ABD den Havana Sendromu hamlesi: Gizemli cihaza sessiz operasyon... 8 haneli ödeme yapıldı

ABD Savunma Bakanlığı’nın (Pentagon), kamuoyunda “Havana Sendromu” olarak bilinen ve yıllardır nedeni tespit edilemeyen gizemli sağlık sorunlarının kaynağı olabileceği düşünülen bir cihazı, yürütülen gizli bir operasyon ile satın aldığı iddia edildi.

Pentagon'un, bu sessiz hamle ile ele geçirdiği cihazı bir yılı aşkın süredir test ettiği öne sürüldü.

CNN International’ın dört kaynağa dayandırdığı haberine göre, söz konusu cihaz Biden yönetiminin son günlerinde İç Güvenlik Bakanlığı’na bağlı İç Güvenlik Soruşturmaları (HSI) birimi tarafından satın alındı. Cihazın alımı için gereken fonun ise Pentagon tarafından sağlandığı belirtildi.

“SEKİZ HANELİ ÖDEME YAPILDI"

İki kaynağın aktardığına göre HSI, Savunma Bakanlığı tarafından sağlanan bütçeyle cihazı milyonlarca dolara satın aldı. Yetkililerin cihaz için “sekiz haneli” bir ödeme yaptığı ifade edilirken, net rakamın açıklanmasından kaçınıldı.

Cihazın hâlen inceleme aşamasında olduğu ve resmi olarak açıklanamayan düzinelerce anormal sağlık vakasıyla bağlantısının bulunup bulunmadığı konusunda hükümet içinde görüş ayrılıkları yaşandığı kaydedildi.

CNN, Pentagon, HSI ve İç Güvenlik Bakanlığı’ndan (DHS) konuya ilişkin yorum talep etti. CIA ise yorum yapmayı reddetti.

DARBELİ RADYO DALGALARI ÜRETİYOR

Kaynaklardan biri, HSI tarafından satın alınan cihazın darbeli radyo dalgaları ürettiğini söyledi. Bu tür dalgaların, bazı yetkililer ve akademisyenler tarafından uzun süredir Havana Sendromu’nun olası nedeni olarak değerlendirildiği belirtildi.

Aynı kaynak, cihazın tamamen Rus menşeli olmadığını ancak Rusya kaynaklı bileşenler içerdiğini de ifade etti.

SIRT ÇANTASINA SIĞABİLECEK BÜYÜKLÜKTE

Yetkililer, bazı mağdurların bildirdiği türden hasarlara yol açabilecek kadar güçlü bir cihazın nasıl taşınabilir hale getirilebildiğini uzun süredir anlamaya çalışıyor.

Cihaz hakkında bilgi sahibi olan bir kaynak, bunun hâlâ temel bir soru olduğunu vurgularken, söz konusu sistemin bir sırt çantasına sığabilecek boyutta olduğunu belirtti.

TARTIŞMALAR YENİDEN ALEVLENDİ

Cihazın satın alınması, ABD hükümeti içinde resmi adıyla “anormal sağlık olayları” (AHI) olarak tanımlanan Havana Sendromu’na ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi.

Havana Sendromu ilk kez 2016 yılının sonlarında, Küba’nın başkenti Havana’da görev yapan bir grup ABD’li diplomatın baş dönmesi, şiddetli baş ağrısı ve kafa travmasıyla uyumlu semptomlar yaşadıklarını bildirmesiyle gündeme geldi. Sonraki yıllarda benzer vakalar dünyanın farklı bölgelerinde de rapor edildi.

ŞÜPHELER ARAŞTIRILDI

Son on yılda ABD istihbarat topluluğu ve Savunma Bakanlığı, bu vakaların yabancı bir hükümet tarafından yönlendirilen bir tür enerji saldırısından kaynaklanıp kaynaklanmadığını araştırdı.

Üst düzey istihbarat yetkilileri, bu yönde yeterli kanıt bulunmadığını kamuoyuna açıklarken, mağdurlar ise ABD hükümetinin kendilerini ciddiye almadığını ve Rusya’nın ABD’li yetkililere saldırdığına dair önemli kanıtların görmezden gelindiğini savundu.

KONGRE BİLGİLENDİRİLDİ

Buna rağmen savunma yetkililerinin, konuyu yeterince ciddi buldukları için geçen yılın sonlarında Temsilciler Meclisi ve Senato İstihbarat Komiteleri’ni bilgilendirdiği öğrenildi. Brifinglerde, satın alınan cihaz ve yapılan testlerin ayrıntılarının paylaşıldığı aktarıldı.

Yetkililer açısından en büyük endişenin, bu teknolojinin uygulanabilirliğinin kanıtlanması halinde yaygınlaşması olduğu belirtildi. Bu durumun, birden fazla ülkenin ABD’li yetkililerin kariyerlerini sona erdirebilecek yaralanmalara yol açabilecek cihazlara erişmesi anlamına gelebileceği ifade edildi.

CİHAZIN KAYNAĞI BELİRSİZ

CNN, HSI’nın cihazı kimden veya hangi ülkeden satın aldığını tespit edemedi. Ancak HSI’nın, dünya genelinde yürütülen operasyonlarda Savunma Bakanlığı ile uzun süredir iş birliği yaptığına dikkat çekildi.

HSI, gümrük ihlalleri, teknoloji kaçakçılığı ve ABD kontrolündeki teknoloji ile uzmanlığın yurt dışına yayılması gibi konularda geniş yetkilere sahip bir birim olarak biliniyor. Eski bir İç Güvenlik yetkilisi, bu soruşturmaları “HSI ile ABD ordusu arasındaki en büyük işbirliği alanı” olarak tanımladı.

Yetkiliye göre ABD ordusu, geçmişte Afganistan ve Irak’ta ele geçirilen Amerikan menşeli teknolojilerin bölgeye nasıl ulaştığını araştırmak için sık sık HSI’ya başvurdu.

TIP VE İSTİHBARAT DÜNYASINDA BELİRSİZLİK SÜRÜYOR

ABD hükümetinin bu cihazdan nasıl haberdar olduğu da henüz netlik kazanmadı. Havana Sendromu ve nedenleri, hem istihbarat topluluğu hem de tıp dünyası için belirsizliğini koruyor.

Uzmanlara göre en büyük sorunlardan biri, “anormal sağlık olayları”nın hâlâ net bir tanımının bulunmaması. Bazı vakalarda semptomların başlamasından çok sonra test yapılması, fiziksel nedenlerin tespitini zorlaştırıyor.

2022 yılında bir istihbarat paneli, bazı vakaların “makul bir şekilde” harici bir kaynaktan yayılan “darbeli elektromanyetik enerji” nedeniyle oluşmuş olabileceğini açıklamıştı. Ancak 2023’te istihbarat topluluğu, vakaların herhangi birini yabancı bir düşmanla ilişkilendiremediğini duyurdu.

2025 yılının Ocak ayında yapılan son değerlendirmede de semptomların yabancı bir aktör tarafından oluşturulmuş olmasının “çok olası olmadığı” belirtildi. Buna karşın Ulusal İstihbarat Direktörlüğü’nden bir yetkili, analistlerin az sayıda vakada bu ihtimali “tamamen dışlayamadığını” vurguladı.

Bu yaklaşım, Havana Sendromu mağdurlarının tepkisini çekmeye devam ediyor. Mağdurların bir bölümü, yaşadıkları semptomların emekliliğe zorlayacak kadar ağır olduğunu ifade ediyor.