5G’ye hızlı geçiş: Türkiye’de 34 milyon abone

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, "Yükselen Türkiye Zirveleri"nde yaptığı konuşmada, zirvede yükselen Türkiye'nin ve Türkiye Yüzyılı'nın heyecan verici vizyonu altında dijitalleşen dünyada geleceğin teknolojileri "5G ve Yapay Zeka"nın ele alınacağını söyledi.

Zirveyi sadece etkinlik değil aynı zamanda ülkenin geleceğine ve insanına olan sorumlulukları için atılmış önemli bir adım olarak gördüğünü belirten Uraloğlu, "Dünya, on yılda bir yaşanan türden çok büyük ve kritik bir kırılma noktasından geçiyor. Bugün gelinen noktada veri, ekonominin yeni ve en stratejik kaynağı haline geldi ve dijital bağlantısı olmayan hiçbir sistemin rekabet gücünü koruması mümkün değil" diye konuştu.

Uraloğlu, bu süreçte akıllara gelenin Türkiye'nin bu dönüşümü sadece izleyeceği mi yoksa ona yön mü vereceği sorusu olduğunu dile getirerek, "Türkiye, bu dönüşümü Allah'ın izniyle yönetecektir. Sektörümüzün yıllık net satış geliri 620 milyar liraya ulaşırken yatırımlarımız ise yaklaşık 145 milyar lirayı buldu. Mobil abone sayımız 100 milyona, genişbant internet abone sayımız da yaklaşık 98 milyona gelerek nüfusumuzun üzerinde artış gerçekleştirmiştir. Fiber optik ağ altyapımız ise 680 bin kilometreye yani dünyanın çevresini 17 kez dolaşacak bir uzunluğa geldi. Bu yılın sonunda 750 bin kilometreye çıkmayı hedefliyoruz" ifadelerini kullandı.

Bu rakamların Türkiye'nin dijital dönüşümünü güvenle taşıyacak o devasa altyapıyı başarıyla kurduğunun en somut göstergesi olduğuna dikkati çeken Uraloğlu, 1 Nisan itibarıyla 5G'nin ticari olarak resmen kullanılmaya başlandığını anımsattı.

"5G abonesi yaklaşık 34 milyona ulaştı"

Bakan Uraloğlu, 81 ilde kademeli hizmete alınan 5G ile ilk günden yaklaşık 21 milyon abonenin buluştuğunu söyledi.

"Aradan geçen yaklaşık 40 günlük sürede de 12,5 milyon yeni 5G abonesiyle toplam sayımız yaklaşık 34 milyona ulaştı" diyen Uraloğlu, şunları kaydetti:

"Bu rakam, gerçekten dikkat çekici ve gurur verici çünkü bu durum, vatandaşlarımızın 5G teknolojisini olağanüstü hızlı ve yüksek bir oranda benimsediğini açıkça gösteriyor. İki yıl içerisinde de 5G hizmetlerini kademeli olarak ülkemizin her noktasına yaygınlaştıracağız. Bu adım hiç şüphesiz Türkiye'nin küresel 5G liderliğine adım attığı tarihi bir dönüm noktası oldu. Türkiye olarak hedefimiz, başlattığımız bu ticari 5G hamlesini yerel yönetimlerimizle ve sanayimizle birleştirerek şehirlerimizi küresel ölçekte birer cazibe merkezi ve teknoloji laboratuvarı haline getirmek."

5G'nin daha hızlı bir internet anlamına gelmediğine dikkati çeken Uraloğlu, 5G'nin akıllı fabrikaların, otonom araçların, uzaktan cerrahinin ve akıllı şehirlerin temel altyapısı olduğunu ifade etti.

Uraloğlu, giderek büyüyen ve 2026'da 400 milyar doları aşması, 2030'da ise 1,8 trilyon dolarlık büyüklüğe ulaşması beklenen yapay zeka teknolojisinin hayatı birçok alanda kolaylaştıracak bir gerçek olarak karşılarına çıktığını belirtti.

