52 yıl önce serbest bırakılan binlerce yengeç ülkenin kaderini değiştirdi Sözcü Gazetesi

İspanya'da 1974 yılında ticari kazanç amacıyla doğaya salınan Amerikan kırmızı bataklık kerevitleri, 52 yılın sonunda ülkedeki tatlı su ekosistemlerinin kontrol edilemeyen en büyük istilacı türüne dönüştü. Nehir, kanal ve sulak alanlara hızla yayılan tür, yerel canlı popülasyonlarını tüketirken tatlı su alanlarının doğal yapısında kalıcı hasarlar bıraktı.

KIRMIZI YENGEÇLER İSPANYA'DA NASIL İSTİLACI HALE GELDİ?

Su ürünleri yetiştiriciliği ve ticari değerlendirme izniyle 1974'te Aşağı Guadalquivir bataklıklarına bırakılan kırmızı kerevitler, yüksek adaptasyon yetenekleri sayesinde kısa sürede çoğaldı. Yılda iki ila üç nesil üreyebilen bu tür, kuraklık dönemlerine dayanabilmesi ve su kaynakları arasında karadan ilerleyebilmesi sayesinde tüm ülkeye yayıldı.

İnsan eliyle farklı bölgelere taşınması da yayılımı hızlandıran ana unsurlardan biri oldu. Ticari değeri nedeniyle ülkenin dört bir yanına götürülen yengeçler, başlangıçta yerel bir işletme projesiyken İspanya genelinde kontrolü imkansız bir ekolojik genişlemeye ulaştı.

İSTİLACI TÜRLER DOĞAL BİYOÇEŞİTLİLİĞİ NASIL ETKİLİYOR?

Bitki örtüsü, küçük amfibiler, balıklar ve bunların yumurtalarıyla beslenen kırmızı yengeçler, yerleştikleri bölgelerde besin zincirini doğrudan bozuyor. Derin tüneller kazma alışkanlıkları nehir kıyılarında erozyona ve suyun bulanıklaşmasına yol açarak tatlı su yaşam alanlarının yapısını değiştiriyor.

Tür aynı zamanda yerli Avrupa kerevit popülasyonlarını yok eden mantar kökenli kerevit vebası hastalığını taşıyor. Yerli türlerle girdiği rekabet ve taşıdığı hastalıklar nedeniyle İspanya'daki doğal kerevit varlığı büyük oranda yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalıyor.

AĞIR ÇEVRESEL TAHRİBATA NEDEN OLDU

Yarattığı ağır çevresel tahribata rağmen kırmızı yengeç avcılığı ve ticareti, İspanya'nın güneyindeki birçok yerel topluluk için önemli bir gelir kaynağı oluşturuyor. Guadalquivir bataklıklarında onlarca yıldır devam eden ticari faaliyetler, türün tamamen yok edilmesine yönelik mücadeleyi karmaşık hale getiriyor.

İspanya Ekolojik Geçiş Bakanlığı yetkilileri, bir kez yerleşen popülasyonların tamamen ortadan kaldırılmasının teknik olarak imkansız olduğunu vurguluyor. Yetkililer, türün kökünü kazımak yerine popülasyon büyüklüğünü kontrol altında tutmayı ve yeni alanlara yayılmasını engellemeyi hedefliyor.