5G’de büyük gün... Üç büyük operatörün yarışacağı dev ihale 2.1 milyar dolarla başlayacak

TÜRKİYE 2016 yılından bu yana kullandığı kablosuz veri iletimi hizmeti sağlayan 4.5G’yi, 2026’da bırakmaya ve 5G ile 10 kat daha hızlı internete geçmeye hazırlanıyor. Teknoloji ve veri paylaşımının son 10 yıllık gelişimi düşünüldüğünde kullandığımız cihazlar arasındaki iletişimi çok daha hızlı hale getirecek olan 5G ihalesi bugün düzenleniyor. İhale kapsamında hangi operatörün hangi bantta hizmet vereceği belirlenecek. Üç büyük operatör, marka stratejilerine göre en geniş veya yüksek frekansa sahip olmak için tekliflerini verecek. Dev ihale öncesi açıklamalarda bulunan Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, 5G için, “Yarın (bugün) ihalesi olacak ve Nisan 2026’nın hemen başında ilk sinyalleri almaya başlayacağız” dedi.

‘2.1 MİLYAR DOLARIN ALTINDA BEKLEMİYORUZ’

Bakan Uraloğlu, “Doğru argümanlarla, hem kamunun hakkının korunması hem de bu işte olan operatörlerin hakkının korunması için, daha fazla nasıl hizmet verebiliriz, kamuya katkı nasıl sağlayabiliriz, diye çalışıldı. Kapsama süreci, tüm Türkiye’yi kapsayacak şekilde bir yıl, belki birazcık fazla olacak. Çünkü sahada ciddi miktarda donanımın yerleştirilmesi, değiştirilmesi süreci gerçekleşecek. Bakanlık olarak hizmetin en iyi kalitede, en yaygın şekilde olması bizim için birinci öncelik. 5G ihalesinden kamuya alacağımız pay 2 milyar 125 milyon dolar olacak, bu bizim başlangıcımız. Onun altında bedel beklemiyoruz, onun üstünde olacak. Üç operatörümüz var, orada yiğitliklerini göreceğiz. Ona göre rakamı sizlerle beraber takip edeceğiz” bilgisini verdi.

10 KAT DAHA HIZLI

Uraloğlu, 5G ile yapılan testlerde 100 megabit ile 1 gigabit arasında değişen hızlara ulaştıklarını, hızların değişiminin ortamın kapalı ya da açık olması ve kullanıcı sayısına göre değişkenlik gösterdiğini aktarırken, “İlk etapta indirme hızı 1876 megabite kadar çıktı. Gönderme hızı 175 megabitler civarında, bu bizim için yeterli. Bu rakamlar bizim 5G’deki hızımızın artık onaylandığı, test edildiği rakamlardır. 4.5G’ye göre 10 kat daha fazla hıza eriştiğimiz rakamlar” diye konuştu.

22 MİLYON TELEFON HAZIR

Uraloğlu, yaklaşık 85 milyon telefon kullanıcısı abone bulunduğunu da belirterek, şöyle devam etti:

“Bunların 22 milyonu, yani dörtte biri kadarı 5G uyumlu telefon. Peyderpey, telefonlar değiştirildikçe, buna sahip olmayan vatandaşın alımıyla bu telefonlar değişmiş olacak. Yani şu andaki rakamımızın yüzde 26 olduğunu söyleyebilirim. SIM kart noktasında da 4.5G kullananlar zaten uyumlu, onlarda bir problem yok. 2G ve 3G olanlara bakarsak, özellikle 2G’yi söyleyeyim, 2G ses iletimi ve mesaj noktasında yeteneğe sahip. Onlar kullanamayacak, eğer kullanmak isterse hem telefonunu hem de SIM kartını değiştirmesi gerekecek.”

ESKİ İNTERNET PAKETLERİ YETMEYEBİLİR

5G ile daha çok veriyi çok daha hızlı indirip yükleyebileceğiz. Bu da doğal olarak hem veri kullanımımızın hem de faturalarımızın artmasına neden olacak. Operatörler bunun faturalara pek yansımayacağını iddia etseler de veri kullanımı arttığı için “Gigabayt” yani internet paketlerimiz yetmemeye başlayacak. Dolayısıyla operatörler yeni ve daha büyük paketleri yine bir miktar bedel artışıyla sunabilir.

NELER GETİRECEK 4.5G’DEN FARKI NE

5G sadece daha hızlı bir bağlantı değil, aynı zamanda daha akıllı, daha güvenilir ve daha kapsayıcı bir dijital ekosistemin temel taşı olacak. Otonom araç teknolojilerinde, tıp alanında, sanayide hayatın her alanında makinelerin birbirileriyle çok daha hızlı haberleşmesini sağlayacak. İndirme hızlarını saniyede 10 gigabit hıza çıkaracak 5G, 4G’ye kıyasla daha yüksek radyo frekanslarını kullanacak. 5G teknolojisiyle gerçek şebekelerde saniyede 4.7 gigabit hıza, laboratuvar ortamında ise saniyede 7.5 gigabit hıza ulaşıldı. Yani 5G, 4.5G’den yaklaşık 10 kat daha hızlı olacak.

İHALEDE NE VERİLECEK

5G temelinde kablosuz cihazlar arasında veri paylaşımı ve iletişimi sağlayan radyo frekanslarından meydana geliyor. İşte bu noktada ihalede 700 MHz ve 3.5 GHz bantlarında toplam 400 MHz frekans tahsisi yapılacak. Frekans paketleri 11 ayrı blok halinde sunulacak; her paket farklı telif bedelleriyle ihaleye çıkarılacak. 

 Belli bir süre içerisinde sabit bir yerden geçen dalgaların sayısına frekans deniliyor. Radyo ve telsizlerin yanı sıra “hücresel veri” olarak bilinen hizmetle akıllı telefonlarda da frekanslar kullanılıyor. Frekansın birimi Hertz, yani (hz). 1000 MHz’nin altındaki frekanslar geniş bir kapsama alanı taşıyor. Bu yüzden çok önemli. 

700 MHz gibi düşük frekans bantları, sinyalin şehir içi ve kırsalda daha geniş alanları kapsaması açısından avantajlı. Yani duvarlardan daha rahat geçme ve daha geniş kapsama sağlıyor. 700 MHz bant kırsal kapsama tamamlayıcısı olarak tercih edilen bantlardan. Avrupa’da bazı ülkeler 700 MHz’yi 5G’ye tahsis etmiş durumda. 

3.5 GHz (orta bant) ise kapasite ile performans açısından 5G için “altın bant” olarak görülüyor. Ancak bu frekans da hem bant genişliği hem de kapsama dengesi sunuyor. Yani daha dengeli bir hizmet sağlıyor. Örneğin; Avrupa operatörleri 3.5 GHz bandına (C-Band) yoğun şekilde yatırım yapıyor. 5G hizmetlerinde bu bant yaygın olarak kullanılıyor.

Sonuç olarak, şirketlerin gözü daha çok  700 MHz bantlarda. Bu bantlara ihaleyle sahip olan şirketler en hızlı 5G internet deneyimini kullanarak rekabette öne çıkabilecek. Ancak, 3.5 GHz bantlar da daha iyi fiyatlandırma açısından önemli olacak. Şirketler her iki bant aralığına da teklifler verebilecek.

‘2G’LİLER TELEFONU DEĞİŞTİRECEK’

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, aktif olarak 2G telefona sahip olan kullanıcıların hem telefonunu hem de SIM kartını değiştirmek zorunda kalacaklarını söyledi.