ABD nin planı Avrupa yı alarma geçirdi: Her şey kökten değişecek

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

Pentagon, uçakları, gemileri, silahları ve on binlerce ABD askerini Avrupa'dan çekme yönünde radikal bir planı değerlendiriyor. Birlikleri geri çekme kararı, Avrupa'daki ABD askeri varlığının yaklaşık üçte birine denk gelebilir.

Yetkililer, ilk aşamada 25 bin askerin geri çekilmesini içeren planda sayının daha da büyük olabileceğini, hatta 40 bine kadar asker azaltılabileceğini belirtti. Olası kesintilerin Almanya, İtalya ve İspanya'yı etkilemesi bekleniyor.

AVRUPA İLE ABD'NİN İLİŞKİLERİ DERİNDEN ETKİLENECEK

Eğer hayata geçirilirse bu adım, 1990'lardaki Soğuk Savaş sonrasından bu yana Avrupa'daki 80 bin kişilik ABD askeri varlığının önemli şekilde azaltılması anlamına gelecek. Kesinti olasılığı nedeniyle alarma geçen Avrupa hükümetleri, Rusya'yı cesaretlendirmekten endişe duyuyor.

NBC News'ün haberine göre, olası bir çekilme, ABD'nin başlıca müttefikleriyle ilişkisini kökten değiştirecek ve Ukrayna ile Orta Doğu'da savaşların sürdüğü istikrarsız bir dönemde Avrupa ülkelerini yeni ortaklıklar kurmaya zorlayacak.

KARARDAN EN ÇOK ETKİLENECEK ÜLKELER

ABD'li ve Batılı yetkililere göre kesintilerden etkilenecek ülkeler arasında Almanya, İtalya ve İspanya'nın olması muhtemel. Bu üç ülke, Avrupa'daki ABD birliklerinin büyük çoğunluğuna ev sahipliği yapıyor. Üç ülkenin liderleri de İran'la savaş konusunda ABD Başkan Donald Trump ile çatışmıştı.

On yıllardır Avrupa'daki ABD ordusunun dayanak noktası olan Almanya, yaklaşık 36 bin askerle bölgedeki en büyük ABD askeri konuşlandırmasına ev sahipliği yapıyor.

Mayıs ayında Pentagon, Almanya Başbakanı Friedrich Merz'in "Bütün bir ulus, özellikle de bu sözde Devrim Muhafızları tarafından, İran liderliği tarafından aşağılanıyor" açıklamasının ardından Almanya'dan 5 bin askeri çekme planlarını duyurmuştu.

Bu açıklamanın ardından Trump, daha da ileri gideceğini söyleyerek daha fazla asker çekmekle tehdit etmişti. İtalya, önemli ABD hava üslerine ve yaklaşık 12 bin askere ev sahipliği yapıyor. İspanya ise ülkenin güneyindeki üslerde önemli ABD hava ve deniz üslerine sahip.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz

TRUMP'IN NATO'YA YÖNELİK ELEŞTİRİLERİ

İkinci döneminin başından beri Trump ve yardımcıları, Avrupa'nın ABD'nin nükleer cephaneliğiyle desteklenerek kendi savunmasında öncülük etmesi gerektiğini savundu. ABD güçlerinin Batı Yarımküre'deki Çin, İran ve uyuşturucu kartellerinden gelen daha acil tehditlerle mücadele etmek için gerekli olduğunu belirttiler. Uzun zamandır NATO ittifakının değerini sorgulayan Trump, son aylarda Avrupa ortaklarını ABD'nin İran'a karşı savaşına katılmayı reddettikleri için sert bir şekilde eleştirdi. Temmuz ayında Türkiye'de düzenlenen NATO Zirvesi'nde Trump, "NATO'dan çok hayal kırıklığına uğradığını" söylemiş ve ittifakı Amerikan gücünü kabul etmemekle eleştirmişti.

Trump, "Yüz milyarlarca dolar harcıyoruz ama onlar neden bizim için orada değiller? Biz her zaman onların yanında olduk." açıklamasını yapmıştı.

