ABD yi çaresiz bırakan casus uydu: İran üsleri böyle vurmuş! Washington Pekin hattında tansiyonu yükseltecek iddia

İran, Orta Doğu’daki ABD askeri üslerini hedef almak amacıyla Çin yapımı TEE-01B uydusunu kullandı. Sızdırılan askeri belgeler, sistemin 2024 yılının sonlarında Devrim Muhafızları Havacılık ve Uzay Kuvvetleri tarafından satın alındığını ortaya koydu.

Uydu görüntüleri ABD üslerine yönelik saldırılarda kullanılırken, gerçek zamanlı veri akışı İran'ın ABD güçlerini takip etmesini mümkün kıldı.

Sızdırılan belgelerde yer alan zaman damgalı koordinatlar, uydu görüntüleri ve yörünge analizleri, İranlı komutanların uyduyu ABD askeri tesislerini izlemekle görevlendirdiğini gösterdi. Elde edilen görüntüler, mart ayında insansız hava aracı (İHA) ve füze saldırılarıyla vurulan ABD üslerinde yaşanan yıkımı gözler önüne serdi.

'YÖRÜNGE İÇİ TESLİMAT' YÖNTEMİ

Financial Times’ın haberinde, TEE-01B uydusunun Çin merkezli Earth Eye Co tarafından geliştirildiği ve uzaya fırlatıldıktan sonra “yörünge içi teslimat” yöntemiyle devredildiği ifade edildi. Bu modelin, uzaydaki sistemlerin doğrudan yabancı kullanıcılara aktarılmasına imkan sağladığı kaydedildi.

Anlaşma kapsamında İran, Pekin merkezli Emposat tarafından işletilen küresel yer istasyonlarına erişim elde etti. Emposat altyapısının komut iletimi, telemetri takibi ve görüntü aktarımı gibi süreçleri desteklediği belirtildi.

UYDU GÖRÜNTÜLERİ SALDIRILARLA UYUŞUYOR

Kayıtlara göre uydu, 13, 14 ve 15 Mart tarihlerinde Suudi Arabistan’daki Prens Sultan Hava Üssü’nü görüntüledi. 14 Mart'ta ABD Başkanı Donald Trump, üssün içindeki ABD uçaklarının vurulduğunu doğruladı ve beş adet ABD Hava Kuvvetleri ikmal uçağının hasar gördüğünü açıkladı.

Uydu ayrıca Ürdün’deki Muwaffaq Salti Hava Üssü, Bahreyn’in Manama kentindeki ABD Beşinci Filo üssü çevresi ve Irak’taki Erbil Havaalanı gibi noktaları da izledi. Kuveyt, Cibuti ve Umman’daki ABD askeri varlıklarının yanı sıra Körfez’deki bazı sivil altyapı tesislerinin de gözlemlendiği kaydedildi.

ERKEN TESPİT AVANTAJI

Sciences Po Üniversitesi'nde İran uzmanı Nicole Grajewski, sistemin doğrudan askeri operasyonlara hizmet ettiğini vurgulayarak, "Bu uydu, İran'ın sivil uzay programı tarafından değil, Devrim Muhafızları'nın Havacılık ve Uzay Kuvvetleri tarafından işletildiğinden, açıkça askeri amaçlarla kullanılıyor. İran, bu savaş sırasında yabancı kaynaklara gerçekten ihtiyaç duyuyor; zira bu, Devrim Muhafızları’nın hedefleri erken tespit etmesine ve saldırılarının başarılı olmasına olanak tanıyor" dedi.

İRAN, ÇİN UYDUSUYLA HASSAS VERİLER ELDE ETTİ

TEE-01B uydusunun yaklaşık yarım metre çözünürlükte görüntü sağlayabildiği belirtildi. Bu kapasitenin uçaklar, araçlar ve altyapı üzerindeki değişimleri tespit etmeye imkan verdiği ifade edildi.

Buna karşılık Devrim Muhafızları’nın daha önce kullandığı Noor-3 uydusunun yaklaşık 5 metre çözünürlük sunduğu aktarıldı. Yeni sistemin, önceki kapasiteye kıyasla daha hassas veri sağladığı bildirildi.

İRAN'IN UZAY STRATEJİSİ

Eski CIA analisti Jim Lamson, “Çin uydusunun kullanılması İran'ın, uzay varlıklarına yönelik kaynakları dağıtma stratejisi izlediği anlamına geliyor” dedi.

Lamson, yabancı yer istasyonlarının kullanımının operasyonel dayanıklılığı artırdığını ifade ederek, “2025 ve 2026 yıllarında vurulan İran’ın uydu yer istasyonları, bin mil uzaktan füzelerle çok kolay bir şekilde vurulabilir. Başka bir ülkede bulunan bir Çin yer istasyonunu öylece vuramazsınız" değerlendirmesini yaptı.

İran'ın bölgede ABD askeri üslerini gözetleyen insan istihbarat kaynakları olduğuna dikkat çeken Lamson, "Dolayısıyla, İranlı bir askeri planlamacıysanız, bununla ve ayrıca Rus uydu görüntüleriyle birleştirebileceğiniz böyle bir uyduya sahip olmak, sizi çok güçlü bir konuma getirir" ifadelerini kullandı.

ABD'DEN ÇİNLİ ŞİRKERLERE YAKIN TAKİP

ABD’li yetkililerin, Çinli uydu şirketlerinin faaliyetlerini yakından izlediği bildirildi. Emposat’ın Çin Halk Kurtuluş Ordusu ile bağlantılı personel ve kurumlarla ilişkili olduğuna dair değerlendirmeler raporlara yansıdı.

CSIS uzmanı Aidan Powers-Riggs, “Emposat, Çin’in uzay sektöründe yükselen bir yıldız, ancak yine de devlet ve askeri kurumların bir ürünü” dedi. Powers-Riggs, şirketin devlet destekli yapılarla bağlantılı olduğunu ifade etti.

Çin’in Washington Büyükelçiliği iddialara ilişkin açıklama yaptı. Büyükelçilik sözcüsü Liu Pengyu, “İlgili tarafların Çin aleyhine spekülatif ve imalı dezenformasyon yaymasına şiddetle karşı çıkıyoruz.” dedi.

Pengyu ayrıca, “Objektif ve tarafsız bir tutum sergiliyoruz ve barış görüşmelerini teşvik etmek için çaba sarf ediyoruz. Çatışmaları tırmandıracak hiçbir eyleme asla girişmiyoruz.” ifadelerini kullandı.