ABD Çin hattında yapay zeka gerilimi: Veri güvenliği tartışması büyüyor Sözcü Gazetesi

Yapay zeka alanında küresel rekabet kızışırken, sektörün önde gelen şirketleri bu kez "veri hırsızlığı" suçlamaları üzerinden karşı karşıya geldi.

ABD merkezli yapay zeka şirketi Anthropic, bazı yabancı laboratuvarların, modellerini "endüstriyel ölçekte damıtma saldırılarıyla" kopyalamaya çalıştığını öne sürerken, Tesla ve X'in sahibi Elon Musk ise şirketi geçmişte milyarlarca dolarlık telif ihlali yapmakla suçladı.

Anthropic tarafından sosyal medyadan yapılan açıklamada, DeepSeek, Moonshot AI ve MiniMax isimli laboratuvarların Claude modeline yönelik endüstriyel ölçekli damıtma saldırıları gerçekleştirdiğinin tespit edildiği belirtildi.

Açıklamada, söz konusu laboratuvarların 24 binden fazla sahte hesap oluşturduğu ve Claude ile 16 milyondan fazla etkileşim gerçekleştirerek modelin yeteneklerini kendi sistemlerini geliştirmek için çıkarmaya çalıştığı ifade edildi.

Şirket, damıtma yönteminin yapay zeka sektöründe meşru kullanım alanları bulunduğunu, laboratuvarların daha küçük ve düşük maliyetli modeller üretmek için bu tekniğe başvurabildiğini belirtti. Anthropic, yabancı laboratuvarların Amerikan modellerini yasa dışı biçimde damıtarak güvenlik önlemlerini kaldırabileceği ve bu kabiliyetleri kendi askeri, istihbarat ve gözetim sistemlerine entegre edebileceği uyarısında bulundu.

Anthropic, söz konusu saldırıların yoğunluk ve karmaşıklık bakımından arttığını savunarak, sektör, politika yapıcılar ve yapay zeka topluluğu arasında hızlı ve koordineli bir eylem çağrısı yaptı.

Şirketin açıklamalarının ardından Elon Musk ise sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, Anthropic'i büyük ölçekli veri hırsızlığı ile suçladı. Musk, "Anthropic devasa ölçekte eğitim verisi çalmaktan suçludur ve bu hırsızlık nedeniyle milyarlarca dolarlık uzlaşma bedelleri ödemek zorunda kalmıştır. Bu sadece bir gerçektir." ifadelerini kullandı.

Musk, paylaşımında Anthropic'in daha önce açılan telif davaları kapsamında yüksek tutarlı uzlaşmalara vardığını öne süren bir ekran görüntüsüne de yer verdi.

Yapay zeka şirketleri son dönemde, modellerin eğitimi için kullanılan veri setleri nedeniyle çok sayıda telif ve fikri mülkiyet davasıyla karşı karşıya kalıyor. Bazı yayıncılar ve müzik şirketleri, eserlerinin izinsiz biçimde model eğitiminde kullanıldığını iddia ederken, teknoloji firmaları ise kamuya açık verilerden yararlanmanın adil kullanım kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.

Sektördeki tartışmalar yalnızca telif meselesiyle sınırlı değil. Şirketler, rakiplerinin kendi modellerini sorgu-cevap yöntemleriyle analiz ederek benzer sistemler geliştirdiğini ve bunun da haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürüyor.

Bu tartışma da yapay zeka sektöründe son dönemde art arda yaşanan benzer krizlerin son halkası olarak görülüyor. OpenAI, Meta ve Google gibi şirketler de telif hakkı sahipleri tarafından açılan davalarla karşı karşıya kalmış, özellikle yazarlar, haber kuruluşları ve müzik şirketleri, eserlerinin izinsiz şekilde model eğitiminde kullanıldığını iddia etmişti. ABD'de bazı büyük yayıncıların yapay zeka firmalarına karşı açtığı toplu davalar ile teknoloji şirketleri arasında yapılan lisans anlaşmaları, sektörde adil kullanım sınırlarının yeniden tartışılmasına yol açmıştı.

Öte yandan, Çin merkezli yapay zeka girişimlerinin Batılı modelleri tersine mühendislik yoluyla kopyaladığına ilişkin iddialar da Washington'da ulusal güvenlik boyutuyla ele alınmaya başlanmış, ABD'li yetkililer Amerikan yapay zeka teknolojilerinin yabancı askeri ve gözetim sistemlerine entegre edilme ihtimaline karşı uyarılarda bulunmuştu. Bu çerçevede veri, telif ve model güvenliği eksenli tartışmalar, küresel yapay zeka rekabetinin en hassas başlıklarından biri haline geldi.

Yapay zeka alanında artan jeopolitik rekabet ve yüksek ekonomik değer, şirketler arasındaki hukuki ve etik gerilimi daha da artırıyor. Önümüzdeki dönemde hem ulusal düzenleyicilerin hem de uluslararası kuruluşların, model eğitimi ve veri kullanımı konusunda daha net kurallar belirlemesi bekleniyor.