36 ev alan da Türkiye de satılan en pahalı otomobil olan Rolls Royce alan da vergi mükellefi değilmiş

Türkiye'de vergi kaçağı giderek azalıyor. Hem dijitalleşme hem de Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın çalışması ile kayıt dışı ekonominin bir zamanlar ulaştığı yüzde 40'lı seviyelerden 25'li seviyelere gerilediği hesaplanıyor. Hatta bu yıl 2025 gelirleri için 5,5 milyon gelir vergisi beyannamesi verilerek rekor kırıldı. Hazır beyan sistemi gibi çalışmaların bu düzelmede etkisi büyük.

Ancak bazı vatandaşlar ya vergi kaçırmakta veya vergiden kaçınmakta ısrar ediyor. Dijitalleşme ile kaçağın tespiti de kolay olunca ortaya ilginç hikayeler çıkıyor.

GÖZETİM VE UYUM PROGRAMINDA ORTAYA ÇIKTI

Bu hikayemizin kaynağı bakanlığa bağlı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı'nın (VDK) yüksek gelir grubundaki mükelleflere ilişkin gözetim ve uyum programı.

VDK, 2025 yılında başlattığı ilk Yüksek Gelir Grupları Gözetim ve Uyum Programı ile büyük ölçekli şirket ortağı olup 2023-2024 döneminde gelir vergisi beyannamesi vermemiş, potansiyel gelir ve harcama düzeyi ile vergi beyanları uyumsuz 10 bin mükellefi mercek altına almıştı. Sayı bu yıl 16 bine ulaşmış.

Maliye koridorlarında bu aralar bu çalışma sonucu ulaşılan ilginç sonuçlar kulaktan kulağa biraz da komedi malzemesi olarak anlatılıyor. Böyle olunca tam da basına malzeme olacak konu bizim de kulağımıza geldi. Sizlere duyduklarımızı anlatalım. Program kapsamında inceleme yapan denetçilerin amacının kişinin harcaması ile gelirinin uyumlu olup olmadığının tespiti olduğunun altını da çizelim. Edindiğimiz bilgilere göre denetçiler önce Türkiye'de en çok evi alan kişiyi bulup kayıtlarını kontrol ettiler. 2025'te Türkiye'de en fazla evi 36 konut ile bir vatandaşın satın aldığı görülmüş. Fakat o da ne? Bu kişinin en küçük bir gelir vergisi kaydı bile bulunamamış.

138 MİLYON LİRALIK OTOMOBİLİ ALANIN KAYDI DA YOK

Yine kulislerde konuşulana göre vergi denetçileri ikinci şoku Türkiye'de satılan en pahalı otomobili (muhtemelen Rolls-Royce) alan da vergi mükellefinde de yaşamış. Çünkü bu otomobili satın alan kişi de aynı şekilde gelir vergisi mükellefi değilmiş. Küçük bir araştırma ile geçen yıl Türkiye'de satılan en pahalı otomobilin 138 milyon lira ile Rolss Royce olduğunu tespit ettik.

KARA PARA İNCELEMESİ BAŞLAYABİLİR

Peki şimdi ne olacak? Vergi uzmanları bu iki kişi ve benzerlerinden önce izahat isteneceği ancak kişi konuşmak istemez ise denetçilerin kişinin başta bankalardan para akışı, kredi kartı harcamaları ve şirketlerinden elde ettiği gelirler olmak üzere diğer hareketlerini kontrol edeceğini yani bu durumun nedenini ortaya çıkarmaya çalışacağını belirtiyor. Eğer kişi yeterli izahati yapmaz ve diğer kayıtlardan da yeterli bilgilere ulaşılmaz ise bu kez denetçilerin Mali Suçları Araştırma Kurulu'na (MASAK) başvurarak kara para incelemesi isteyebileceğini kaydediliyor.

MALİYE HANGİ BİLGİLERİ İSTİYOR?

* Hangi şirket veya şirketlere ortak olduğunuz ve şirketteki his­se oranınız,

* Ortağı olduğunuz şirketler­den 2025 yılı içinde size kâr payı dağıtılıp dağıtılmadığı,

* 2025 yılında beyan ettiği­niz(2024 yılına ilişkin) gelir be­yanınızın 2025 yılı harcamaları­nızla uyumlu olmadığı,

* 2025 takvim yılında taşın­maz alım satım bilgileriniz,

* 2025 yılında motorlu araç alım satım bilgileriniz,

* 2025 yılı banka hesap hare­ketleri (kredi kartı harcamala­rı, kâr payı, kira, huzur hakkı vb., banka transferleri, hesaba nakit yatan para, faiz kazançlarınız, he­saptan çıkan para..) bilgileriniz, gelen yazılarda yer alıyor.

MALİYE'NİN AMACI NE? NE YAPILMALI?

Vergi hukuku uzmanı Zeki Gündüz, Maliye'nin Yüksek Gelir Grupları Gözetim ve Uyum Programı incelemesindeki amacını ve vatandaşların neler yapmaları gerektiğini şöyle sıralıyor:

Şirketlerde ortaklık var ve şir­ketlerden ortaklara yasal yollar­dan nakit çıkışı olmamış, fakat yazıya muhatap kişinin banka he­sap hareketleri ve harcamaları ile beyanları arasındaki uyumsuzluk varsa bunun çeşitli sebepleri ola­bilir:

-Şirket fonları ortaklara borç olarak verilmiş olabilir. Hal böyle ise, bu alacak için şirketin emsale uygun faiz işletmesi ve faizi KDV ilave ederek ortağa faturalaması gerekmektedir. Borç verilmiş fa­kat faiz işletilmemiş ve KDV’li fa­tura düzenlenmemişse ortaktan ziyade şirket için sorun var de­mektir.

- Ortak şahsi harcamalarını şirkete aldığı faturalarla şirkete ödetiyorsa yine şirket açısından kabul edilmeyecek gider ve bu gi­derle ilgili KDV indiriminin reddi sorunu oluşabilecektir.

-Ortağın hesabına farklı kişi­lerden gelen tutarlar olabilir. Bu ya ortağın bir gelir kaynağına işa­ret edebilir ya da ortağı olduğu şirketle ilgili bir kısım gelirlerin ortağın şahsi hesabına yapılması şüphesi yaratabilir.

-Yazıya muhatap şahsın baş­ka (beyan dışı, örneğin gayrimen­kul veya araç alım satım) kazancı olabilir.

Vergi Müfettişliğinden gelen davet üzerine görüşmeye gider­ken;

* Hesabınıza giren paraların kaynaklarına( kira, faiz, hisse ge­liri, aile desteği vb.)ilişkin açıkla­ma ve belgeler,

* Büyük tutarlı harcamalarını­za kaynaklık eden girişlerle ilgi­li (tasarruf bozumu, miras, satış vb.)açıklama ve belgeleriniz var­sa o belgelerin görüşmeye getiril­mesini talep etmektedir.