5 yıl erken emeklilik için geri sayım: 7200 gün düzenlemesi yolda Sözcü Gazetesi

Bağ-Kur sigortalıları için emeklilik şartlarını yeniden belirleyecek olan yasal düzenleme çalışmaları devam ediyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın açıklamalarıyla netleşen hazırlık süreci, milyonlarca esnaf ve bağımsız çalışan için 5 yıllık bir erken emeklilik avantajı potansiyeli taşıyor. Ancak düzenlemenin kapsamı ve hangi sigorta başlangıç tarihlerini kapsayacağı konusu henüz netlik kazanmış değil.

MEVCUT SİSTEMDE EMEKLİLİK KOŞULLARI

Hali hazırdaki mevzuata göre Bağ-Kur kapsamındaki vatandaşların emeklilik şartları, sigorta başlangıç tarihlerine göre üç ana gruba ayrılıyor:

8 Eylül 1999 ve öncesi: Kadınlar 7.200 gün, erkekler ise 9.000 günle (yaş şartı aranmaksızın) EYT kapsamında emekli olabiliyor.

9 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 arası: Kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş ve 9.000 gün şartı aranıyor.

1 Mayıs 2008 sonrası: Kadın ve erkeklerde 9.000 prim günü ile kademeli olarak 65'e kadar uzanan yaş şartı uygulanıyor.

PRİM İNDİRİMİNİN UYGULANMA SENARYOLARI

Dünya Gazetesi yazarı SGK Uzmanı Özgür Erdursun'un değerlendirmelerine göre, düzenlemenin hayata geçirilme biçimi farklı sonuçlar doğurabilir. Eğer genel bir 1.800 günlük indirim uygulanırsa, 9.000 gün şartı 7.200'e, halihazırda 7.200 gün olan kadın sigortalıların şartı ise 5.400 güne düşebilir. Ancak düzenleme sadece 9.000 gün şartını 7.200'e eşitlemeyi hedeflerse, 1999 öncesi kadın sigortalılar bu avantajın dışında kalabilir.

DÜZENLEMEDEN EN ÇOK KİMLER FAYDALANACAK?

Yapılan analizler, düzenlemenin etkisinin sigortalılık başlangıcına göre değişkenlik göstereceğini ortaya koyuyor:

1999 Öncesi Sigortalılar: Bu grup, yaş şartı aranmadığı için düzenlemeden en somut faydayı sağlayan kesim olacak. Prim şartının düşmesiyle birlikte doğrudan emeklilik hakkı elde edilebilecek.

1999 Sonrası Sigortalılar: Prim gün sayısı düşse dahi yaş şartı devam ettiği için, bu gruptakilerin emekli olabilmek için belirlenen yaşı beklemeleri gerekecek. Kademeli emeklilik düzenlemesi eşlik etmediği sürece bu grubun avantajı sınırlı kalacak.

2008 Sonrası Sigortalılar: Kademeli yaş artışı nedeniyle prim indiriminin bu grup üzerindeki etkisi oldukça düşük öngörülüyor.

İHYA MALİYETLERİ VE TEKNİK DETAYLAR 

Düzenlemenin bir diğer önemli boyutu ise geçmişte borçları nedeniyle silinen hizmet sürelerinin geri kazanılması, yani "ihya" konusu.

Emeklilik hakkı elde etmek isteyen sigortalıların dondurulan günlerini satın almaları gerekebilir. Bu durumun sigortalılar için 300 bin TL ile 1,5 milyon TL arasında değişen maliyetler oluşturabileceği, devlet açısından ise önemli bir prim tahsilatı anlamına geleceği belirtiliyor.

KADEMELİ EMEKLİLİK BEKLENTİSİ

Sonuç olarak, 7.200 gün düzenlemesi özellikle 1999 öncesi girişli erkek Bağ-Kurlular için büyük bir fırsat sunarken, diğer gruplar için asıl belirleyici unsurun "kademeli emeklilik" olup olmayacağı vurgulanıyor. Düzenlemenin 2026 yılı içerisinde yasalaşması beklenirken, nihai yasa metni açıklandığında her sigortalının kendi özel durumuna göre bir hesaplama yapması gerekecek.