700 dolar nakit verip deney yaptılar, ülke bir anda değişti Sözcü Gazetesi

Malavi'de yoksulluğa karşı geleneksel yardım modellerine alternatif olabilecek deneysel bir proje hayata geçirildi. GiveDirectly tarafından yürütülen ve finansmanın büyük ölçüde Canva kurucu ortakları tarafından sağlanan 198 milyon dolarlık programda, ülkenin iki bölgesindeki 230 bin yetişkine kişi başına 700 dolar verildi.

Oxford Üniversitesi ekonomi profesörü Dennis Egger'nin incelediği araştırmalar, dağıtılan her 1 doların sonraki 30 ay içinde 2,50 dolarlık ekonomik faaliyet oluşturduğunu gösterdi. Bu bulgu, doğrudan nakit yardımın verimsiz harcamalara yol açacağına ilişkin geleneksel endişeleri de sarsıyor.

Paranın nasıl kullanıldığına ilişkin zorunluluk bulunmaması, katılımcıların kendi ihtiyaçlarını en iyi şekilde değerlendirmesini sağladı. Örneğin, 19 yaşındaki Yonas Fote, aldığı parayla bir köy sineması kurdu. Toprak zemine sahip küçük bir odada televizyon ve ses sistemiyle Nijerya filmleri gösteren Fote, izleyicilerden yaklaşık 12 sent ücret alıyor.

Benzer şekilde, terzi William Mwacho 500 bin kwacha harcayarak elektrikli dikiş makinesi aldı. Siparişlerdeki artışa yetişmeye çalışan Mwacho, yeni makinenin işlerini hızlandırdığını ve gelirini artırdığını belirtiyor. Bazı katılımcılar ise evlerini iyileştirerek keçi satın alıyor veya yolculara hizmet verecek konaklama tesisleri inşa etmeye başladı.

Bu sonuçlar, Malavi'nin 2023'e kadar geçen 20 yılda yaklaşık 20 milyar dolar yardım almasına rağmen yoksulluk oranının önemli ölçüde değişmemiş olmasına dikkat çekiyor. Ülke, yoksulluk sınırının altında yaşayan 21 milyonluk nüfusunun yarısından fazlasıyla dünyanın en yoksul ülkeleri arasında yer alıyor.

GiveDirectly'nin 2008'de Harvard ve MIT'den mezun olanlar tarafından kurulmasından bu yana farklı ülkelerde doğrudan nakit transferleri uyguladığı biliniyor. Malavi programında Canva kurucu ortakları, başlangıçta küçük katkılarda bulunurken daha sonra 50 milyon dolar taahhüt etti ve üç yıl daha finansman için 100 milyon dolar ek kaynak sağladı.

Araştırmalar, fiyatların sadece marjinal ölçüde yükseldiğinı ve çocuk ölümlerinde düşüş görüldüğünü belirtiyor. Hamile kadınların sağlık merkezlerine ulaşım masraflarını karşılayabilmesi ve doğum öncesi haftalarda çalışmayı bırakabilmesi de programın olumlu etkileri arasında gösteriliyor.

GiveDirectly'ye göre bağışlanan her 1 doların yüzde 83'ü doğrudan programdan yararlananlara ulaşıyor. Bu oran, yüksek personel ve lojistik maliyetleri bulunan geleneksel yardım modellerine göre nakit transferlerinin daha verimli olabileceği görüşünü güçlendiriyor.