ABD bataklığa mı saplandı? Beyaz Saray da panik... İran saldırısının maliyeti ortaya çıktı

ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik askeri operasyonun hedeflerinin büyük ölçüde gerçekleştiğini söyledi.

Gazetecilere konuşan Trump, “Planlanandan çok daha ilerideyiz” diyerek operasyonun “çok yakında sona ereceğini” düşündüğünü ifade etti. Ancak Trump, İran operasyonunun ne zaman biteceğine ilişkin net bir takvim açıklamadı.

İran’da rejime karşı ayaklanan halka destek verilmesi iddiasına ilişkin ilgili sorulara yanıt veren Trump, liderlik değişikliğine odaklanmak yerine hızlı bir sonuca ulaşmaya daha sıcak baktığını gösterdi.

The Wall Street Journal gazetesinde yer alan habere göre Trump, “Uzun yıllar sürecek bir barışa yol açabilecek bir sistem istiyoruz ve eğer bunu sağlayamıyorsak, en iyisi şimdi bu işi bitirelim” dedi.

BEYAZ SARAY’DA “ÇIKIŞ PLANI” TARTIŞMASI

Beyaz Saray’a yakın kaynaklara göre Trump’ın bazı danışmanları, son günlerde ABD’nin savaştan nasıl çıkabileceğine dair bir plan hazırlanması gerektiğini savunmaya başladı. Danışmanların bu çağrısının arkasında ise yükselen petrol fiyatları ve uzun sürebilecek bir savaşın siyasi sonuçları yer aldı.

Kaynaklara göre Trump’ın ekibi, ordunun hedeflerine büyük ölçüde ulaştığını savunarak operasyonun sonlandırılması için uygun bir zemin oluşturulabileceği fikrinde birleşti.

Başkanın muhafazakâr tabanının önemli bir bölümü ilk operasyonu desteklese de bazı danışmanlar, uzayan bir savaşın bu desteği zayıflatabileceği endişesini dile getirdi.

PETROL FİYATLARI 100 DOLARIN ÜZERİNE ÇIKTI

Enerji piyasalarını yakından takip eden Trump’ın danışmanlarının, petrol fiyatlarının varil başına 100 doların üzerine çıkmasına kaygıyla bakmaya başladı. 

Cumhuriyetçiler arasında da benzer kaygılar başladığı aktarılırken, Trump'ın  ekonomi danışmanlarından Stephen Moore şu değerlendirmeyi yaptı: 

“Benzin ve petrol fiyatları yükseldiğinde her şeyin fiyatı artar. Zaten satın alınabilirlik bir sorunken bu durum ciddi zorluklara yol açıyor.”

Kaynaklara göre bazı Cumhuriyetçi siyasetçiler de yaklaşan ara seçimler nedeniyle Beyaz Saray’ı arayarak savaşın ekonomik etkileri konusunda endişelerini dile getirdi.

BEYAZ SARAY İDDİALARI REDDETTİ

Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, Trump’a çıkış planı baskısı yapıldığı iddialarını sert bir dille reddetti.

Leavitt, “Bu haber, Başkan Trump ile aynı odada bulunmayan anonim kaynaklardan gelen tamamen saçmalıklarla dolu” dedi.

Operasyonun başarıyla sürdüğünü savunan Leavitt, “Başkanın en üst düzey yardımcıları, Destansı Öfke operasyonunun muazzam bir başarıyla devam etmesini sağlamaya 7/24 odaklanmış durumda ve bu operasyonların sonu nihayetinde başkomutan tarafından belirlenecektir” ifadelerini kullandı.

İLK 48 SAATTE 5.6 MİLYAR DOLAR HARCANDI

Washington Post'ta yer alan haberde, ABD’nin İran'a yönelik operasyonunda ilk 48 saatin maliyeti aktarıldı. Pentagon’un üç ABD yetkilisine dayandırdığı tahmine göre, İran’a yönelik askeri saldırının ilk iki gününde ABD güçleri yaklaşık 5.6 milyar dolarlık mühimmat tüketti.

Söz konusu rakam, ABD ordusunun en gelişmiş silah stoklarının ne kadar hızlı azaldığını gösterirken, Kongre’de bazı çevrelerde artan endişeleri de gündeme taşıdı.

