9 binden fazla sokağı var ama araba kullanmak yasak Sözcü Gazetesi

UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan ve 8. yüzyıla dayanan tarihiyle dünyanın en büyük Orta Çağ yerleşim birimi kabul edilen Fes Medinesi (Fes el-Bali), günümüzde modern dünyadan izole yapısıyla dikkat çekmeye devam ediyor. 280 hektarlık bir alana yayılan bölge, dünyanın en büyük "araçsız şehir bölgesi" olma özelliğini taşıyor.

Fas Turizm Bakanlığı verilerine göre, 9 binden fazla dar sokağın birleşmesinden oluşan Medine, tamamen yayalar ve yük hayvanları için tasarlanmış bir mimariye sahip. Bölgeye motorlu araç girişi tamamen yasak olup, tüm lojistik faaliyetler eşekler ve el arabalarıyla yürütülüyor. Labirent yapısı ve kalın taş duvarlar nedeniyle dijital navigasyon sistemlerinin sağlıklı çalışmadığı bölgede, yerel otoriteler ziyaretçilerin kaybolma riskine karşı lisanslı rehber kullanımını tavsiye etti.

Fes Medinesi, müze şehir statüsünün aksine, yüzyıllar öncesindeki üretim modellerini sürdüren canlı bir ticaret merkezi olarak faaliyet gösteriyor. Şehirdeki ticari hayat, zanaat dallarına göre ayrılmış "suk" yani çarşı sistemine dayanıyor:

- Bakırcılar, dokumacılar, seramik ve ahşap ustaları belirli sokaklarda toplanmış durumda.
- 857 yılında kurulan ve dünyanın en eski faal üniversitesi olarak kabul edilen El-Karaviyn, Medine'nin merkezinde yer alıyor.
- Bölgenin en bilinen noktalarından biri olan Chouara (Şuara) Tabakhaneleri’nde deri işleme süreçleri, Orta Çağ yöntemleriyle dev taş havuzlarda sürdürülüyor.

1981 yılında UNESCO tarafından koruma altına alınan bölgede, yerel yönetimler tarafından kapsamlı restorasyon projeleri yürütülüyor. Tarihi çeşmeler, medreseler ve şehir kapıları, orijinal yapısı bozulmadan yenileniyor. Uzmanlar, araç trafiğinin bulunmamasının, egzoz gazı ve titreşim kaynaklı yapısal hasarları önleyerek antik temellerin korunmasına yardımcı olduğunu belirtti.