Bir ay önce Oval Ofis'te NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile yaptığı görüşmede Trump'a müttefiklerinden ne istediği sorulmuş ve o da "Sadece sadık olsunlar" diye yanıt vererek, "Paralarına ihtiyacımız yok. Hiçbir şeye ihtiyacımız yok. Dünyanın en güçlü ordusuna sahibiz" ifadelerini kullanmıştı.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte

PENTAGON'UN İNCELEME SÜRECİ

Pentagon, haziran ayında ABD ordusunun Avrupa'daki varlığına ilişkin altı aylık bir inceleme başlattığını duyurdu. ABD ve Batılı yetkililere göre Müttefik Kuvvetler Yüksek Komutanı ve ABD Avrupa Komutanlığı Başkanı Hava Kuvvetleri Generali Alexus Grynkewich'in analizini cuma günü ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth'e sunması bekleniyor. Grynkewich'in analizi, muhtemelen dört eylem planını özetleyecek. Bunlar arasında ABD havacılığı, deniz kuvvetleri personeli ve kara birliklerinde veya diğer yeteneklerde kesintiler ve muhtemelen Avrupa içindeki bazı kuvvetlerin NATO'nun doğu kanadındaki ülkelere kaydırılması yer alabilir.

Hegseth'in 6 Kasım'da nihai tavsiyeyi alması bekleniyor ve bu tavsiye daha sonra Trump'a sunulacak. Herhangi bir geri çekilme bundan sonra gerçekleşecek. ABD Savunma Bakanlığı'ndan üst düzey bir yetkili ve iki başka yetkiliye göre henüz hiçbir karar alınmadı. Savunma Bakanlığı'ndan üst düzey bir yetkilinin açıklamasına göre Hegseth, Avrupa'daki kuvvetlerin altı aylık incelemesini, ABD pozisyonunun "Başkan Trump'ın sağduyulu, 'Önce Amerika' stratejisiyle uyumlu olmasını sağlamak" amacıyla gerçekleştirdi.

ABD KONGRESİ VE AVRUPA'DAN TEPKİLER

Olası kesintiler, yalnızca Demokratlar arasında değil, birçok kıdemli Cumhuriyetçide da derin endişeye yol açtı.

Kongre'deki bir Cumhuriyetçi üye, Rusya'nın bölgedeki saldırganlığının giderek arttığı endişesiyle geçen yıl Almanya'dan iki rotasyonlu tugay muharebe birliğinin azaltılmasını örnek göstererek, "25 bin askerlik bir kesinti hiçbir şekilde kabul edilemez. Rusya'yı caydırmak ucuza olmaz." dedi.

Avrupa'dan askerleri çekip ABD içinde veya dünyanın başka yerlerinde yeniden konuşlandırmak önemli bir maliyete yol açabilir ve bu da Kongre'ye bir koz verebilir. Kongre üyeleri, Pentagon'a asker ve silahların yeniden konuşlandırılması için gerekli fonları vermeyi reddederek Avrupa'daki büyük askeri değişiklikleri engelleyebilir ya da kısıtlayabilir.

Aralık ayında kabul edilen bir yasayla Kongre, Avrupa'daki asker sayısı 76 binin altına düşerse veya ABD bölgedeki tesislerinden çekilirse ya da en üst düzey müttefik komutanı olarak görev yapan ABD'li kıdemli bir subayın görevinden vazgeçerse Savunma Bakanlığı fonlarının belirli bölümlerinin kullanılmasını yasakladı. Ancak savunma sektöründeki uzmanlar ve eski yetkililer, asker çekme işlemlerini rotasyonlu görevlendirmelerin bir parçası olarak geçici hareketler olarak açıklamak da dahil olmak üzere yasanın etrafından dolaşmanın yolları olabileceğini söylüyor.

İtalya ve İspanya, ABD'nin İran savaşı sırasında hava operasyonları için hava sahalarını kullanmasına izin vermemişti.

AVRUPA ENDİŞELİ

Trump yönetiminin asker sayısını gözden geçirme kararı, Avrupa hükümetlerinin Rusya'nın Avrupa ve dünya için ciddi bir tehdit oluşturduğu yönündeki tekrarlanan uyarılarının ardından geldi. Avrupalı liderler, Rusya'nın Ukrayna'ya askeri yardımı baltalamak ve NATO ittifakını bölmek amacıyla kıta genelinde sabotaj, siber saldırı, suikast ve insansız hava aracı uçuşlarından oluşan bir planı hayata geçirmek üzere olduğunu söylüyor.

