80 milyar dolarlık Dünya Kupası

ABD-Kanada-Meksika ortaklığıyla düzenlenen 2026 FIFA Dünya Kupası, 11 Haziran'da başlayacak. Meksika'da bulunan Azteca Stadyumu'nda start alacak turnuva, 19 Temmuz'da ABD'de New York/New Jersey bölgesindeki MetLife Stadyumu'ndaki final ile sona erecek.

32 takımla oynanmasına alıştığımız organizasyon, ilk kez 48 takımla gerçekleştirilecek. Turnuva takım sayısının artması ve maç takviminin uzamasının da etkisiyle dev bir ekonomik etki yaratacak.

FIFA'nın yayınladığı rapora göre; 2026 Dünya Kupası'na 6,5 milyon kişinin katılması ve bu kişilerin toplam 13,9 milyar dolar harcama yapması bekleniyor. 80,1 milyar dolarlık brüt ekonomik çıktı yaratılacak. Küresel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’ya (GSYH) 40,9 milyar dolarlık katkı sağlaması bekleniyor. Organizasyon süresince 824 bin istihdam oluşacak. Ayrıca ev sahibi ülkelerin 9,4 milyar dolar civarında vergi geliri elde edeceği tahmin ediliyor.

Harcanan her 1 doların 3,64 dolarlık sosyal değer ortaya çıkaracağı öngörülüyor.

HARCAMANIN BÜYÜK KISMI TURİSTLERDEN

Toplam 13,9 milyar dolarlık harcama dört ana kalemde toplanıyor. En büyük kalem 7,5 milyar dolarla turist harcaması ve bu toplamın yüzde 54’üne denk geliyor. İkinci büyük kalem 3,8 milyar dolar ve yüzde 27 payla FIFA harcaması. Ev sahibi şehirlerin operasyonel harcamaları 1,8 milyar dolar, sermaye yatırımları ise 0,9 milyar dolar; bunların payı sırasıyla yüzde 13 ve yüzde 6. ABD’ye düşen toplam harcama 11,1 milyar dolar olarak veriliyor. Bunun içinde 2,9 milyar dolar FIFA harcaması ve 6,4 milyar dolar beklenen turist harcaması var.

SADECE EV SAHİBİ ÜLKELERDE ETKİ YARATMIYOR

Rapora göre; etkinin çok büyük kısmı yalnızca ev sahibi ülkelerde kalmıyor; ev sahipleri dışındaki ekonomilere de ciddi etki ediyor. Dünya Kupası’na bağlı harcamaların küresel tedarik zincirleri üzerinden birçok ülkeye yayılması bu etkiyi oluşturuyor. Özellikle hizmet sektörleri, perakende, gayrimenkul ve bağlantılı sektörler bundan pay alıyor. Yani turnuva ABD’de oynansa bile forma, yayın, ulaşım, teknoloji, güvenlik, gıda, hizmet ve tedarik zinciri bağlantıları nedeniyle başka ülkelerde de üretim ve gelir yaratıyor.

ABD için toplam etkinin; 30,5 milyar dolar brüt çıktı, 17,2 milyar dolar GSYH, 10,2 milyar dolar emek geliri ve 184 bin 679 kişilik istihdam olacağı öngörülüyor. Dünyanın geri kalanında bu rakamlar sırasıyla 49,6 milyar dolar, 23,8 milyar dolar, 10,5 milyar dolar ve 638 bin 795 istihdam. Küresel toplamda doğrudan, dolaylı ve tetiklenmiş etkilerin toplamı 80 milyar doların üzerine çıkıyor.

FIFA HARCAMANIN ÇOĞUNU OPERASYONEL GİDERLERE VE ÖDÜLLERE YAPIYOR

FIFA'nın turnuva bütçesi 3,76 milyar dolar. Bunun 1,12 milyar doları operasyonlara, 1,02 milyar doları ödüller ve diğer kalemlere, 0,81 milyar doları takım hizmetlerine, 0,42 milyar doları mekan ve müsabaka organizasyonuna, 0,30 milyar doları iletişim-pazarlamaya, 0,09 milyar doları ise yönetim ve finansman giderlerine ayrılmış. Yani FIFA harcamasının en büyük bölümü saha dışı operasyon ve ödül/organizasyon yapısına gidiyor.

KİŞİBAŞI GÜNLÜK 416 DOLARLIK HARCAMA BEKLENTİSİ

Müsabakaları ortalama yüzde 90 doluluk oranıyla 6,52 milyon kişinin statlarda izlemesi öngörülüyor. Bunun yüzde 40’ının yabancı turist olduğu varsayılıyor. Her yabancı turistin ortalama 2 maça gittiği, ziyaretçi sayısının da yanlarında gelenlerle yüzde 15 arttığı kabul ediliyor. Ortalama konaklama süresi 12 gün, günlük harcama ise 416 dolar olarak hesaplanıyor. Bu varsayımlar çarpılarak toplam turizm harcaması 7,482 milyar dolara ulaştırılıyor.

ÖDÜLLER NASIL DAĞITILACAK?

2026 Dünya Kupası'nın ödül havuzu, önceki turnuvaya göre (Katar 2022) yüzde 50 daha fazla artarak 727 milyon dolara ulaştı.

Turnuvaya katılan tüm ülke federasyonlarına 10,5 milyon dolar ödeme yapılacak. Dağıtılması beklenen ortalama rakamlar şöyle:

-Şampiyon: 50 milyon dolar

-İkinci: 33 milyon dolar

-Üçüncü: 29 milyon dolar

-Dördüncü: 27 milyon dolar

-Çeyrek final: 19 milyon dolar

-Son 16: 15 milyon dolar

-Son 32: 11 milyon dolar

-Gruplarda mücadele: 9 milyon dolar

-Katılım ödemesi: 1.5 milyon dolar

BİLET FİYATLARI REKOR SEVİYEDE

Dünya Kupası'nın bilet fiyatları, 2025'te FIFA tarafından yapılan açıklamaya göre 60 dolardan başlayarak finalde 6 bin 730 dolara kadar çıkacaktı. Ancak dinamik fiyatlama sistemiyle bilet fiyatları çok daha yüksek rakamlara yükseldi. Son olarak geçen hafta biletlerin yeniden satışa çıkmasıyla final maçı için 10 bin 990 dolara (Yaklaşık 500 bin TL) bilet satıldığı görüldü. Bu tarihte bir futbol maçı biletine resmi kanaldan ödenen en yüksek rakam olarak görülüyor.

Önceki Dünya Kupası'nda (Katar 2022) en yüksek bedele satılan bilet 1600 dolar seviyesinde alıcı bulmuştu.

MALİYET KATAR'IN ÇOK ALTINDA

Öte yandan 2026 Dünya Kupası'nın maliyeti, 2022 Katar'a göre çok daha düşük kalıyor. 2022 Dünya Kupası'nı düzenleyen Katar, altyapı, metro hatları, stadyumlar için büyük harcamalar yapmıştı. Katar'a turnuvanın maliyetinin 220 ila 300 milyar dolara kadar çıktığı tahmin ediliyor. 2026'da ise inşaat yatırımı yerine yenileme ve hizmet, güvenlik, lojistik gibi operasyonel harcamalara yönelim görülüyor. Bu harcamaların 15 milyar dolara yakın olduğu öngörülüyor.