55 milyon hastaya umut oldu: Türk mühendisler geliştirdi, akıllı kolye dünya finalinde Sözcü Gazetesi

Türk mühendisler Dilara Türkeş ve Emir Alapala, dünya genelinde 55 milyondan fazla insanı etkileyen Alzheimer hastalığına karşı 'Reminiscent' adını verdikleri akıllı kolyeyi geliştirdi. Babaannesinin hastalık sürecinden yola çıkan Türkeş ve Alapala'nın icadı, 2026 James Dyson Ödülü'nün Türkiye birincisi seçildi. Üzerinde hastanın iletişim ve tıbbi bilgilerini barındıran, 16 milimetrelik kompakt devresiyle belirli aralıklarla soğuk koku buharı salgılayarak hafıza merkezini uyaran yerli buluş, 4 Kasım'da düzenlenecek dünya finalinde Türkiye’yi temsil edecek.

Projenin çıkış noktasına ilişkin bilgi veren Dilara Türkeş, "Her şey babaannemin yaşadığı zorlu Alzheimer sürecine şahit olmamla başladı. Hafızanın zamanla silikleşmesine karşı ne yapabileceğimizi düşünürken koku duyusuna odaklandık" ifadelerini kullandı.

Koku mekanizmasının hafıza üzerindeki etkisine değinen Emir Alapala ise şunları söyledi:

"Lise yıllarında kullandığımız bir parfümün kokusunu yıllar sonra duyduğumuzda anıların zihinde canlanması bize ilham verdi. Bilimsel araştırmalar da kokunun beyindeki ana merkezi en hızlı uyardığını doğrulayınca projeyi başlattık."

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünya genelinde 55 milyondan fazla Alzheimer hastası bulunuyor ve her yıl yaklaşık 10 milyon yeni vaka ekleniyor.
Hastaların boyunlarında taşıyabileceği ergonomik yapıda tasarlanan kolyenin üzerinde hastanın adı, kan grubu ve yakınının iletişim numarası yer alıyor. Cihazın teknik özelliklerine ilişkin bilgi veren Alapala, "Sistemi 16 milimetrelik kompakt bir devreye sığdırdık. Cihaz düzenli aralıklarla soğuk koku buharı salgılayarak tamamen otonom şekilde çalışıyor" dedi.

Türkiye birinciliği elde eden 'Reminiscent' akıllı kolyeli projesi, 4 Kasım’da düzenlenecek James Dyson Ödülü Dünya Finali’nde Türkiye’yi temsil edecek. Genç mühendisler, yarışmanın ardından yatırımcı desteğiyle cihazı seri üretime geçirmeyi hedefliyor.