ABD donanmasında bütçe krizi: Maaş hesaplarından fon aktarıldı

İngiliz The Guardian gazetesinin ulaştığı belgeler ile donanma yetkilileri, savunma yüklenicileri ve analistlerle yapılan görüşmeler, tablonun ciddiyetini göz önüne serdi.

ABD-İsrail ortak operasyonlarının mühimmat stoklarını tükenme noktasına getirdiği, İran'ın misilleme saldırılarının ise Orta Doğu'daki stratejik üslere zarar vererek askeri bütçeler üzerindeki baskıyı artırdığı belirtiliyor.

Donanma finansmanına ilişkin Pentagon içi bir bilgi notunda, çatışma operasyonlarını fonlamak adına personel hesaplarına başvurulması nedeniyle "maaş ödemelerinde açıklar" yaşandığı uyarısı yer alıyor.

Eski donanma subayı ve analist Harlan Ullman, süreci "Kumbaranın kırıldığı" şeklinde yorumlayarak kaynakların tükendiğini ifade etti.

Yetkililer ve donanma yüklenicileri, nakit sıkıntısı nedeniyle kıyı tesislerindeki acil olmayan bakım ve onarım çalışmalarının ertelendiğini doğruluyor.

Trump'ın 28 Şubat'ta başlattığı savaş, donanmanın mevcut bütçesini kısa sürede tüketti. İlk saldırı dalgasını yöneten ve sonrasında kapsamlı bir deniz ablukası uygulayan donanma, en büyük finansal yükü üstlenen kuvvet oldu.

Beyaz Saray, savaş harcamalarını karşılamak üzere Kongre'den acil ek bütçe talep etti ancak kamuoyunda savaşa yönelik desteğin düşük olması nedeniyle talebin onaylanma ihtimali zayıf görülüyor.

Donanmanın bütçe planlaması hakkında bilgi sahibi bir yetkili, fonların kaydırıldığını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı: "Maaşlar için ayrılan para yurt dışı operasyonlarını finanse etmek için çekildi; şu an henüz harcanmamış diğer fonlarla bu hesaplar kapatılmaya çalışılıyor. Maaş çeklerimizin zamanında yatması için bütçe yamalama yoluna gidiliyor."

Donanmanın 2026 yılı için ayrılan yaklaşık 300 milyar dolarlık bütçesi; personel, gemi yapımı, silah tedariki ve günlük operasyonlar gibi farkı kalemlere bölünmüş durumda. Yasalar gereği bu kalemler arasında keyfi para aktarımı yapılması kısıtlanıyor.

Kongre oturumlarında da gündeme gelen konuyla ilgili Senatör Susan Collins, bazı askeri birimlerin kısa vadeli ödeme zorluklarıyla karşı karşıya olduğunu dile getirdi.

Donanma sözcülüğü ise yaptığı açıklamada operasyon ve bakım fonlarının tamamen tükenmediğini, mevcut maaş yükümlülüklerinin zamanında karşılanması için kaynakların aktif şekilde yönetildiğini savundu.

Buna karşın Amerikan Enterprise Enstitüsü savunma analisti Todd Harrison, bütçe krizinin ordu içinde sır olmadığını, Pentagon'daki sivil yöneticilerin siyasi gerekçelerle konuyu kamuoyu önünde konuşmaktan kaçındığını ifade etti.

Savunma Bakanı Pete Hegseth de Kongre'ye acil fon çağrısında bulunarak aksi halde kritik açıklarla karşılaşılacağını vurguladı. Hegseth, İran savaşının maliyetinin şu ana kadar 35,7 milyar dolara ulaştığını bildirdi.

Trump yönetiminin Savunma Bakanlığı için talep ettiği 67 milyar dolarlık acil bütçe paketinin ne kadarının donanmaya ayrılacağı netleşmedi.

Temsilciler Meclisi temmuz ayında savaşa 73 milyar dolar ayırmayı öngören tasarıyı kabul etse de metnin yasalaşma şansı düşük görülüyor.