Kongre ile paylaşılan tahmin, Trump yönetiminin İran operasyonunun ABD ordusunun hazırlık seviyesini hızla aşındırdığı yönündeki uyarıları büyük ölçüde göz ardı ettiği eleştirilerini de yeniden gündeme getirdi.

KONGRE’DE YENİ BÜTÇE TARTIŞMASI

ABD’li yetkililer, Trump yönetiminin operasyonu sürdürebilmek için bu hafta içinde Kongre’ye ek savunma bütçesi talebi göndermesinin beklendiğini söyledi.

Bu talep, İran’a yönelik askeri eylemleri sınırlandırmaya çalışan birçok Demokrat tarafından eleştirilmesi beklenirken ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) ise mühimmat stoklarıyla ilgili endişeleri reddetti.

Pentagon’un baş sözcüsü Sean Parnell yaptığı açıklamada, Savunma Bakanlığı’nın “Başkanın seçtiği zaman ve yerde ve herhangi bir zaman çizelgesinde herhangi bir görevi yerine getirmek için ihtiyaç duyduğu her şeye sahip olduğunu” söyledi.

STRATEJİ DEĞİŞİYOR: PAHALI FÜZELER YERİNE DAHA UCUZ BOMBALAR

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı Dan Caine, operasyonun ilk günlerinde yoğun şekilde kullanılan hassas mühimmatlara olan bağımlılığın azaltıldığını açıkladı.

Yetkililere göre, ABD ve İsrail güçlerinin İran üzerinde hava üstünlüğü kurmasının ardından operasyonlarda daha bol bulunan lazer güdümlü bombalar daha sık kullanılacak.

Washington merkezli Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi uzmanlarından Mark Cancian, pahalı uzun menzilli füzelerden uzaklaşmanın operasyon maliyetini ciddi ölçüde düşürebileceğini söyledi.
Cancian’a göre milyonlarca dolar değerindeki mühimmatların yerine bazı durumlarda 100 bin doların altında maliyete sahip bombalar kullanılabilecek.

ABD basınına göre, 28 Şubat’ta başlayan çatışmalardan bu yana ABD ordusu Tomahawk seyir füzeleri ve gelişmiş hava savunma önleme füzeleri dahil yüzlerce hassas silah kullandı.

Orta Doğu’daki askeri operasyonları yöneten CENTCOM, İran’da 2.000’den fazla mühimmatla 5.000’den fazla hedefin vurulduğunu açıkladı.

Pentagon, İran’a yönelik saldırılarını sürdürürken dünyanın diğer bölgelerindeki askeri varlıklarını da yeniden konumlandırmaya başladı. 

İki ABD yetkilisi, Pentagon'un THAAD savunma sisteminin bazı parçalarını Güney Kore'den Orta Doğu'ya sevk ettiğini söyledi. Yetkililer, iran'a karşı savunmayı güçlendirmek amacıyla Hint-Pasifik bölgesindeki Patriot'ların Orta Doğu'ya nakledildiğini söyledi. 

İRAN'IN KAPASİTESİ ŞAŞIRTTI

Analistler, İran’ın misilleme saldırılarının gelişmişliğinin Washington'ın beklediğinin üzerinde olduğunu ifade etti. 

Özellikle İran’ın, ABD ve İsrail hava savunma sistemlerinin radar ve komuta-kontrol altyapısını hedef alma kabiliyetinin dikkat çektiği belirtildi.

ABD basını ise Rusya'nın, İran’ın saldırılarının nokta atışı olabilmesi için "istihbarat desteği" sağladığını iddia etti. 

Ayrıca, Kuveyt'in üç adet savaş uçağını "dost ateşi" ile düşürdüğü ve her bir uçağın 100 milyon dolar değerinde olduğu tahmin edildi.

TRUMP’TAN SAVAŞLA İLGİLİ ÇELİŞKİLİ MESAJLAR

Trump son günlerde savaşın seyriyle ilgili farklı mesajlar verdi.

Geçen hafta İran’ın “koşulsuz teslimiyetini” istediğini söyleyen Trump, ülkeye kara birlikleri gönderme ihtimalini de dışlamamıştı.

Ancak Pazartesi günü New York Post gazetesine yaptığı açıklamada böyle bir emri vermeye “henüz çok uzakta” olduğunu belirtti.

Trump aynı gün yaptığı açıklamada ise “Daha da ileri gidebiliriz ve daha da ileri gideceğiz” ifadelerini kullandı.