ABD nin İran planları: Rejim değişikliği masada Dış Haberler

ABD ve İran arasındaki geriliminin savaşa dönme ihtimali, ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamalarıyla güçlendi.

Trump sınırlı askeri saldırılar düzenlemeyi düşündüğünü belirtirken iki ABD'li yetkili Reuters'e, ABD'nin İran'a yönelik askeri planlamasının ileri bir aşamaya geldiğini ve seçenekler arasında saldırı kapsamında belirli kişileri hedef almak ve hatta Trump'ın emriyle Tahran'da liderlik değişikliği peşinde koşmak da bulunduğunu söyledi.

Trump perşembe günü Tahran'a, uzun süredir devam eden nükleer anlaşmazlığı çözmek için 10 ila 15 gün süre verdiğini duyurmuştu. Aksi takdirde, ABD'nin Orta Doğu'daki askeri yığınaklaması nedeniyle "gerçekten kötü şeyler"le karşı karşıya kalacaklarını söylemişti.

KİTLE PROTESTOLARININ BASKILANMASININ ARDINDAN SALDIRI TEHDİTLERİ

Dün akşam İran'ı anlaşmaya zorlamak için sınırlı bir saldırı yapmayı düşünüp düşünmediğini sorulan Trump, "Düşündüğümü söyleyebilirim" cevabını verdi. Daha sonra Beyaz Saray basın toplantısında İran hakkında sorulan bir soruya Trump, "Adil bir anlaşma yapmaları daha iyi olur" dedi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, bu hafta Cenevre'de Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner ile dolaylı görüşmelerin ardından, tarafların ana "kılavuz ilkeler" üzerinde bir anlaşmaya vardıklarını, ancak bunun bir anlaşmanın yakında imzalanacağı anlamına gelmediğini söylemişti.

Arakçi, MS NOW'da verdiği röportajda, İranlı üst düzey yetkililerin incelemesi için önümüzdeki iki veya üç gün içinde hazır olabilecek bir karşı teklif taslağı olduğunu ve bir hafta içinde ABD-İran görüşmelerinin devam edebileceğini belirtmişti.

ABD ve İsrail'in haziran ayında İran'ın nükleer tesislerini ve bazı askeri üslerini bombalamasının ardından Trump, Tahran'ın yaygın protestoları ölümcül güçle bastırması üzerine ocak ayında yeniden saldırı tehditlerine başlamıştı.

Trump dünkü açıklamasında İran halkı ile ülkenin liderleri arasında bir fark olduğunu söyledi.

İran yönetiminin 'nispeten kısa bir süre içinde 32 bin kişi öldürdüğü' iddiasında bulunan Trump, "Bu çok, çok, çok üzücü bir durum" dedi.

İran'ı vurma tehditlerinin iki hafta önce liderlerin toplu idam planlarından vazgeçmesine neden olduğunu söyleyen Trump, "837 kişiyi idam edeceklerdi. Ve ben onlara, tek bir kişiyi bile asarsanız, o anda ve o yerde vurulacağınızı söyledim" dedi.

ARAKÇİ: 'ÇOK KISA SÜREDE' ANLAŞMA OLASILIĞI VAR

İranlı bakan Arakçi, İranlıların Witkoff ve Kushner'a karşı tekliflerini ne zaman sunacaklarına dair kesin bir zaman belirtmedi, ancak diplomatik bir anlaşmanın ulaşılabilir olduğunu ve "çok kısa sürede" gerçekleştirilebileceğini düşündüğünü söyledi.

Birleşmiş Milletler sözcüsü Stephane Dujarric, bölgedeki gergin söylemler ve artan askeri faaliyetler hakkındaki endişelerini yineledi.

Dujarric, BM'de düzenli olarak yapılan basın toplantısında, "Hem ABD'yi hem de İran İslam Cumhuriyeti'ni, anlaşmazlıkları çözmek için diplomasiye devam etmeleri konusunda teşvik ediyoruz" dedi.

Arakçi, ABD medyasına verdiği demeçte, Cenevre görüşmeleri sırasında ABD'nin sıfır uranyum zenginleştirme talep etmediğini ve İran'ın zenginleştirmeyi askıya almayı teklif etmediğini söyledi.

"Şu anda konuştuğumuz şey, zenginleştirme dahil İran'ın nükleer programının barışçıl olmasını ve sonsuza kadar barışçıl kalmasını nasıl sağlayacağımızdır."

Programın barışçıl kalmasını sağlamak için teknik ve siyasi "güven artırıcı önlemler" alınacağını, bunun karşılığında yaptırımlar konusunda adımlar atılacağını ekledi, ancak daha fazla ayrıntı vermedi.

İSRAİL YÜKSEK TEYAKKUZDA

ABD'nin İran'a askeri saldırı düzenleyip düzenlemeyeceği tartışmaları sürerken İsrail ordusu, yüksek alarm durumunda olduğunu açıkladı.

İsrail Ordu Sözcüsü Effie Defrin, yayımladığı video mesajda, ABD'nin İran'a olası saldırısına ilişkin bölgesel gelişmeleri yakından takip ettiklerini belirtti.

Defrin, "Yüksek alarm durumundayız. Gözlerimiz her yönde açık ve operasyonel gerçeklikte yaşanabilecek herhangi bir değişikliğe yanıt vermek için parmaklarımız her zamankinden daha fazla tetikte." ifadelerini kullandı.

ABD, KATAR'DAN YÜZLERCE ASKERİNİ TAHLİYE ETTİ

New York Times (NYT) gazetesinin haberinde, ABD ordusunun Katar'ın başkenti Doha'daki El-Udeyd Hava Üssü'nde görevli yüzlerce askerini tahliye ettiği bildirildi.

NYT'ye konuşan ABD Savunma Bakanlığı yetkilileri, El-Udeyd üssünden yüzlerce askerin tahliye edildiğini aktardı.

Yetkililer ayrıca ABD donanmasının 5. Filosu'nun konuşlandığı Bahreyn'deki üslerden de tahliyeler yapıldığını belirtti.

İran ile ABD arasında İran'ın nükleer programına ilişkin dolaylı görüşmeler sürerken, ABD olası bir askeri saldırıya karşı bölgeye askeri yığınak yapmayı sürdürüyor.

Açık kaynak istihbaratını takip ve analiz eden bazı sosyal medya hesaplarındaki bilgilere göre son bir hafta içinde Avrupa ve Orta Doğu'ya ABD ordusuna ait 100'den fazla uçak geldi.

USS Abraham Lincoln ve USS Gerald R. Ford uçak gemileri 120'den fazla savaş uçağını taşıyor.

ABD EUCOM ve CENTCOM'un ise 200'den fazla jet ve yaklaşık 108 tanker uçağa ev sahipliği yaptığı tahmin ediliyor.