Kısa süre önce 5G bağlantısı ile İstanbul'dan Muş'a uzaktan böbrek taşı kırma operasyonunun gerçekleştirildiğini anlatan Uraloğlu, "5G'nin düşük gecikmeli bağlantısı ve yapay zeka destekli cerrahi navigasyon sistemleri sayesinde uzman cerrahlarımız, uzaktan yönlendirmeyle hassas bir böbrek taşı operasyonunu gerçekleştirdi. Bu operasyon, ülkemizin 5G ve yapay zekanın sağlıkta çığır açtığını gösteren somut ve gurur verici bir başarısı oldu" diye konuştu.

Uraloğlu, ulaşımda akıllı trafik yönetimi ile otonom sistemlerin güvenliği ve verimliliği eş zamanlı artarken enerji sektöründe de talep tahmini ve akıllı şebeke yönetimi sayesinde kaynak verimliliğinin en üst seviyeye yükseldiğini söyledi.

Hasdal Kavşağı ile İstanbul Havalimanı arasındaki 40 kilometrelik Kooperatif Akıllı Ulaşım Sistemleri (K-AUS) koridorunda yerli ve milli imkanlarla kurdukları yol kenarı üniteleri, araç içi üniteleri, lidar, radar ve kamera sistemlerini entegre ettiklerini anlatan Uraloğlu, böylece bu koridorda Türkiye'de ilk kez 5G baz istasyonlarını ulaşım alanında devreye aldıklarını belirtti.

"Akıllı kameralar ve sensörlerle tünel ve köprüleri 7/24 izliyoruz"

Uraloğlu, otomatik tren muayene istasyonlarında da yapay zekayla hareket halindeki trenlerin tekerlek, fren, aks rulman gibi kritik bileşenlerini anlık tarayarak olası arızaları oluşmadan tespit ettiklerini dile getirerek, şu ifadeleri kullandı:

"TCDD-TÜBİTAK işbirliğiyle geliştirdiğimiz bu sistem sayesinde bakım süreçlerini optimize ediyor, beklenmedik duruşları azaltıyor ve sefer sürekliliğini sağlıyoruz. Ankara Eryaman'daki izleme merkezimizde de akıllı kameralar ve sensörlerle tünel ve köprüleri 7/24 izliyor, doğal afet risklerini yapay zeka destekli analizlerle önceden belirleyerek müdahale ediyoruz. Denizcilik alanında ise Uluslararası Uydu Yardımlı Arama Kurtarma Sistemi (COSPAS-SARSAT) ile tehlike sinyallerini saniyeler, dakikalar içinde tespit edip koordineli müdahale ediyoruz.

Yapay zeka destekli Arama Kurtarma Portalı Projemizle de insan hayatına dokunan daha hızlı ve etkin kurtarma operasyonları gerçekleştireceğiz. Antalya Havalimanımız, ileri seviye hava trafik kontrol sistemi olan 'ATC Tower' ile hizmet vermeye başladı. Yerli ve Milli Elektronik Uçuş Stripi ve Dijital Kalkış Müsaadesi sistemlerimizle desteklenen bu altyapı, Ankara Esenboğa ve İzmir Adnan Menderes havalimanlarında da sertifikasyon aşamasında, çok yakında onları da aynı standartlarda hizmete sunacağız."

"Türkiye, artık teknolojinin sadece tüketicisi değil"

Bakan Uraloğlu, dijital dönüşümde siber güvenliğin ulusal güvenliğin ayrılmaz parçası olduğuna dikkati çekerek, "Bu noktada siber güvenlikte uluslararası alanda marka haline gelme vizyonuyla oluşturduğumuz strateji ve teknik altyapımızla önemli bir olgunluğa erişmiş durumdayız" dedi.

