ABD ve Suudi Arabistan dan arasında 1 trilyon dolarlık anlaşma

ABD Başkanı Trump, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ı Beyaz Saray'da ağırladı.

İki ülke, F-35 satışından nükleer işbirliğine kadar pek çok alanda anlaşmaya vardı. Trump, Riyad'la Stratejik Savunma Anlaşması imzaladıklarını duyurdu. Böylece ABD, Suudi Arabistan'ı resmen "NATO üyesi olmayan önemli müttefik" ilan etti.

Beyaz Saray'da yapılan açıklamaya göre Trump, F-35 satışına onay verdi. Bu, ABD'nin İsrail dışında bir Ortadoğu ülkesine yapacağı ilk F-35 satışı olacak. Öte yandan Suudi Arabistan'ın yaklaşık 300 Amerikan tankı satın alacağı da aktarıldı.

Ayrıca "sivil nükleer enerji işbirliği" alanında anlaşma yapıldı. Bu Suudi Arabistan'a Amerikan nükleer teknolojisi kapılarının açılması anlamına gelse de bilgilendirmede, "bu teknolojinin nükleer silaha dönüşmemesi" için bir mesaj da verildi. "İşbirliği, nükleer silahların yayılmaması standartlarına göre yapılacak" notu düşüldü.

İki ülke, kritik mineraller ve yapay zeka konularında da işbirliğini ilerletecek. Suudi Veliaht Prensi, ABD'ye yatırımları 600 milyar dolardan, yaklaşık 1 trilyon dolar seviyesine yükselteceklerini açıkladı.

TRUMP: BU HARİKA BİR ŞEY

İki lider görüşmeden önce basın toplantısı düzenledi. ABD Başkanı Trump, "Suudi Arabistan, ABD'ye 600 milyar dolar yatırım yapacak. Bu sayı artabilir" dedi.

İmzaladıkları anlaşmayla, teknoloji, yapay zeka, malzeme, mıknatıslar ve benzeri birçok alanda birçok yatırım fırsatı oluşacağına dikkati çeken Veliaht Prens bin Selman, "(Suudi Arabistan'ın ABD'ye yapacağı yatırım) Bu rakamı 600 milyar dolardan neredeyse 1 trilyon dolara çıkaracağımızı duyuracağımızı düşünüyorum." dedi. Trump bunun üzerine "Çok memnuniyet duyduk. Bu, harika bir şey" değerlendirmesini yaptı.

Selman, ABD ile iki ülkenin ekonomisine katkı sağlayacak birçok alanda birçokABD ile ilişkilerinin gelecekteki birkaç on yıl içinde daha da derinleşeceğini düşündüğünü ifade etti.

ABD ile imzalanan anlaşmayla Suudi Arabistan için de birçok fırsatın doğacağını söyleyen Veliaht Prens bin Selman, yarı iletkenler alanında yaklaşık 50 milyar dolarlık harcama yapacaklarını, uzun vadede bu miktarın yüz milyarlarca dolara çıkabileceğine işaret etti.

F-35 SATIŞI DA GÜNDEME GELDİ

ABD Başkanı, Suudi Arabistan'a F-35 savaş uçakları satmaya hazır olduklarını ve bu uçakların, İsrail'in sahip olduğu F-35'lerle aynı seviyede olmasını beklediklerini söyledi.

Hem İsrail'in hem de Suudi Arabistan'ın "ABD'nin büyük müttefikleri" olduğunu söyleyen Trump, Muhammed bin Selman'a dönerek, "Onların (İsrail'in), sizin daha düşük kalibreli uçaklar almanızı istediğini biliyorum. Ancak bunun sizi çok mutlu edeceğini sanmıyorum. Bana kalırsa, ikisi de en üst düzeyde donanıma sahip (F-35 uçakları) olmaları gereken bir seviyedeler" diye konuştu.

