ABD yasağına rağmen Çin, Nvidia’nın en güçlü Blackwell çipiyle yapay zeka eğitti! Teknoloji Haberleri

Yapay zeka, son yıllarda sadece teknoloji dünyasını değil, küresel güç dengelerini de kökten değiştirdi. ABD ile Çin arasındaki “teknoloji soğuk savaşı”, özellikle en güçlü yarı iletken çipler üzerinden en keskin halini aldı. Washington, ulusal güvenlik gerekçesiyle Nvidia’nın en ileri AI çiplerinin Çin’e satışını yasaklarken Pekin, yerli üretimdeki dev açığı kapatmak için devasa yatırımlar yapıyor. Küresel çip krizi, tedarik zinciri sorunları ve jeopolitik gerilimler bu rekabeti daha da kızıştırıyor. İşte tam bu ortamda, Çinli DeepSeek’in ABD’nin “asla göndermiyoruz” dediği Nvidia Blackwell çiplerini kullanarak yeni modelini eğitmesi, yasağın fiilen delindiğinin resmi teyidi oldu.

ABD’Lİ YETKİLİDEN RESMİ DOĞRULAMA

Reuters’in verdiği bilgiye göre Trump yönetiminden kıdemli bir yetkili, ajansa yaptığı açıklamada DeepSeek’in en yeni yapay zeka modelinin Nvidia Blackwell çipleri üzerinde eğitildiğini belirtti. Yetkili, modelin teknik izleri gizlemek için Çin tarafınca silinebileceğini, Blackwell’lerin büyük olasılıkla İç Moğolistan’daki veri merkezinde kümelendiğini ifade etti.

Yetkili, ABD’nin bilgi kaynağını açıklamasa da politikanın net olduğunu vurgulayarak “Blackwell’leri Çin’e göndermiyoruz” ifadelerini kullandı, buna karşın Nvidia’nın yorum yapmaktan kaçındığı ve sessizliğini koruduğu görüldü. ABD Ticaret Bakanlığı da DeepSeek sorulara yanıt vermedi.

ÇİN’DEN TEPKİ: “TEKNOLOJİYİ SİYASALLAŞTIRMAYIN”

Washington’daki Çin Büyükelçiliği, “ideolojik çizgiler çekmek, ulusal güvenlik kavramını aşırı genişletmek, ihracat kontrollerini kötüye kullanmak ve ekonomik-teknolojik konuları siyasallaştırmak” politikalarına karşı olduklarını açıkladı.

“HER ÇİP İHRACATI BÜYÜK RİSK”

Bu doğrulama, ABD’de politika yapıcıları yeniden böldü. Beyaz Saray Yapay Zeka Sorumlusu David Sacks ile Nvidia CEO’su Jensen Huang, ileri seviye çiplerin Çin’e satışının Huawei gibi rakipleri “Nvidia ve AMD teknolojisini yakalamak için daha fazla çaba harcamaktan vazgeçireceğini” savunuyor. Ancak “Çin şahinleri”, çiplerin kolayca askeri amaçlara kaydırılabileceğini ve ABD’nin yapay zeka üstünlüğünü riske atacağını belirtiyor.

Eski Biden dönemi Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi yetkilisi Chris McGuire, “Bu olay, Çin’e herhangi bir AI çipi ihracatının ne kadar tehlikeli olduğunu kanıtlıyor. Çin’in önde gelen AI şirketleri ABD kontrollerini açıkça ihlal ederken, askeri kullanıma karşı konulan şartlara uymalarını bekleyemeyiz” dedi.

TRUMP’IN ÇİP POLİTİKASI

ABD, Blackwell’in Çin’e satışını tamamen yasaklamış durumda. Ağustos’ta Trump, ölçek küçültülmüş versiyon için kapıyı aralamış, ancak kısa süre sonra geri adım atmıştı. Aralık’ta ikinci nesil H200 çiplerine izin çıksa da güvenlik önlemleri nedeniyle sevkiyatlar hâlâ durmuş durumda. Eski NSC teknoloji direktörü Saif Khan, “Çinli şirketlerin kaçak Blackwell’lere bu kadar bağımlı olması, yerli çip üretimindeki büyük açığı gösteriyor. H200 onayı onlar için hayati bir can simidi olur” değerlendirmesinde bulundu.

Yetkiliye göre DeepSeek’in eğittiği model, Anthropic, Google, OpenAI ve xAI gibi ABD liderlerinin modellerinden “distillation” (damıtma) yöntemiyle yararlandı. Bu teknikte güçlü eski modeller, yeni modellerin cevaplarını değerlendirerek bilgi aktarımı yapıyor.

DEEPSEEK’İN GEÇEN YILKİ PATLAMASI

Hangzhou merkezli DeepSeek, 2025 başında piyasaya sürdüğü modellerle OpenAI ve Google’ın en iyi ürünlerine rakip olmuş, Washington’da “kısıtlamalara rağmen Çin yakalıyor” endişesini tetiklemişti. The Information daha önce de DeepSeek’in çip kaçakçılığı yaptığını yazmıştı; Reuters ise ilk kez ABD hükümetinin bu kullanıma ilişkin resmi doğrulamasını kamuoyuna taşıdı.

ABD-Çin teknoloji gerilimi yeni bir kırılma noktasına gelirken, DeepSeek’in Blackwell hamlesi hem çip ihracat politikalarını hem de küresel yapay zeka yarışını derinden etkileyebilir.