Uluslararası Telekomünikasyon Birliği’nin Küresel Siber Güvenlik Endeksi'nde Türkiye'nin tüm başlıklarda tam puan alarak "Seviye 1 Rol Model" ülkeler arasında yer aldığını söyleyen Uraloğlu, dijital dönüşüm yolculuğunda sadece altyapıyı geliştirmekle yetinmediklerini, dijital ekosistemi daha güvenli, daha sorumlu ve insan odaklı hale getirmek için de kararlı adımlar attıklarını vurguladı.

Uraloğlu, sosyal medya ve oyun platformları düzenlemesiyle önemli bir milat daha gerçekleştirdiklerini, düzenlemenin sosyal medyayı yasaklayan değil daha güvenli ve sorumlu bir mecraya dönüştüren, çocukları risklerden korurken aileleri de güçlendiren insani bir yaklaşım olduğunu dile getirdi.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun Ankara'da ev sahipliği yaptığı Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) tarafından düzenlenen Küresel Düzenleyiciler Sempozyumu'nu başarıyla gerçekleştirdiklerini belirten Uraloğlu, şu ifadeleri kullandı:

"Bu sempozyum, Türkiye'nin dijital dönüşümdeki liderlik vizyonunu uluslararası platformda bir kez daha ortaya koydu. Türkiye, artık teknolojinin sadece tüketicisi değil kurallarını şekillendiren, standartlarını belirleyen ve küresel dijital geleceğe yön veren ülkeler arasında yer alıyor. Dijital dönüşüm dünyasında teknolojiyi sadece dışarıdan alıp tüketen ve onu üretenler olarak temelde iki tür ülke karşımıza çıkıyor. Türkiye'nin buradaki hedefi de yeri de son derece açıktır.

Biz, yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranıyla ürettiğimiz yerli ve milli haberleşme uydumuz TÜRKSAT 6A'yı geçtiğimiz yıl hizmete aldık ve bu teknolojiyi üretebilen 11 ülkeden biri olduk. Şimdi TÜRKSAT 7A da yolda. Kendi otomobilimiz, haberleşme ve gözlem uydularımız, İHA/SİHA'larımız, helikopterlerimiz, gemilerimiz, elektrikli trenlerimiz, metrolarımız, yerli ve milli siber güvenlik sistemlerimiz… Özetle biz, üretenler arasında yer alıyoruz. Aynı bunlar gibi yerli yapay zeka altyapısına yatırım yapmayı bir şart olarak görüyoruz."

"Bugüne kadarki başarılarımız, bizim için yalnızca bir başlangıçtır"

Bakan Uraloğlu, nitelikli insan kaynağını da yetiştirmeye gayret ettiklerini belirterek, "Veri bilimi, siber güvenlik, yapay zeka ve yazılım gibi hayati alanlara yapılan eğitim yatırımları, esasen ülkemizin geleceğine yapılan en stratejik yatırımdır" diye konuştu.

Çevrim içi eğitim platformu BTK Akademi'ye de değinen Uraloğlu, "BTK Akademi, ücretsiz ve sertifikalı 23 yeni eğitim daha sundu. Bunların 18'i doğrudan yapay zeka alanına odaklanıyor." ifadelerini kullandı.

Uraloğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bugün 5G altyapısını hayata geçirmiş, yapay zeka uygulamalarının önünü açmış, siber güvenliğini güçlendirmiş ve yerli teknoloji ekosistemini hızla büyüten bir Türkiye var. Bugüne kadarki başarılarımız, bizim için yalnızca bir başlangıçtır. Bu büyük ve tarihi dönüşümü kamu, özel sektör, üniversiteler ve girişimciler olarak hep birlikte omuzlamalıyız."

Kurban Bayramı döneminde Bakanlık olarak bütün önlemlerin alındığını belirten Uraloğlu, seyahat edecek vatandaşlara hayırlı yolculuklar diledi.