Almanya ağustos ayında Leipzig'deki bir havaalanına düzenlenen ve patlayıcı yüklü bir insansız hava aracıyla gerçekleştirilen saldırı girişiminden Rusya'yı sorumlu tuttu. Hafta sonu ise eski İngiltere Başbakanı Boris Johnson ve eski İsveç Başbakanı Carl Bildt'in de aralarında bulunduğu diplomatik bir heyetin aynı istasyondan geçmesinden dakikalar sonra Ukrayna-Polonya sınırına yakın bir trene insansız hava aracıyla saldırı düzenlendi. İkinci bir insansız hava aracı saldırısı ise Polonya ve Ukrayna arasındaki ayrı bir sınır geçiş noktasına yakın bir yerde gerçekleşti.

Avrupalı yetkililer, Rusya'yı Ukrayna'ya askeri yardım sağlayan hükümetleri korkutmak için insansız hava aracı saldırıları düzenlemekle suçladı. Rusya ise bu suçlamaları reddetti. NATO'nun açıklamasına göre haziran ayından bu yana ittifakın doğu kanadındaki semalarda devriye gezen uçaklar, Rusya tarafından fırlatıldığı düşünülen çok sayıda insansız hava aracını düşürdü. İtalyan savaş uçakları Litvanya ve Letonya üzerinde insansız hava araçlarını düşürürken, bir Fransız savaş uçağı Letonya üzerinde bir insansız hava aracını, bir İspanyol savaş uçağı Romanya hava sahasında bir insansız hava aracını ve bir Rumen uçağı da Romanya üzerinde bir başka insansız hava aracını düşürdü.

ALMANYA SAVUNMA BÜTÇESİNİ ARTIRDI

Rusya'nın Ukrayna'yı topyekün işgalinin ve Trump'ın savunma desteğini çekme tehditlerinin yol açtığı sonuçlar, Almanya ve diğer bazı NATO müttefiklerini savunma harcamalarını önemli ölçüde artırmaya itti. Almanya bu yıl askeri bütçesini yüzde 25 artırdı ve ülkenin savunma bakanı çarşamba günü Pentagon'a yaptığı ziyarette NATO müttefiklerinin daha fazlasını yapmaya hazır olduğunu söyledi.

Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, ABD'li mevkidaşı Hegseth'in yanında durarak, "Biz Avrupalılar, ABD'nin üzerindeki yükün bir kısmını hafifletmek ve zaman içinde Avrupa'da konvansiyonel caydırıcılığın birincil sorumluluğunu üstlenmek istiyoruz" dedi.

Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius

ABD VARLIĞININ STRATEJİK ÖNEMİ

ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığı, II. Dünya Savaşı'nın ardından ve Soğuk Savaş sırasında, ABD'nin Sovyetler Birliği'nin oluşturduğu tehditten Avrupa'yı korumak için transatlantik bir ittifaka öncülük etmesiyle ortaya çıktı. 1950'lerde 400 binden fazla askere ulaşan Amerikan varlığı, Soğuk Savaş'tan sonra azaltıldı. Ancak ABD, Rusya'nın 2014'te Ukrayna'nın Kırım Yarımadası'nı ele geçirmesi ve 2022'de Ukrayna'yı tam ölçekli işgal etmesinin ardından kıtaya ek birlikler ve askeri teçhizat konuşlandırdı.

ABD ve NATO'nun Avrupa'daki kuvvetlerinin komutanı Grynkewich, mart ayında milletvekillerine yaptığı açıklamada Avrupa'da üslerin, birliklerin ve silahların bulunmasının ABD ordusunun dünyanın diğer bölgelerinde daha verimli bir şekilde faaliyet göstermesini sağladığını belirtmişti.

Grynkewich, "Avrupa'da sahip olduğumuz yetenekler, ABD Afrika Komutanlığı'nın Afrika'daki teröristleri hedef almasına veya ABD Merkez Komutanlığı'nın İran'a karşı yürüttüğü 'Destansı Öfke' Operasyonu'na yardımcı olmamızı sağlayan mühimmattır. Mesafeler daha kısa, daha ucuz ve gücü iletmek çok daha kolay" diye konuştu.