73 metrelik dev silah sahilde çürümeye bırakıldı! Bir zamanlar ABD nin korkulu rüyasıydı Sözcü Gazetesi

Soğuk Savaş döneminin en sıra dışı mühendislik harikalarından biri olan ve "Hazar Denizi Canavarı" olarak bilinen Lun sınıfı ekranoplan, Dağıstan sahillerinde çürümeye mahkûm edildi. Bir zamanlar ABD uçak gemilerini yok etmek için tasarlanan 73 metrelik dev kütle, şimdilerde pas ve kumun pençesinde yaşam mücadelesi veriyor.

Sovyetler Birliği’nin 1970’li yıllarda başlattığı gizli projelerin en somut meyvesi olan Lun (MD-160), 1987 yılında tamamlanarak sulara indirildi. Ne bir uçak ne de bir gemi olan bu "ekranoplan", suyun hemen birkaç metre üzerinde hava yastığı etkisiyle (yer etkisi) saatte 550 kilometre hıza ulaşabiliyordu. Üzerinde taşıdığı 6 adet devasa gemisavar füze rampasıyla, Batı istihbaratı tarafından keşfedildiğinde büyük bir korku yaratarak "Hazar Denizi Canavarı" lakabını aldı.

Lun’un trajik sonu, Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla başladı. 1990’ların başında savunma bütçelerinin kesilmesi ve bu devasa aracın işletme maliyetlerinin astronomik seviyelere ulaşması nedeniyle proje durduruldu.

Üretim maliyeti o dönem için milyarlarca rubleyi bulan projenin sadece yakıt tüketimi bile bir filo uçağa eşdeğerdi.
Teknolojinin gelişmesi ve güdümlü füzelerin menzilinin artması, Lun gibi devasa ve manevra kabiliyeti kısıtlı araçları "kolay hedef" haline getirdi.

Yıllarca Kaspiysk’teki askeri üste atıl bekleyen araç, 2020 yılında Dağıstan’ın Derbent şehri yakınlarında kurulması planlanan bir askeri müze parkına taşınmak üzere yola çıkarıldı ancak kıyıya çekildikten sonra çalışmalar durunca sahil şeridinde kumların ortasında kaldı.

Dönemin parasıyla paha biçilemez bir teknolojiye sahip olan Lun, bugün korozyonun etkisiyle parçalanıyor. Uzmanlar, aracın bu haliyle korunmasının artık imkansız hale geldiğini ve restorasyon maliyetinin yeni bir araç yapmaktan daha pahalıya patlayacağını belirtiyor. Modern Rusya'nın bu mirası bir açık hava müzesine dönüştürme planları ise bürokratik engeller ve ekonomik yetersizlikler nedeniyle henüz hayata geçebilmiş değil.

Hazar’ın sularından kumların üzerine çekilen bu "canavar", şimdi sadece turistlerin ve fotoğrafçıların uğrak noktası olan görkemli bir enkaz olarak Sovyet askeri tarihinin hüzünlü bir anıtı gibi duruyor.