508 metrelik gökdelene devasa çelik bilye astılar Sözcü Gazetesi

Tayvan'ın başkenti Taipei'de yer alan ve 508 metrelik yüksekliğiyle bölgenin en yüksek yapısı olan Taipei 101 gökdeleninde, şiddetli doğa olaylarına karşı özel bir sönümleme mekanizması devreye sokuldu. Sık sık yıkıcı depremlerin ve şiddetli tayfun rüzgarlarının etkisi altında kalan bölgede, gökdelenin yapısal stabilitesini korumak için binanın üst katlarına devasa bir kütle monte edildi.

87 İLE 92. KATLAR ARASINA YERLEŞTİRİLDİ

Uygulanan mühendislik projesi kapsamında gökdelenin 87. ile 92. katları arasındaki geniş boşluğa, toplam ağırlığı 660 tonu bulan devasa bir çelik küre asıldı. "Ayarlı kütle sönümleyici" (Tuned Mass Damper) olarak adlandırılan bu sistem, kalın çelik halatlarla tavana sabitlenerek kontrollü şekilde serbest salınım yapabilecek bir sarkaç mimarisiyle kuruldu.

BİNANIN TERSİ YÖNÜNDE SALINIM YAPARAK DENGELİYOR

Şiddetli fırtınalarda, tayfunlarda veya tektonik yer hareketlerinde gökdelen bir yöne doğru yattığında, 660 tonluk çelik kütle eylemsizlik prensibiyle yapının hareket ettiği yönün tam tersine salınıyor. Bu karşı hareket, rüzgarın ve sarsıntının bina gövdesinde ürettiği kinetik enerjiyi emerek yapının rezonansa girmesini engelliyor. Sistem sayesinde gökdelenin beşik gibi sallanması sınırlandırılırken, taşıyıcı kolonlar üzerindeki aşırı yük hafifletilerek olası bir yıkılma tehlikesinin önüne geçiliyor.

AŞIRI HAVA ŞARTLARINDA GÜVENLİK SAĞLIYOR

Bölgede saatteki hızı yüzlerce kilometreye ulaşan süper tayfunlarda ve yüksek büyüklükteki depremlerde aktif olarak çalışan mekanizma, yapının esneme payını kontrol altında tutuyor. İçerideki salınım hissini azaltarak bina sakinlerinin güvenliğini sağlayan devasa çelik küre, modern gökdelen mühendisliğinde kullanılan en büyük entegre kütle sönümleyicileri arasında yer alıyor.