ABD aradan çekilince, Fransa nükleer kalkanını kaldırdı: 10 ülke ittifaka katıldı Sözcü Gazetesi

ABD'nin nükleer koruma şemsiyenin Avrupa üzerinden indiği gören Fransa, nükleer kalkanı başta Rusya olmak üzere tehditlere karşı yeniden kaldırmak için 10 ülkeyle anlaştı.

Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından "ileri caydırıcılık" olarak adlandırılan strateji; nükleer kapasiteye sahip Fransız Rafale savaş uçaklarının Avrupa genelinde konuşlandırılmasını, yeni altyapıların kurulmasını ve müttefiklerle iletişim, erken uyarı ve istihbarat paylaşım ağlarının oluşturulmasını kapsıyor.

Girişimin nihai amacı, dünyanın en büyük nükleer cephaneliklerinden birini elinde bulunduran ve Ukrayna savaşının başından bu yana nükleer tehditleri sıralayan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e karşı bir güvence oluşturmak.

Macron’un stratejik işler danışmanı Xavier Chatel, Varşova’da katıldığı bir güvenlik konferansında, "Bu durum Rusya için çetin bir durum yaratıyor. Rusların düşünmesi gereken yeni durumlar mevcut. Proje aynı zamanda olası bir nükleer tehditr durumunda güçlerimizi tüm kıtaya yayıyor" açıklamasında bulundu.

Macron’un planı ilk kez mart ayında duyurmasından bu yana İngiltere, Almanya, Hollanda, Belçika, Polonya, Yunanistan, Finlandiya, Norveç, İsveç ve Danimarka olmak üzere toplam 10 Avrupa ülkesi farklı katılım düzeyleriyle girişime dahil oldu.

Rusya karşısında en savunmasız konumda bulunan üç Baltık ülkesi Estonya, Letonya ve Finlandiya projede yer almazken, İtalya da katılmayı reddetti.

Avrupalı yetkililer; güvenli iletişim, erken uyarı ve istihbarat paylaşımını içeren bu yeni mimarinin, ABD'nin NATO müttefiklerini korumakta yetersiz kalması durumunda konvansiyonel savunmaya da katkı sunabileceğini ifade ediyor.

Norveç Dışişleri Bakanı Espen Barth Eide sürece ilişkin olarak, "Daha gergin bir jeopolitik dönemdeyiz ve Fransa bu stratejik kapasiteye sahip. Bu plan hiçbir şeyin yerini almıyor; ABD nükleer şemsiyesinden sağlanan mevcut nükleer garantileri tamamlıyor," dedi.

Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ise "Barış zamanında Finlandiya topraklarına nükleer silah yerleştirme planımız yok. Ancak Rusya için stratejik bir ikilem yaratma planımız var. Bilgi almanın ve bu sürecin içinde yer almanın güvenliğimiz açısından yararlı olacağını düşündük. Bunun nerede sonuçlanacağını bilmiyoruz, muhtemelen 10 ila 15 yıllık bir süreç," ifadelerini kullandı.

Fransız nükleer doktrini, ülkenin "hayati çıkarları" tehlikeye girdiğinde nükleer silah kullanımını öngörüyor.

Yeni politikayı duyurduğu konuşmasında bu çıkarların Fransa sınırlarıyla sınırlı olmadığını ve Avrupa boyutuna sahip olduğunu belirten Macron, "En yakın ortaklarımızın tehlikede olması bizim hayati çıkarlarımızı etkilemez mi?" sorusunu yöneltti.

Yaklaşık 290 nükleer savaş başlığına sahip olduğu tahmin edilen Fransa, onlarca yıl sonra ilk kez nükleer silah üretimine yeniden başlayacağını ve stok miktarını artık açıklamayacağını bildirdi.

Fransız yetkililer, Avrupa güvenliğinin kendileri için doğrudan önem taşıması nedeniyle Fransa'nın caydırıcılığının daha inandırıcı olduğunu savunuyor.

Fransa ortaklarıyla toplu bir nükleer kulüp yerine, 10 ayrı "yönlendirme grubu" üzerinden ikili görüşmeler yürütüyor. Ancak bu yeni nükleer şemsiye, ABD'nin sunduğu koruma kadar geniş değil.

Bu durum ortak ülkelerdeki savunma yetkililerinin Fransa'nın kendilerine aktardıklarını karşılaştırmak için birbirleriyle temas kurmasına yol açıyor.

The Wall Street Journal'a konuşan MIT nükleer güvenlik profesörü Vipin Narang, "Hiç yoktan iyi midir? Muhtemelen. Ancak ABD'nin genişletilmiş caydırıcılığının bir alternatifi değildir ve bu şekilde görülmemelidir. Fransızlar da bu konuda oldukça net. Eski bir Amerikalı yetkili olarak bunun gerekli olması canımı yakıyor. Fakat Fransızlar çok yol katetti," dedi.

Paris ve diğer birçok Avrupa başkentinde, ABD'nin devasa stratejik cephaneliğini kendi topraklarını korumak için ayırdığı ve Avrupa'nın asıl şemsiyesinin NATO programındaki Soğuk Savaş döneminden kalma B-61 yerçekimi bombalarından ibaret olduğu görüşü hakim.

1960'larda tasarlanan B-61 bombalarının modern savaşta etkisini yitirdiği ve gelişmiş Rus hava savunması karşısında sınırlı tehdit oluşturduğu belirtiliyor.

Buna karşılık, Fransız Rafale uçaklarındaki nükleer başlıklı ASMP-A seyir füzelerinin Rusya'nın ana şehirlerini vurmak üzere tasarlandığı ve hedeflerine ulaşma ihtimalinin yüksek olduğu kaydediliyor.