Trump, "İsrail, Suudi Arabistan'a F-35 satılmasını 'normalleşme' sürecine bağlamak istiyor, bu konuda ne düşünüyorsunuz?" sorusuna "İsrail, bu durumun farkında. İsrail bundan dolayı çok mutlu olacak" şeklinde karşılık verdi.

İBRAHİM ANLAŞMALARI: İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜM VURGUSU

ABD Başkanı Trump, İsrail ile Arap ülkeleri arasında normalleşmeyi hedefleyen "Abraham Anlaşması"nı da Veliaht Prens ile yapacakları görüşmede de ele alacaklarını vurguladı ancak Riyad'ın anlaşmaya katılımına ilişkin net ifadeler kullanmaktan kaçındı.

Trump, "Taahhüt' kelimesini kullanmak istemiyorum ancak İbrahim Anlaşmaları hakkında çok iyi bir görüşme yaptık. (Filistin konusunda) İki devletli çözüm gibi birçok konuyu konuştuk. Kısa bir süre içinde bu konuyu daha ayrıntılı olarak tartışacağız. Ancak Abraham Anlaşmaları'na karşı çok olumlu bir tavrınız olduğunu düşünüyorum" ifadelerini kullandı.

Veliaht Prens Selman ise, İbrahim Anlaşmalarına ilişkin, "Anlaşmanın bir parçası olmak istiyoruz, ancak iki devletli çözümün net bir yolunu güvence altına aldığımızdan da emin olmak istiyoruz." diye konuştu.

GAZZE'NİN YENİDEN İNŞAASI

ABD Başkanı, bir soru üzerine, Riyad yönetiminin, Gazze'nin yeniden inşasına epey katkı yapacağına inandığını vurgulayarak, "Bu konuyu konuşuyoruz. Bu, onun (Muhammed bin Selman) için çok önemli bir konu" yorumunu yaptı.

Trump, Gazze'de Uluslararası İstikrar Gücü'nün ne şekilde ve ne zaman görev yapmaya başlayacağı ve bunun Filistinlilerin egemenliğini ihlal edip etmeyeceği yönündeki soruya ise "Filistinlilerle iyi anlaşıyoruz ve Filistin yönetimini tanıyoruz" şeklinde kısa bir cevap verdi.

Gazze konusunda Veliaht Prens bin Selman, "(İsraillilerin ve Filistinlilerin) Bölgede barış içinde bir arada yaşamalarını istiyoruz. Bu hedefe ulaşmak için elimizden geleni yapacağız" ifadesini kullandı.

Veliaht Prens, ABD ve İran arasındaki görüşmeler konusunda bir anlaşmaya varılması için yakından çalışma yürüttüklerini ve bu konuda ne olacağını bekleyip göreceklerini belirtti.

11 Eylül saldırılarına ilişkin ise Veliaht Prens bin Selman, "ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) belgeleri ve diğer belgelere göre Usame bin Ladin, Suudi Arabistanlıları ve o olayı, ABD-Suudi Arabistan ilişkilerini yok etmek için kullandı. Buna inanan herkes Usame bin Ladin'e yardım ediyor demektir" değerlendirmesinde bulundu.

"SURİYE'DE SONUÇLAR ÇOK İYİ"

ABD Başkanı Trump, Türkiye ile Suudi Arabistan'ın, Suriye'ye uygulanan yaptırımların kaldırılmasında çok önemli rol oynadıklarına işaret ederek, iki ülkenin liderlerine vurgu yaptı.

Suriye'nin muazzam bir ilerleme kaydettiğini belirten Trump, "Veliaht Prens'in talebi üzerine yaptırımları kaldırdık, ayrıca Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan da beni özellikle aradı ve dedi ki, 'Biliyorsunuz, yaptırımları kaldırmazsanız Suriye'nin şansı yok. Kaldırırsanız, çok iyi bir şansı olur' dedi. İkisi ve diğer bazılarının da desteğiyle yaptırımları kaldırdım ve şu ana kadar sonuçlar oldukça iyi" ifadelerini kullandı.

