ABD İran görüşmelerinde ilerleme kaydedildi Dış Haberler

ABD ile İran arasında Cenevre'de gerçekleşen müzakerelerin üçüncü turunda ilerleme kaydedildi. Umman arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerin ardından Umman'dan bu yönden açıklama gelirken, bölgedeki büyük askeri yığınak sürerken olası bir ABD saldırısını engelleyebilecek bir dönüm noktasına ulaşıldığına dair işaret vermeden sona erdi.

Umman Dışişleri Bakanı Seyyid Bedr el-Busaidi, İsviçre'deki gün boyu süren temasların ardından X platformunda yaptığı paylaşımda, tarafların başkentlerinde gerçekleştirecekleri istişarelerin ardından yakında yeniden masaya oturmayı planladığını, teknik düzeyde görüşmelerin ise gelecek hafta Viyana'da yapılacağını duyurdu.

ABD basınında yer alan haberlere göre, El-Busaidi, bugün Washington'da ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve diğer ABD'li yetkililerle görüşecek.

Uzun süredir tansiyonun yüksek olduğu Washington ile Tahran hattında anlaşmaya yönelik kayda değer bir ilerleme sağlanması, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran’a yönelik tehdit ettiği saldırıyı gerçekleştirme ihtimalini azaltabilir.

"ÖNEMLİ İLERLEME KAYDEDİLEN BİR GÜNÜ GERİDE BIRAKTIK"

Taraflar arasında dün gerçekleşen dolaylı görüşmelerden net bir sonuç çıkmadı. Ancak Ummanlı bakanın iyimser değerlendirmesi, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile ABD temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner arasında Cenevre’de yapılan dolaylı temasların ardından geldi. Sabah ve öğleden sonra olmak üzere iki oturum gerçekleştirildi. El-Busaidi, "Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasındaki müzakerelerde önemli ilerleme kaydedilen bir günü geride bıraktık" dedi. El-Busaidi ayrıntı vermedi ve tarafların anlaşmanın önündeki en büyük engelleri aştığını söylemekten kaçındı.

Görüşmeleri İran'ın ABD ile yaptığı en ciddi temaslardan biri olarak niteleyen Arakçi, İran devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, "Bazı konularda mutabakata vardık, bazı diğer konularda ise görüş ayrılıkları var" dedi.

"Bir sonraki müzakere turunun bir haftadan kısa süre içinde yapılmasına karar verildi" diyen Arakçi, İran tarafının ABD yaptırımlarının kaldırılması talebini açık biçimde dile getirdiğini belirtti. Washington ise yaptırımların ancak Tahran'ın kapsamlı tavizler vermesinden sonra kaldırılabileceğini uzun süredir savunuyor.

ABD BASINI: GÖRÜŞMELER OLUMLU

Görüşmelerin sonucuna ilişkin ABD müzakere heyetinden hemen bir açıklama gelmedi. Ancak Axios, üst düzey bir ABD’li yetkilinin Cenevre görüşmelerini "olumlu" olarak nitelediğini aktardı.

İran'ın nükleer faaliyetlerine ilişkin onlarca yıldır süren anlaşmazlığa ilişkin bu temaslar, Orta Doğu'da daha geniş çaplı bir çatışma çıkabileceği endişelerinin arttığı bir dönemde gerçekleşiyor. Trump, anlaşma sağlanmaması halinde defalarca harekete geçmekle tehdit etti; ABD ordusu da İran'a yakın sularda güç yığınağı yaptı.

Üst düzey bir İranlı yetkili Perşembe günü erken saatlerde Reuters'a yaptığı açıklamada, Washington'ın "nükleer ve nükleer olmayan meseleleri" birbirinden ayırması halinde ABD ile İran'ın bir çerçeve anlaşmaya varabileceğini söyledi.

Trump yönetimi ise İran'ın balistik füze programı ve bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteğin de müzakerelerin parçası olması gerektiğinde ısrar ediyor.

Ancak üst düzey bir İranlı yetkili, bazı görüş ayrılıklarının hala giderilmesi gerektiğini belirtti.

TRUMP'TAN "GERÇEKTEN KÖTÜ ŞEYLER" UYARISI

Trump, 19 Şubat’ta yaptığı açıklamada İran'ın 10 ila 15 gün içinde anlaşma yapması gerektiğini, aksi halde "gerçekten kötü şeyler" yaşanacağını söylemişti.

Salı günü yaptığı Birliğin Durumu konuşmasında İran'a yönelik olası bir saldırının gerekçelerini kısaca dile getiren Trump, diplomatik çözümü tercih ettiğini ancak Tahran'ın nükleer silah elde etmesine izin vermeyeceğini vurguladı.

2025 Haziran ayında ABD, İsrail ile birlikte İran'ın nükleer tesislerine saldırılar düzenlemişti. Trump, Ocak ayında ülke genelindeki protestoların sert biçimde bastırılması ve binlerce kişinin hayatını kaybetmesi üzerine müdahale tehdidinde bulunmuş, ardından Tahran üzerindeki baskıyı yeniden artırmıştı.

O tarihten bu yana Trump, bölgeye savaş uçakları ve uçak gemisi taarruz grupları konuşlandırdı.