4 ayakları üzerinde duran dev bir küre inşa ettiler: 1000 kişiyi taşıyor Sözcü Gazetesi

Amerika Birleşik Devletleri’nin Los Angeles şehrinde bulunan Academy Museum of Motion Pictures (Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi Müzesi) bünyesindeki David Geffen Theater, sismik izolasyon teknolojisi ve taşıyıcı sistem tasarımıyla dikkat çekiyor. Amerikan İnşaat Mühendisleri Cemiyeti (ASCE) tarafından paylaşılan teknik detaylara göre, 38 metre yüksekliğindeki küresel yapı, deprem kuvvetlerini esnek bir tasarımla sönümleyecek şekilde inşa edildi.

Eylül 2021'de ziyarete açılan ve yaklaşık bin seyirci kapasitesine sahip olan oditoryum, betonarme gövdesi ve üst kısmındaki 350 tonluk cam örtüsüyle toplam yükünü sadece dört ana destek noktasına aktarıyor.

Yapının dışarıdan bakıldığında dört nokta üzerinde durduğu görülüyor. Bu sistem; dört adet yüksek dayanımlı betonarme mega kolon ve bunların altına yerleştirilmiş geniş beton bloklar ile yerin derinliklerine inen onlarca temel kazığından oluşturuyor. Tasarım sayesinde yapının toplam ağırlığı yüzeyde kalmayıp, kazıklar vasıtasıyla zeminin alt katmanlarına geniş bir alanda dağıtılıyor.

Tamamen esnek olmayan) binaların deprem sarsıntılarını doğrudan yapı elemanlarına iletmesine karşılık, bu projede sismik izolasyon yöntemi tercih edildi. Sistem şu şekilde çalışıyor:

Dört mega kolonun her birinde, beton destek ile küresel gövde arasına ikişer adet olmak üzere toplam sekiz adet sismik izolatör yerleştirildi.

Bu izolatörler, normal şartlarda binanın dikey yükünü taşırken, deprem anında temel ile üst yapı arasında tasarlanan sınırlar dahilinde kontrollü ötelemeye (yer değiştirmeye) izin vermedi.

Mühendislik literatürüne göre bu yöntem yapıyı depreme karşı tamamen hasarsız kılmayı taahhüt etmemekte, ancak ana yapıya aktarılan sarsıntı kuvvetini azaltmayı amaçlamıyor. 

Küresel oditoryum ile müzenin komşu tarihi binası arasında sirkülasyonu sağlayan üç adet geçiş köprüsü bulunmaktadır. Deprem esnasında iki binanın farklı yönlerde ve şiddetlerde hareket edebileceği öngörülerek, bu köprülerin bağlantı noktaları rijit yerine dönebilir ve kayabilir mekanizmalarla tasarlanmıştır. Böylece köprülerin, yapıların bağımsız hareketlerine engel olması önlendi.