6 yaşında kalp krizi geçirdi, hayatını kaybetti! Böyle bir şey nasıl mümkün olabilir? İşte alarm veren erken uyarı işaretleri

Diyarbakır’da Cumhuriyet İlköğretim okulu 1/A sınıfı öğrencisi Eylül Karadağ (6), evinde geçirdiği kalp krizi sonucu vefat etti. Küçük çocuğun ölümü, ailesini ve sınıf arkadaşlarını yasa boğdu.

Cumhuriyet İlköğretim Okulu Müdürü Ömer İpek, "Kelimeler kifayetsiz, acılar tarifsiz, üzgünüz" dedi.

Minik Eylül’ün cenazesi Çermik'te okul arkadaşları, öğretmenleri, ailesi ve kalabalık bir vatandaş topluluğu tarafından gözyaşları arasında son yolculuğuna uğurlandı.

Geçtiğimiz mayısta da 6 yaşındaki Muhammed Yusuf Celbek geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetmişti. Siirt'in Baykan ilçesinde yaşayan Muhammed Yusuf Celbek, evinde rahatsızlanarak hastaneye kaldırımıştı. Kalp krizi geçirdiği belirlenen çocuk, önce Diyarbakır’a, ardından ambulans helikopterle Ankara’ya sevk edilmişti. Daha önce herhangi bir sağlık sorunu olmadığı belirtilen Muhammed Yusuf, doktorların tüm çabalarına rağmen kurtarılamamıştı.

Muhammed Yusuf’un ardından Eylül Karadağ’ın vefatı hepimizi hüzne boğdu. Öte yandan ebeveynler de endişeli. Çocukluk çağında kalp krizi nasıl mümkün olabiliyor? Çocuklarda herhangi bir belirti ya da sağlık sorunu olmadan kalp krizi yaşanması normal mi?

“ÇOCUKLARDA KALP RİZİ NADİR AMA ARTIŞ GÖSTERİYOR”

Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Emrah Özdemir, kalp krizinin dünyada hâlâ en ölümcül hastalıkların başında geldiğini, yıllar geçtikçe kalp krizlerini daha erken yaşlarda görmeye başladığımızı ve en önemlisi çocukluk çağında kalp krizleri çok sık görülmese de son yıllarda bu vakalarda artışın dikkat çektiğini söyledi.

Çocuk çağı kalp krizlerinin nedenlerini ve risk faktörlerini anlatan Özdemir, şu bilgileri verdi:

-- Çocukluk çağı kalp krizlerinin nedenlerine baktığımızda; kalp damarlarında iltihaplanma ve balonlaşma ile seyreden Kawasaki hastalığı, genetik geçişli ve çok yüksek kötü kolesterol düzeyleriyle bilinen ailesel hiperkolesterolemi, doğuştan koroner arterlerin farklı yerden çıkması gibi durumlar önemli risk faktörleri arasında yer alıyor.

-- Bunun yanı sıra kalp kası iltihaplanması yani miyokardit de ciddi bir risk oluşturuyor. Miyokardit çoğu zaman sessiz ve sinsi ilerleyen bir hastalık. Genellikle gribal enfeksiyonlardan 2–3 hafta sonra ortaya çıkabiliyor. 

-- Miyokardit nefes darlığı, çarpıntı ve kalp yetmezliği gibi şikâyetlere yol açabildiği gibi ani gelişen ritim bozuklukları nedeniyle ani kalp ölümlerine de neden olabiliyor.

İŞTE ERKEN UYARI İŞARETLERİ

“Çocuklarda kalp sağlığıyla ilgili hangi belirtiler ‘erken uyarı’ olarak kabul edilmelidir?” diye sorduğumuz Doç. Dr. Emrah Özdemir, “Özellikle ailesinde erken yaşta kalp krizi geçiren veya yüksek kolesterol bulunan çocukların mutlaka bir kardiyoloji değerlendirmesinden geçmesi gerekiyor. Çocuğun göz çevresinde sarı renkli ksantelazma dediğimiz yağ birikimleri ya da eklem yerlerinde şişlikler görülüyorsa bu durum yüksek kolesterolün önemli bir göstergesi olabilir” dedi ve ekledi:

“Bu nedenle çocuklarda kolesterol tahlili yapılmalı ve gerekirse ekokardiyografi ile kalp fonksiyonları değerlendirilmelidir. Ayrıca çocukta erken yorulma, çarpıntı, eforla gelen göğüs ağrısı, dudaklarda ve el uçlarında morarma ya da gece uykudan uyandıran nefes darlığı gibi belirtiler varsa mutlaka bir kardiyolog muayenesi şart.”

GENETİK KOLESTEROL HASTALIĞI DAMARLARI TIKAYABİLİR

Birçok hastalık genetik geçişli olabiliyor. Peki genetik yatkınlığın çocuklarda ani kalp krizindeki rolü nedir?

Doç. Dr. Emrah Özdemir, “Çok yüksek LDL (kötü kolesterol) düzeyleriyle seyreden ailesel hiperkolesterolemi hastalığında, çocuklar henüz 10’lu yaşlara bile gelmeden kalp ve beyin damarlarında ciddi darlıklar ve tıkanıklıklar gelişebiliyor. Bu genetik geçişli bir hastalık olduğu için ailede böyle bir öykü varsa çocukların erken yaşta taranması büyük önem taşıyor” diye konuştu.

Doğuştan gelen hastalıkların teşhisi için yaştan bağımsız olarak herkesin (çocuk-yetişkin) bir kez olsun kalp muayenesi, elektrokardiyografi (ekg) ve ekokardiyografi (eko) yaptırmasının önerildiğini ifade eden Çocuk Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Önder Doksöz, erken teşhis için çocuklarda bu kontrollerin 1 yaşından önce, genetik hastalık ve aile öyküsü olanlarda ise doğumdan hemen sonra yapılması gerektiğini söyledi.

ÇOCUKLARDA ÖLÜM RİSKİ DAHA YÜKSEK

Özdemir, “Erişkinlerde kalp damarları zaman içinde yavaş yavaş daraldığı için kalp kendini bir ölçüde hazırlayabiliyor ve kollateral dediğimiz alternatif damarlar geliştirebiliyor. Ancak çocuklarda ve genç erişkinlerde kalp bu sürece hazırlıksız yakalandığı için kalp krizleri çok daha yüksek ölüm riski taşıyabiliyor” bilgisini verdi.

OKULLARA VE AVM’LERE DEFİBRİLATÖR KONULMALI

Okullarda ve evlerde bu tür acil durumlara karşı alınabilecek önlemlerden de bahseden Doç. Dr. Özdemir şunları söyledi:

-- Bu tür ani kalp durmalarına karşı toplumda farkındalığın artırılması gerekiyor. Kalp krizlerinde en önemli ölüm nedeni ritim bozukluklarıdır. Bu nedenle otomatik şok verebilen taşınabilir defibrilatör cihazlarının okullara, AVM’lere ve kalabalık alanlara yerleştirilmesi büyük önem taşıyor.

-- Bu cihazlarla birlikte temel yaşam desteği eğitiminin de küçük yaşlardan itibaren verilmesi gerekiyor.

-- Çünkü kalp krizi geçiren ya da kalbi duran bir kişiye ilk dakikalarda müdahale edilmesi hayati önem taşıyor.

-- Cihazın kullanımını bilen ve temel yaşam desteğini uygulayabilen bireyler sayesinde birçok hayat kurtarılabilir.