ABD borsasında 156 yıl sonra bir ilk! Büyük düşüş kapıda Sözcü Gazetesi

ABD borsalarında Dow Jones, S&P 500 ve Nasdaq endeksleri haziran başından itibaren yeni rekor seviyelere ulaştı. The Motley Fool'da yayımlanan Sean Williams imzalı analize göre, yapay zekâ altyapısına yönelik yatırımlar, beklentilerin üzerinde gelen şirket bilançoları, rekor seviyedeki hisse geri alımları ve halka arzlar yükselişi destekleyen başlıca unsurlar arasında yer aldı. Ancak analizde, yüksek değerlemeler, artan kredili işlemler, enflasyon ve uzun vadeli tahvil getirilerindeki yükselişin piyasa açısından risk oluşturduğu belirtildi.

"SHİLLER F/K ORANI 41,67 SEVİYESİNDE"

Borsaların değerlemesini uzun vadeli perspektiften ölçmek için kullanılan göstergelerden biri olan Shiller Fiyat/Kazanç (CAPE) oranı, S&P 500'ün enflasyondan arındırılmış son 10 yıllık ortalama kârlarını esas alıyor. Bu yöntem, ekonomik durgunluk dönemlerinde şirket kârlarının geçici olarak düşmesinden kaynaklanabilecek yanıltıcı sonuçları azaltmayı amaçlıyor. Analizde yer verilen verilere göre, 5 Ekim 2026 kapanışında S&P 500'ün Shiller F/K oranı 41,67 seviyesinde gerçekleşti. Ocak 1871'e kadar geriye dönük hesaplanan verilerde uzun vadeli ortalama 17,42 olarak kaydedilirken, tarihsel zirve Aralık 1999'da görülen 44,19 seviyesi oldu. Böylece gösterge, internet şirketlerine yönelik yoğun ilginin yaşandığı dot-com balonu dönemindeki rekoruna yeniden yaklaştı.

"GEÇMİŞTE YÜKSEK DEĞERLEMELERİN ARDINDAN SERT DÜŞÜŞLER YAŞANDI"

Analizde, Shiller F/K oranının geçmişte yüksek seviyelere çıkmasının ardından yaşanan sert düşüşler hatırlatıldı. Gösterge 30 seviyesini ilk kez aştığı Ağustos-Eylül 1929 döneminin ardından Büyük Buhran yaşandı ve Dow Jones Sanayi Endeksi bu süreçte zirvesinden dip seviyesine kadar yaklaşık yüzde 89 değer kaybetti. S&P 500 2018'in son çeyreğinde yaklaşık yüzde 20 gerilerken, Şubat-Mart 2020'deki COVID-19 kaynaklı çöküşte endeks yalnızca 33 takvim günü içinde yüzde 34 değer kaybetti. Shiller F/K oranının 40 seviyesini ilk kez aştığı dot-com balonunun patlamasının ardından ise Ekim 2002'ye kadar S&P 500 yaklaşık yüzde 49, Nasdaq Bileşik Endeksi ise yüzde 78 geriledi. Analizde bu ilişkinin, tek başına yeni bir borsa çöküşünün zamanını veya gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini göstermediğine de dikkat çekildi.

"AYI PİYASALARI BOĞA PİYASALARINDAN DAHA KISA SÜRÜYOR"

Bespoke Investment Group'un Eylül 1929'dan itibaren yaşanan 27 ayrı boğa ve ayı piyasasını inceleyen verilerine göre, ortalama ayı piyasası yaklaşık 286 takvim gününde dip seviyesine ulaştı. Son 97 yılda hiçbir ayı piyasasının 630 takvim gününden uzun sürmediği kaydedildi. Buna karşılık, ortalama boğa piyasasının yaklaşık 1.023 takvim günü devam ettiği belirtildi. Bu süre, ortalama ayı piyasasının yaklaşık 3,6 katına karşılık geliyor. Bespoke'un Mayıs 2026'da yayımladığı değerlendirmede, 12 Ekim 2022'de başlayan mevcut boğa piyasasının, S&P 500 tarihindeki en uzun boğa piyasaları arasında dokuzuncu sıraya yükseldiği ifade edildi.

"107 FARKLI 20 YILLIK YATIRIM DÖNEMİNİN TAMAMI POZİTİF GETİRİ SAĞLADI"

Crestmont Research verileri de uzun vadeli yatırımın önemine işaret etti. Araştırmacılar, 1900-2025 dönemindeki 107 farklı 20 yıllık yatırım aralığının temettüler dahil yıllık ortalama toplam getirilerini inceledi. Buna göre, incelenen 107 dönemin tamamında pozitif ortalama yıllık toplam getiri elde edildi. S&P 500 endeksinin 1923'te oluşturulmuş olması nedeniyle, 1900-1923 arasındaki hesaplamalarda endekste yer alacak şirketlerin diğer büyük endekslerdeki performanslarından yararlanıldı. Bu sonuç, yatırımcıların Büyük Buhran veya dot-com balonu gibi büyük piyasa çöküşlerinden önce yatırım yapmış olsalar bile yatırımlarını 20 yıl boyunca koruduklarında pozitif toplam getiri elde etmiş olabileceklerini gösteriyor. Ancak bu bulgu, gelecekteki getiriler için bir garanti niteliği taşımıyor.

*BU HABERDE YER ALAN İFADELER YATIRIM TAVSİYESİ DEĞİLDİR.