30 günlük çalışma rekor getirdi: 5 kilometre derinlikte deniz tabanını deldiler Sözcü Gazetesi

170 kişilik araştırma ekibinin katıldığı çalışma, yaklaşık 4 bin 100 metre su derinliğine sahip bir bölgede gerçekleştirildi. Gemi bu noktada iki ayrı sondaj kuyusu açtı ve deniz tabanının altında en fazla 864,77 metre ilerledi. Suyun derinliği de hesaba katıldığında sondaj sisteminin ulaştığı toplam derinlik 4 bin 929,17 metre olarak kayıtlara geçti.

Çalışmanın en önemli hedeflerinden biri, deniz tabanının altında bulunan bazalt tabakasına ulaşmaktı. Son derece sert olan bu kayaca erişebilmek için önce yüzlerce metre kalınlığındaki tortu tabakasının delinmesi gerekti. Ekip sonunda bazalta ulaştı ve 4,27 metre uzunluğunda kaya örneği çıkarmayı başardı.

Bu başarıyla Çin, ABD ve Japonya'nın ardından sondaj gemisi kullanarak derin okyanus havzasından sert kaya örneği çıkarabilen üçüncü ülke oldu. Çalışmada kullanılan döner sondaj sistemi de ülke içinde geliştirildi.

Operasyon sırasında iki uzaktan kumandalı su altı aracı da sondaj çalışmalarına eşlik etti. Araçlar yaklaşık 4 bin metre derinlikte toplam 358 saatten fazla görev yaptı. Tek seferde gerçekleştirilen en uzun kesintisiz çalışma ise 103 saate ulaştı.

Sondaj sırasında yalnızca bazalt kayaları bulunmadı. Deniz tabanının 813 ila 864 metre altında, onlarca metre kalınlığında kum ve çamur katmanlarından oluşan sıra dışı bir yapı tespit edildi. İncelemelerde bu katmanların organik madde bakımından zengin olduğu belirlendi.

Bu bulgu araştırmacıları özellikle şaşırttı. Çünkü sondaj noktası karadan oldukça uzakta ve günümüzde yaklaşık 4 bin 100 metre derinlikte bulunuyor. Bu kadar derin bir deniz ortamının altında organik madde açısından zengin tortuların bulunması, bölgenin geçmişteki çevresel koşullarını anlamak açısından yeni ipuçları sağlayabilir.

Çıkarılan kaya örneklerinin ilk incelemeleri, Güney Çin Denizi'nin oluşumu sırasında deniz tabanındaki yayılma merkezinin yer değiştirmesinin ardından bölgede birden fazla büyük volkanik faaliyet dönemi yaşandığını gösteriyor. Araştırmacılar şimdi örnekleri ayrıntılı biçimde inceleyerek denizin jeolojik geçmişini ve milyonlarca yıl boyunca geçirdiği değişimleri ortaya çıkarmaya çalışacak.