"KAŞIKÇI CİNAYETİNDEN HABERİ YOKTU"

Donald Trump, Washington Post muhabirinin gazeteci Cemal Kaşıkçı'nın 2018'de Suudi Arabistan'ın İstanbul Konsolosluğu'nda öldürülmesi hakkında gelen bir soruya, "Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Salman'ın bundan haberi yoktu" cevabını verdi.

Selman ise cinayete ilişkin, Cemal Kaşıkçı'nın öldürülmesinin "büyük bir hata" olduğunu söyledi. Prens Selman, bu durumun "acı verici olduğunu" belirterek, "Suudi Arabistan'da gerekli tüm soruşturma adımlarını attık, böyle bir şeyin bir daha yaşanmaması için sistemimizi iyileştirdik. Bu acı verici ve büyük bir hata, bir daha yaşanmaması için elimizden geleni yapıyoruz" ifadesini kullandı.

NÜKLEER ANLAŞMA

Başkan Trump, ABD ile Suudi Arabistan arasında sivil nükleer anlaşmaya kapı aralayarak, bu konudaki görüşmelerin sürdüğünü ifade etti. Trump, bu anlaşmanın ne zaman yapılacağına ilişkin soru üzerine "Bunun gerçekleşeceğini düşünüyorum. Ancak şu an acil değil." dedi.

"EPSTEIN'İ KÜLÜPTEN ATMIŞTIM"

ABD Başkanı, 2019'da cezaevinde ölen cinsel istismar hükümlüsü milyarder Jeffrey Epstein'le ilişkisine ilişkin bir soru üzerine "Hasta bir sapık olduğu için Epstein'i kulübümden atmıştım, kendisiyle hiçbir ilgim yok" ifadelerini kullandı.

Trump, soruyu soran ABC muhabirini azarlayarak, "Bence ABC'nin lisansı elinden alınmalı, çünkü haberleriniz çok sahte ve çok yanlış. ABC sizin şirketiniz, sizin berbat şirketiniz suçlulardan biri" dedi.

BEYAZ SARAY ANLAŞMANIN DETAYLARINI AÇIKLADI

Beyaz Saray tarafından yapılan açıklamada, ABD ve Suudi Arabistan arasındaki ekonomik ve savunma ortaklığının detayları paylaşıldı. Açıklamada, ABD ve Suudi Arabistan arasında sivil nükleer enerji işbirliği müzakerelerinin tamamlanmasına ilişkin ortak bildirinin imzalandığı belirtildi.

Bunun yıllar sürecek milyarlarca dolarlık nükleer enerji ortaklığı için yasal temeli oluşturduğu aktarılan açıklamada, ABD ve Amerikan şirketlerinin Suudi Arabistan'ın sivil nükleer işbirliği ortakları olacağını teyit ettiği kaydedildi.

Açıklamada, ABD ve Suudi Arabistan'ın kritik mineraller konusunda işbirliğini derinleştiren ve ulusal stratejilerini kritik mineral tedarik zincirlerini çeşitlendirmek için uyumlu hale getiren bir çerçeve anlaşmasını imzaladığı da belirtildi.

İki ülkenin Yapay Zeka Mutabakat Zaptı'nı da imzaladığı belirtilen açıklamada, bunun Amerikan teknolojisini yabancı etkiden korurken Suudi Arabistan'ın Amerikan sistemlerine erişimini sağlayacağı kaydedildi.

TRUMP, F-35 TESLİMATLARINI İÇEREN SAVUNMA SATIŞ PAKETİNİ ONAYLADI

Açıklamada, Trump ve Muhammed bin Selman'ın ABD-Suudi Arabistan Stratejik Savunma Anlaşması'nı imzaladığı da belirtilerek, Trump'ın gelecekteki F-35 teslimatlarını da içeren büyük bir savunma satış paketi onayladığı ve Suudi Arabistan'ın yaklaşık 300 Amerikan tankı satın almasına yönelik anlaşmayı sağladığı aktarıldı.

