ABD den Hürmüz uyarısı: Uzak durun! İran da gizli çatışma hazırlığı iddiası

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, İran ile yaşanan gerilimin Umman'daki görüşmelerle azaldığı düşünülürken, Hürmüz'de yaşanabilecek krizlere karşı önlemlerini artırdı. Hürmüz Boğazı’ndan geçen ABD bayraklı gemiler için yeni güvenlik tavsiyeleri yayımlandı. ABD Denizcilik İdaresi, gemilerin seyrüsefer güvenliğini tehlikeye atmadan İran karasularından uzak durmasını önerdi.

İsrail basınında paylaşılan uydu görüntüleri, İran’daki nükleer tesislerde dikkat çekici değişiklikler olduğunu ortaya koydu. Görüntüler, İsfahan’daki tünel kompleksinin girişlerinin tamamen kapatıldığını gösterdi. İsrailli medya kuruluşları, görüntülerin olası bir hava saldırısına karşı yapılan hazırlıkları gösterdiğini iddia etti.

İRAN'DA ÇATIŞMA HAZIRLIĞI

Maariv'in iddiasına göre, İran’ın nükleer tesislere yönelik olası bir saldırıya karşı hazırlıkları uydu görüntüleriyle ortaya çıktı. Yeni görüntüler, İsfahan’daki gömülü tünel kompleksinin tüm girişlerinin tamamen kapatıldığını gösterdi. Bu durum, nükleer tesislere yönelik bir hava saldırısı ya da baskın ihtimaline karşı alınan önlemler olarak değerlendirildi.

Yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerinin, pazartesi günü çekildiği belirtildi. İran'ın İsfahan nükleer kompleksine ait görüntüler, tünel girişlerinin toprakla örtüldüğü görüldü.

Haberde, İranlıların, nükleer tesislere yönelik bir hava saldırısı ve ABD/İsrail baskını olasılığından endişeli oldukları öne sürüldü. Tünel girişlerinin, olası bir hava saldırısının etkisini azaltmak amacıyla toprakla kapatıldığı belirtildi. Bu önlemin, bölgeye düzenlenebilecek bir askeri operasyonda zenginleştirilmiş uranyumun ele geçirilmesini önlemek için alındığı iddia edildi.

ABD'DEN HÜRMÜZ UYARISI

ABD, Washington ile Tahran arasındaki gerilimler nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndan geçen ABD bayraklı gemilere İran karasularından uzak durmaları uyarısı yaptı. ABD Denizcilik İdaresi tarafından pazartesi günü yayımlanan açıklamada, gemi kaptanlarına İran güçlerine gemilerine çıkma izni vermemeleri çağrısında bulunuldu. Kurum, yeni yönergeler yayınlayarak, bu önlemlerin gemi ve mürettebat güvenliğini öncelediğini kaydetti.

Uyarıda şu ifadelere yer verildi: 

“İran güçleri ABD bayraklı bir ticari gemiye çıkarsa, mürettebat çıkarma yapanlara karşı zorla direnmemelidir. Zorla direnmemek, bu çıkarma işlemine rıza veya onay anlamına gelmez. ABD bayraklı ticari gemilerin bu sulardan geçerken, seyrüsefer güvenliğini tehlikeye atmadan İran'ın karasularından mümkün olduğunca uzak durmaları tavsiye edilir. Hürmüz Boğazı'nda doğuya doğru seyrederken, gemilerin Umman'ın karasularına yakın seyretmeleri önerilir.”

'DÜNYANIN EN ÖNEMLİ PETROL DARBOĞAZI'

Küresel denizcilik rotaları ve ticari gemiler, tarih boyunca özellikle Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmelerden etkilendi. 1980’lerde yaşanan İran-Irak çatışması sırasında her iki ülkenin ticari gemileri hedef alınmıştı. Bu süreç, “Tanker Savaşı” olarak adlandırılmıştı.

ABD hükümeti, Hürmüz Boğazı’nı enerji üreten bölgeye deniz yoluyla giriş kapısı olması nedeniyle “dünyanın en önemli petrol darboğazı” olarak tanımlıyor. Ocak ayının sonlarında İran Devrim Muhafızları'nın boğazda deniz tatbikatları düzenlemesi üzerine ABD ordusu, Tahran’ı “güvenliksiz ve profesyonel olmayan” davranışlardan kaçınması konusunda uyarmıştı.

ABD TALEPLERİNİ GİZLEYECEK

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, pazartesi günü Ermenistan’da gazetecilere yaptığı açıklamada, ABD’nin görüşmelerde zenginleştirme konusunda kırmızı bir çizgi çekip çekmediği sorusunu yanıtladı. Vance, bu konuda nihai kararın ABD Başkanı Trump’a ait olduğunu ve İran'dan taleplerin muhtemelen gizli tutulacağını söyledi.

Vance, değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı: 

“İranlılarla aramızda gerçekleşen ilk müzakerelere geri dönersek, Başkan, ABD adına faydalı olacak yapıcı bir anlaşmaya varmak için çok ama çok çaba sarf ediyordu. Tüm ABD yönetimi, İranlılar bu anlaşmayı yapacak kadar akıllı olsalardı, bunun onlar için de iyi olacağı konusunda hemfikirdi.”

NÜKLEER DOSYASI

Nükleer müzakereler, ABD ile İran arasındaki ilişkilerin en hassas başlıkları arasında yer alıyor. Aralık ayında Trump, İran’ın nükleer ve füze programlarını yeniden inşa etme girişiminde bulunması halinde Washington’ın İran’a saldıracağını söylemişti. Açıklama, taraflar arasındaki tansiyonu zirveye çıkarmıştı.

Haziran 2025’te İsrail’in başlattığı saldırılar sırasında, Tahran ile Washington arasında görüşmeler devam ederken ABD güçleri İran’ın 3 ana nükleer tesisini bombalamıştı. İranlı yetkililer mevcut müzakerelerin "tamamen nükleere odaklandığını" ifade ediyor. Trump yönetimi ise İran’ın füze cephaneliğini ve Hizbullah ile Hamas gibi aktörlere verdiği desteği de gündeme almak istediğini bildirdi.