ABD Başkan Yardımcısı Vance in kritik sınavı: İran ile görüşmelere liderlik etmek üzere Pakistan a gidecek Dış Haberler

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile altı hafta önce başlayan savaşa çözüm bulma görevini, kendi yakın çevresinde bu çatışmayı en 'isteksiz' savunan isimlerden biri olarak görülen kişiye verdi: Başkan Yardımcısı JD Vance.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, uzun süredir dış askeri müdahalelere şüpheyle yaklaşan ve açık uçlu çatışmalara asker gönderilmesine karşı çıkan bir isim olarak, bugün İslamabad'da İran’la arabuluculu görüşmelere liderlik etmek üzere yola çıkacak.

Associated Press'in haberine göre, bu ziyaret, kırılgan ve geçici ateşkesin bozulma riskiyle karşı karşıya olduğu bir döneme denk geliyor. İran'ın kamuoyuna açıkladığı talepler ile ABD ve müttefiki İsrail'in beklentileri arasındaki farkın uzlaştırılması zor görünüyor. ABD içinde ise, Vance'in iki yıl sonra başkanlığa aday olma ihtimali de göz önüne alındığında, savaşı sonlandırma yönünde artan siyasi ve ekonomik baskı bulunuyor.

Vance'e, Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner eşlik ediyor. Bu iki isim, 28 Şubat'ta başlayan savaş öncesinde İran'ın nükleer ve balistik füze programı ile bölgedeki vekil güçlere verdiği destek konusunda ABD'nin kaygılarını gidermek amacıyla İranlı yetkililerle üç tur dolaylı görüşmelere katılmıştı.

Beyaz Saray, görüşmelerin doğrudan mı yoksa dolaylı mı olacağı konusunda ayrıntı paylaşmadı ve somut beklentilere dair bilgi vermedi. Ancak Vance'in katılımı, ABD hükümetinin İran'la üst düzeyde nadir temaslarından biri olarak görülüyor.

1979'daki İran İslam Devrimi'nden bu yana en doğrudan temaslardan biri, 2013'te dönemin ABD Başkanı Barack Obama İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile telefon görüşmesi yapmıştı.

Geçici ateşkesin salı akşamı ilan edilmesinden kısa süre sonra taraflar şartlar konusunda anlaşmazlığa düştü. İran, Lübnan'daki İsrail operasyonlarının da ateşkes kapsamına alınmasını istedi. Ancak İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Trump, ateşkesin Lübnan'ı kapsamadığını belirterek operasyonların sürdüğünü söyledi.

ABD ise İran'dan Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmasını talep etti. İran, İsrail'in Lübnan'daki Hizbullah'a yönelik saldırılarını artırmasının ardından bu kritik deniz yolunu kapatmıştı.

Trump dün akşam İran'ın petrol tankerlerinin geçişine izin verme konusunda "çok kötü bir iş çıkardığını" belirterek sosyal medyada, "Bu bizim anlaşmamız değildi!" ifadelerini kullandı.

Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, Vance, Witkoff, Kushner ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun görüşmelerde sürekli koordinasyon içinde olduğunu belirtti. Kelly, Trump'ın iki haftalık ateşkes sürecinde kalıcı bir anlaşma sağlanabileceği konusunda iyimser olduğunu söyledi.

Bu süreç, Vance için şimdiye kadarki en kritik sınav olarak görülüyor. Son bir yılda Beyaz Saray'da daha geri planda kalan Vance'in rolü, önce iç politikada yolsuzlukla mücadele, şimdi ise Orta Doğu'daki karmaşık bir savaşı çözme göreviyle hızla genişliyor.

Irak Savaşı'nda görev yapmış olan Vance, iki yıl senatörlük ve yaklaşık bir yıl başkan yardımcılığı deneyimine sahip olsa da diplomasi alanında sınırlı tecrübeye sahip.

Vance çarşamba günü İran'ın özellikle kendisinin görüşmelere katılmasını istediği yönündeki iddiaları reddederek, "Bunu bilmiyorum, doğruysa şaşırırım. Ama sürece dahil olmak istedim çünkü fark yaratabileceğimi düşündüm" dedi.

Öte yandan Vance ve Rubio, Cumhuriyetçi Parti'nin 2028 başkanlık seçimleri için güçlü adayları arasında gösteriliyor. Ancak Vance'in bu süreçteki rolü, hem siyasi risk hem de fırsat barındırıyor.