ABD nin devirdiği liderler... Saddam Hüseyin, Kaddafi, Maduro

ABD’nin Venezuela’ya yönelik saldırısı ve Venezuela Devlet Başkanı Nicola Maduro ile eşi Cilia Flores'i kaçırması, dünya basınında geniş yankı uyandırdı.

Venezuela'nın başkenti Karakas'ta yaşanan patlamaların ardından Maduro ve eşinin kaçırılması, ABD'nin daha önce başka ülkelerin liderlerini devirmesini akıllara getirdi.

ABD merkezli NewsWeek dergisinde yer alan habere göre, ABD'nin geçmişteki benzeri şekildeki müdahaleleri, bu ülkelerde yönetim değişikliğine yol açtı.

NewsWeek, Trump'ın tarihteki ABD müdahalelerini daha önce sert biçimde eleştirdiğini hatırlattı.

İşte geçmişte ABD'nin başka ülkelerdeki liderleri devirmek için gerçekleştirdiği müdahaleler...

İRAN: MUHAMMED MUSADDIK (1953)

Newsweek’in aktardığına göre, 19 Ağustos 1953’te ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA), Birleşik Krallık ile iş birliği yaparak İran’da bir darbeyi destekledi. Bu darbe sonucunda Başbakan Muhammed Musaddık görevden uzaklaştırıldı ve Şah Muhammed Rıza Pehlevi’nin iktidarı güçlendirildi.

Dergi, Musaddık’ın bir diktatör olmadığını, demokratik yollarla seçilmiş bir lider olduğunu vurguladı. Musaddık’ın asıl sorununun, daha önce İngiliz şirketleri tarafından yönetilen petrol sektörünü millileştirmesi olduğu belirtildi.

GUATEMALA: JACOBO ARBENZ (1954)

Newsweek, Haziran 1954’te Guatemala’da demokratik yollarla seçilen Devlet Başkanı Jacobo Árbenz’in, CIA destekli bir operasyonla görevden alındığını yazdı. Dergiye göre Árbenz’in sol eğilimli politikaları, Soğuk Savaş döneminde ABD yönetimini endişelendirdi.

IRAK: ABDÜLKERİM KASIM (1963)

Dergi, Şubat 1963’te Irak’ta Baas Partisi’nin askeri kanadı tarafından gerçekleştirilen darbeye CIA’in destek verdiğini ileri sürdü. Sol eğilimli hükümetin başındaki Abdülkerim Kasım’ın, Sovyetler Birliği’ne yakın politikaları ve Batı karşıtı tutumu nedeniyle ABD açısından tehdit olarak görüldüğü ifade edildi. 14 Temmuz 1958'de, Tuğgeneral Abdülkerim Kasım liderliğindeki "Hür Subaylar" örgütü, Irak'ta yönetimi ele geçirmişti. 8 Şubat 1963'te Baas Partisi'nin Irak kolu tarafından gerçekleştirilen darbeyle devrildi. CIA tarafından desteklenen darbeden sonra yargılandı ve öldürüldü.

KÜBA: FİDEL CASTRO (1961)

Newsweek, ABD’nin Nisan 1961’de Küba lideri Fidel Castro’yu devirmek amacıyla Domuzlar Körfezi çıkarmasını düzenlediğini hatırlattı. Operasyon, ABD dış politikasının en büyük başarısızlıklarından biri olarak tarihe geçti.

GÜNEY VİETNAM: NGO DİNH DİEM

Dergiye göre ABD, bir dönem komünizme karşı bölgedeki en önemli müttefiklerinden biri olarak gördüğü Güney Vietnam lideri Ngo Dinh Diem’e desteğini çekti. CIA destekli bir askeri darbe sonucunda Diem devrildi ve öldürüldü. Newsweek, daha sonra gizliliği kaldırılan belgelerin Washington’un bu süreçteki rolünü doğruladığını yazdı.

PANAMA: MANUEL NORİEGA (1989)

Newsweek’e göre, Panama’nın güçlü adamı ve eski CIA ajanı Manuel Noriega, Aralık 1989’da ABD Başkanı George H. W. Bush’un başlattığı “Just Cause” (Haklı Dava) Operasyonu ile devrildi. Noriega, ABD’ye götürülerek uyuşturucu kaçakçılığı suçlamalarıyla yargılandı ve hapse atıldı.

IRAK: SADDAM HÜSEYİN (2003)

2003 yılında ABD, Birleşik Krallık, Avustralya ve Polonya’nın da aralarında bulunduğu koalisyon güçleri Irak’ı işgal etti. Saddam Hüseyin yakalandı, yargılandı ve 2006 yılında idam edildi.

GRENADA: HUDSON AUSTİN (1983)

Newsweek, Ekim 1983’te ABD’nin Grenada’ya askeri müdahalede bulunduğunu ve General Hudson Austin’in iktidardan uzaklaştırıldığını belirtti.

LİBYA: MUAMMER KADDAFİ (2011)

Newsweek, 20 Ekim 2011’de Libya lideri Muammer Kaddafi’nin devrilmesinde ABD ve müttefiklerinin belirleyici rol oynadığını yazdı. ABD kara birlikleri sahaya inmedi ancak Amerikan hava gücü ve istihbarat desteği, Kaddafi rejiminin çöküşünde kritik öneme sahip oldu.

HAİTİ: JEAN-CLAUDE DUVALİER

Dergi, Haiti lideri Jean-Claude Duvalier’in yaklaşık 15 yıllık iktidarının ardından, kitlesel protestolar ve ABD’nin siyasi ile askeri desteğini çekmesi sonucu ülkeden kaçtığını aktardı.

VENEZUELA: NİCOLÁS MADURO

Dergiye göre, dün akşam saatlerinde Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro ve eşi, Başkan Trump’ın talimatıyla düzenlenen ve “Mutlak Kararlılık Operasyonu” adı verilen bir operasyon kapsamında tutuklandı.

Trump, operasyonun “kusursuz” şekilde gerçekleştirildiğini açıkladı ve ABD’nin Venezuela’yı, ülkede “güvenli, sağlam ve planlı bir geçiş süreci” sağlanana kadar yöneteceğini duyurdu.

Newsweek, bu gelişmenin ABD’nin onlarca yıla yayılan rejim değiştirme politikalarının en son halkası olarak değerlendirildiğini yazdı.