ABD ve Suudi Arabistan'ın tarife dışı engellerin azaltılması, standartların tanınması ve yatırım ortamının iyileştirilmesi gibi karşılıklı çıkarları ilgilendiren ticaret konularında gelecek haftalarda temaslarını yoğunlaştırma konusunda da anlaştığı belirtilen açıklamada, ABD Hazine Bakanlığı ve Suudi Arabistan Maliye Bakanlığının sermaye piyasaları teknolojisi, standartları ve düzenlemelerinde işbirliğini artırmak ve uluslararası finansal kuruluşlarda ortaklığı derinleştirmek için anlaşmalar imzaladığı kaydedildi.

GÖRÜŞME SONRASI SELMAN ONURUNA BEYAZ SARAY'DA YEMEK

ABD Başkanı Trump, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman onuruna Beyaz Saray'da verdiği akşam yemeğinde iki ülke arasındaki ilişkilerin bu ziyaretle güçlendiğine dikkati çekti. Trump, burada yaptığı konuşmada, yemeğe katılan bazı önemli isimleri zikrederken halen Suudi Arabistan'da oynayan ünlü futbolcu Cristiano Ronaldo'ya katılımı için ayrıca teşekkür etti.

TRUMP: İLK KEZ AÇIKLIYORUM...

ABD Başkanı Trump, Suudi Arabistan olarak ABD'ye yapacaklarını açıkladığı 1 trilyon dolarlık yatırım sözü için Muhammed bin Selman'a teşekkür etti. ABD Başkanı, iki ülke arasındaki savunma ve askeri alanda imzalanan işbirliği anlaşmalarına vurgu yaparak, "Bunu burada ilk kez açıklıyorum. Suudi Arabistan'ı resmi olarak NATO Üyesi Olmayan Önemli Müttefik olarak tanımlıyoruz. Bu onlar için çok önemli bir şey." ifadesini kullandı.

Suudi Arabistan'ın ABD'den yaklaşık 140 milyar dolarlık silah, mühimmat ve savunma alanında hizmet satın alacağını ve bunun binlerce Amerikalı için yeni istihdam anlamına geldiğini aktaran Trump, bu yatırım vaadinden dolayı çok mutlu olduğunu kaydetti.

Trump, milyarlarca dolarlık yeni silah alımları için, "Bu, her iki ülkeyi de daha güvenli hale getirecek ve Suudi krallığının Orta Doğu'da istikrar ve güvenliğin temel gücü olarak rolünü pekiştirecektir." değerlendirmesini yaptı.

Suudi Arabistan ile bugün "stratejik savunma anlaşması" imzaladıklarını belirten Trump, bunun hem Washington hem de Riyad için önemli bir kazanım olduğuna işaret etti.

"GAZZE BARIŞ KURULU'NDA SUUDİ ARABİSTAN DA OLMALI"

Konuşmasında Gazze'de sağlanan ateşkese de dikkati çeken ABD Başkanı, Suudi Arabistan'ın da dahil olduğu bölgeden birçok ülkenin katkılarıyla "savaşın" sona erdiğini ve şimdi artık Gazze'yi bu ülkelerin de katkılarıyla yeniden kalkındıracaklarını ifade etti.

Trump, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde kabul edilen ve Gazze'de "Barış Kurulu"nun kurulmasına imkan veren karara atıf yaparak, "Bu noktaya ulaşmak onlarca yıl sürdü ama artık mükemmel bir noktaya çok yaklaştık. Hemen herkes Orta Doğu'da yaşananların bir mucize olduğunu söylüyor." yorumunu yaptı.

ABD Başkanı, Suudi Arabistan'ın da bu kurulda olmasını istediğini belirtti. Gazze'de yaşayan Filistinlilerin artık daha güvende olduğunu savunan Trump, "Gazze'de yaşayan tüm insanlara, Gazze sakinlerine de teşekkür etmek istiyoruz. Bildiğiniz gibi onlar evlerine geri dönmeye başladılar ve bugün daha önce hiç olmadığı kadar güvende olduklarını söylediler." diye konuştu.