi-sosyal kaos anlamına geleceği, bunun da Trump’ın kaçınmak istediği bir senaryo olduğu belirtildi.

BÖLGESEL AKTÖRLER GERİLİMİN DÜŞMESİNİ İSTİYOR

Haberde, yalnızca ABD’nin değil bölgesel güçlerin de denklemi etkilediği kaydedildi. Suudi Arabistan, Türkiye ve Katar gibi ülkelerin ABD ile ilişkilerini sürdürürken Washington-Tahran çatışmasını önleme motivasyonuna sahip olduğu aktarıldı.

Suudi Arabistan’ın Yemen nedeniyle İran’la rekabet içinde olmasına rağmen, İran’ın çöküşünün petrol piyasaları, ticaret yolları ve bölgesel istikrar açısından yıkıcı sonuçlar doğurabileceğinin farkında olduğu belirtildi. Bu nedenle diplomatik kanalların açık tutulmaya çalışıldığı ifade edildi.

İRAN’DAN “BÖLGESEL SAVAŞ” UYARISI

İran’ın ise son iki buçuk yıldan önemli dersler çıkardığı ve olası bir Amerikan saldırısına karşı kararlı, hatta önleyici yanıt hazırlığında olduğu vurgulandı. Basra Körfezi’ndeki ABD askeri altyapısına ve enerji tesislerine yönelik saldırı ihtimalinin geçmişe kıyasla daha güçlü olduğu kaydedildi.

Tahran yönetiminin, saldırı durumunda “bölgesel savaş” seçeneğini gündeme getirdiği; böylece çatışmayı uluslararasılaştırarak ABD ve İsrail üzerindeki baskıyı artırmayı hedeflediği ifade edildi.

“KIRMIZI ÇİZGİ” BALİSTİK FÜZELER

Umman’daki görüşmeler diplomasinin en umut verici yolu olarak görülse de, taraflar arasında ciddi görüş ayrılıkları bulunuyor. ABD’nin taleplerinin yalnızca nükleer programla sınırlı olmadığı; balistik füzeler ve bölgesel ittifakları da kapsadığı belirtildi.

İran açısından bu taleplerin kabulü, temel savunma unsurlarının ortadan kaldırılması anlamına geliyor. Özellikle 2025’te İsrail’le yaşanan çatışmanın ardından balistik füzelerin caydırıcılık açısından kritik önemde olduğu vurgulanıyor. Füze programının tasfiyesi talebi, Tahran için “kırmızı çizgi” olarak değerlendiriliyor.

Analize göre, ABD’nin “maksimum baskı” politikası ile İsrail’in İran savunma kapasitesinin zayıflatılması yönündeki ısrarı, anlaşma ihtimalini zora sokuyor. Görüşmelerin başarısız olması halinde, sınırlı askeri saldırılar ve ekonomik baskının sürmesi olası senaryo olarak gösteriliyor.

RİSK BÜYÜYOR: PETROL VE GÖÇ DALGASI UYARISI

Haberde, İran’a yönelik askeri hamlelerin bölgesel çatışmaları tetikleyebileceği, küresel petrol ve enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalara yol açabileceği uyarısı yapıldı. İran’ın daha fazla istikrarsızlaşmasının, komşu ülkelerde siyasi ve ekonomik krizleri tetikleyebileceği ve büyük bir göç dalgası oluşturabileceği ifade edildi.

80 milyonu aşkın nüfusu, güçlü askeri kapasitesi ve yaptırımlara rağmen ciddi ekonomik potansiyeli bulunan İran’a yönelik dış baskının, rejimi zayıflatmak yerine ulusal birliği güçlendirebileceği ve Batı karşıtlığını artırabileceği değerlendirildi.

Sonuç olarak analizde, diplomasinin başarı şansının tarafların karşılıklı “kırmızı çizgeleri”ni kabul etmesine bağlı olduğu vurgulandı. Washington’un dengeyi bulup bulamayacağı ve “savaş yanlısı” ittifakın etkisinin ne ölçüde belirleyici olacağı ise belirsizliğini koruyor.