300 milyar dolarlık plan! ABD İran anlaşmasında dikkat çeken detay

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ile İran arasında anlaşmaya varıldığını açıkladı. Şerif, yaptığı açıklamada tarafların Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonları derhal ve kalıcı olarak durdurma konusunda mutabakata vardığını belirtti. Pakistan’ın açıklamasına göre resmi imza töreninin 19 Haziran’da İsviçre’de yapılması planlanıyor.

TRUMP’TAN HÜRMÜZ AÇIKLAMASI

ABD Başkanı Donald Trump da anlaşmaya ilişkin yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılacağını duyurdu. Trump, Hürmüz Boğazı’nın herhangi bir ücret ya da kısıtlama olmadan deniz trafiğine açılmasını onayladığını, buna eş zamanlı olarak ABD donanması tarafından uygulanan deniz ablukasının kaldırılması talimatını verdiğini açıkladı.

14 MADDELİK MUTABAKAT METNİ ORTAYA ÇIKTI

İran basınına yansıyan 14 maddelik mutabakat metninde, tarafların 60 günlük bir müzakere sürecine başlaması öngörülüyor. Metne göre bu süreçte İran’ın nükleer programı, yaptırımların kaldırılması, dondurulmuş varlıklar ve ekonomik başlıklar ele alınacak. Taslak metinde ABD’nin müzakere süreci boyunca İran’a yeni yaptırım uygulamaması ve bölgeye yeni askeri güç göndermemesi de yer aldı.

300 MİLYAR DOLARLIK PLAN

Mutabakat metnindeki en dikkat çeken maddelerden biri, İran’a yönelik ekonomik plan oldu. Taslakta, ABD ve müttefiklerinin İran için en az 300 milyar dolarlık yeniden inşa ve kalkınma planı sunması öngörülüyor. Metinde bu başlığın, nihai anlaşmaya yönelik 60 günlük müzakere sürecinde ele alınacak maddeler arasında bulunduğu belirtildi.

24 MİLYAR DOLARLIK DONDURULMUŞ VARLIK

Mutabakat metninde İran’ın dondurulmuş varlıklarına ilişkin madde de yer aldı. Taslağa göre İran’ın dondurulmuş varlıklarından 24 milyar dolarlık kısmının 60 günlük süreç içinde serbest bırakılması planlanıyor. Bu miktarın yarısının, nihai müzakereler başlamadan önce İran’ın erişimine açılması öngörülüyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI VE ABD ABLUKASI

Metne göre İran, Hürmüz Boğazı’nı ticari gemilere açacak. ABD ise İran’a yönelik deniz ablukasını kaldıracak. Taslakta ayrıca ABD’nin İran çevresindeki askeri varlığını azaltması ve müzakere sürecinde bölgeye yeni askeri güç göndermemesi maddeleri de yer aldı.

PETROL VE PETROKİMYA YAPTIRIMLARI

Mutabakat metninde İran’ın petrol ve petrokimya ihracatına ilişkin yaptırımlar da yer aldı. Taslağa göre İran’ın petrol, petrokimya ve ilgili ürün ihracatına yönelik yaptırımların askıya alınması planlanıyor. Ayrıca İran’ın bu satışlardan elde edeceği gelire erişebilmesinin de anlaşma başlıkları arasında bulunduğu belirtildi.

NÜKLEER PROGRAM İÇİN 60 GÜNLÜK SÜREÇ

Mutabakat metnine göre taraflar, nükleer program ve yaptırımlar konusunda nihai anlaşmaya varmak için 60 günlük bir müzakere süreci yürütecek. Bu süreçte zenginleştirilmiş uranyum stokları, uranyum zenginleştirme faaliyetleri ve yaptırımların kaldırılmasına ilişkin başlıklar görüşülecek. Taslakta İran’ın, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması kapsamındaki yükümlülüklerini yinelemesi ve nükleer silah üretmeyeceğini taahhüt etmesi de yer aldı.

FÜZE PROGRAMI MASADA DEĞİL

Taslak metinde müzakerelerin hangi başlıklarla sınırlı olacağına ilişkin madde de bulunuyor. Buna göre görüşmelerin zenginleştirilmiş nükleer materyaller, uranyum zenginleştirme faaliyetleri, yaptırımların kaldırılması ve İran ekonomisine ilişkin başlıklarla sınırlı tutulması öngörülüyor. İran’ın füze programı ve bölgede desteklediği grupların ise müzakere gündeminde yer almayacağı belirtildi.

GÖZLER İMZA TÖRENİNDE

Pakistan’ın açıklamasına göre anlaşmanın resmi imza töreninin 19 Haziran’da İsviçre’de yapılması bekleniyor. Süreçte Hürmüz Boğazı’nın açılması, ABD ablukasının kaldırılması, dondurulmuş İran varlıkları, petrol yaptırımları ve 300 milyar dolarlık yeniden inşa planına ilişkin ayrıntıların takip edilmesi öngörülüyor.