ABD nin hesabı İran da tutmadı: Hamleler değişmek zorunda kaldı... Beyaz Saray güçlü planımız var demişti

ABD Enerji Bakanı Chris Wright, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırı gerçekleştirdiği 28 Şubat'tan 10 gün önce, yaklaşan savaşın Orta Doğu’daki petrol arzını etkilemeyeceğini savundu.

Wright, ABD Başkanı Donald Trump'ın savaş başlatmayı değerlendirdiği sırada enerji piyasalarında büyük bir kesinti yaşanacağı yönündeki endişelere katılmadığını belirtti.

New York Times (NYT) gazetesinde yer alan habere göre Wright, 12 gün süren savaşı örnek gösterdi ve petrol arzının etkilenmediğini söyledi.

“Petrol fiyatları kısa süreli yükseldi ve ardından yeniden düştü” diyen Wright,  bu tür gelişmelere piyasaların hızla uyum sağladığını ifade etti.

NYT'nin haberine göre, Trump’ın bazı danışmanları da özel görüşmelerde benzer değerlendirmelerde bulundu ve İran’ın küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sini taşıyan deniz yollarını kapatabileceği yönündeki uyarıları küçümsedi.

HÜRMÜZ KRİZİ BÜYÜYOR

Son günlerde yaşanan gelişmeler ise bu değerlendirmelerin tartışmaya açılmasına neden oldu.

İran, ticari petrol tankerlerinin Hürmüz Boğazı'ndan geçişi sırasında ateş açabileceği yönünde tehditte bulundu.

Bu açıklamaların ardından Basra Körfezi'ndeki ticari gemi trafiği büyük ölçüde yavaşladı. Küresel petrol fiyatları hızla yükselirken, Trump yönetimi ABD’de benzin fiyatlarının artmasına yol açan ekonomik baskıyı kontrol altına almak için acil önlemler üzerinde çalışmaya başladı.

İRAN’IN TEPKİSİ BEKLENENDEN SERT OLDU

Yaşanan gelişmeler, Trump yönetiminin İran’ın savaşa vereceği yanıtı yanlış hesaplamış olabileceği yorumlarına yol açtı.

Tahran yönetimi, varoluşsal bir tehdit olarak gördüğü çatışmaya geçen yıl haziranda yaşanan 12 günlük savaşa kıyasla çok daha sert karşılık verdi.

İran, ABD askeri üslerine, Orta Doğu’daki bazı Arap ülkelerinin şehirlerine ve İsrail’deki yerleşim merkezlerine füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenledi.

WASHİNGTON PLANLARINI DEĞİŞTİRMEK ZORUNDA KALDI

Gelişmeler karşısında ABD’li yetkililer planlarını hızla gözden geçirmek zorunda kaldı.

Washington yönetimi bir yandan bazı büyükelçiliklerin tahliyesi için acil kararlar alırken, diğer yandan benzin fiyatlarını düşürmeye yönelik politika seçenekleri üzerinde çalışmaya başladı.

Trump yönetiminin Kongre üyelerine kapalı kapılar ardında verdiği brifingin ardından Demokrat Senatör Chris Murphy, sosyal medya hesabından dikkat çeken bir açıklama yaptı.

Murphy, yönetimin Hürmüz Boğazı konusunda net bir planı olmadığını savunarak, “Yönetimin Hürmüz Boğazı’nı güvenli şekilde yeniden açmaya yönelik bir planı yok ve bunu nasıl yapacağını bilmiyor” ifadelerini kullandı.

YÖNETİM İÇİNDE STRATEJİ TARTIŞMASI

Trump yönetimi içinde bazı yetkililerin savaşın nasıl sona erdirileceğine dair net bir strateji bulunmaması nedeniyle giderek daha karamsar bir tablo çizdiği belirtiliyor. Ancak bu görüşlerin Başkan Trump’a doğrudan iletilmediği ifade ediliyor.

Trump ise askeri operasyonun “tam bir başarı” olduğunu sık sık dile getiriyor.

Başkan Trump, İran’ın kendisine bağlı bir lider belirlemesi gibi azami hedefler ortaya koyarken, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Savunma Bakanı Pete Hegseth daha sınırlı ve taktik hedefler açıklayarak çatışmanın kısa vadede sona erdirilebileceği bir çerçeve çizdi.

BEYAZ SARAY: GÜÇLÜ BİR PLANIMIZ VAR

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt ise yönetimin savaş başlamadan önce güçlü bir plan hazırladığını savundu.

Leavitt açıklamasında, “İran rejiminin petrol piyasasını kasıtlı olarak bozması kısa vadeli bir durumdur. Ancak Amerika ve dünya için tehdit oluşturan bu terör unsurlarının ortadan kaldırılması açısından uzun vadede gerekli bir adımdır” dedi.

TRUMP'TAN ÇELİŞKİLİ İFADELER

Öte yandan savaşın başlamasından bu yana Trump’ın kamuoyuna verdiği mesajların tutarsız olduğu yönünde eleştiriler de dile getirildi.

Yönetim içindeki bazı yetkililerin, savaşın hedeflerinin kamuoyuna anlatılması konusunda Trump’ın yeterince disiplinli davranmamasından rahatsız olduğu ifade edildi.

Trump bir yandan savaşın bir aydan uzun sürebileceğini söylerken, diğer yandan operasyonun “neredeyse tamamen tamamlandığını” dile getirdi. Ayrıca ABD’nin “her zamankinden daha kararlı şekilde ilerleyeceğini” de söyledi.

WASHİNGTON’UN ÜÇ TEMEL HEDEFİ

Buna karşılık Rubio ve Hegseth son günlerde üç temel hedef üzerinde ortak bir mesaj verdi.

Rubio, Dışişleri Bakanlığı’nda düzenlenen bir etkinlikte şu ifadeleri kullandı:

“Bu görevin hedefleri nettir. Bu rejimin füze fırlatma kapasitesini ortadan kaldırmak, hem füzelerini hem de fırlatıcılarını yok etmek; bu füzeleri üreten fabrikaları imha etmek ve donanmalarını etkisiz hale getirmek.”

Rubio, Dışişleri Bakanlığı görevinin yanı sıra aynı zamanda Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı olarak görev yapıyor.

SAVAŞIN MALİYETİ HIZLA ARTIYOR

Savaştan çıkış yolları arayışı, küresel petrol fiyatlarının hızla yükselmesi ve ABD’nin yüksek maliyetli mühimmat stoklarını hızla tüketmesi nedeniyle daha da aciliyet kazandı.

Pentagon yetkilileri, Kongre’ye verilen kapalı brifinglerde ABD ordusunun savaşın ilk iki gününde 5,6 milyar dolarlık mühimmat kullandığını aktardı. Bu rakamın daha önce kamuoyuna açıklanan seviyenin oldukça üzerinde olduğu belirtildi.