3 Temmuz’da Meclis’e ekonomi paketi geliyor! Milyonların gözü emekli ve memur zammında: “En düşük emekli aylığı artacak mı?”

Meclis Genel Kurulu’nun 25 Temmuz’a kadar yoğun bir çalışma temposuyla devam etmesi planlanırken, milyonlarca emeklinin kaderini belirleyecek en kritik başlık ise en düşük emekli maaşı olacak.

4-4.5 MİLYON EMEKLİ SINIRDA

Türkiye’de 16,5 milyon emekli bulunuyor. Bunların yaklaşık 4 ila 4,5 milyonunun aylığı, Hazine desteğiyle ödenen en düşük emekli aylığı seviyesinde bulunuyor. Mevcut durumda en düşük emekli aylığı 20 bin lira olarak ödeniyor. Temmuz ayında sadece yasal enflasyon farkının verilmesi halinde, kök aylığı düşük olan milyonlarca emeklinin aylığı yine taban maaş uygulamasına takılacak. Bu nedenle hükümetin önünde iki seçenek bulunuyor:

BİRİNCİ SENARYO: SADECE YASAL ZAM

6 aylık enflasyon oranı ne çıkarsa çıksın, yalnızca kök aylıklara uygulanacak. Bu durumda; kök maaşı düşük olan milyonlarca emeklinin geliri değişmeyecek. Yaklaşık 4-4,5 milyon kişi yine en düşük emekli aylığında kalacak. Hazine desteği devam edecek.

İKİNCİ SENARYO: EN DÜŞÜK MAAŞIN YENİDEN BELİRLENMESİ

Hükümetin daha önce yaptığı gibi taban maaşı artıran ayrı bir yasal düzenleme getirmesi halinde ise; en düşük emekli aylığı yeniden yükselecek. Kulislerde konuşulan hesaplamalara göre rakamın 22-23 bin lira bandına çıkması mümkün görünüyor. Bu durumda milyonlarca emekli doğrudan zam almış olacak.

ENFLASYON BEKLENTİSİ

Ekonomi yönetiminin ve piyasa beklentilerinin ortalamasına göre haziran ayı enflasyonunun yüzde 1 ila 2 arasında gerçekleşmesi bekleniyor.

Bu tahminlerin gerçekleşmesi halinde; SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin 6 aylık zam oranı yüzde 16-17 aralığında oluşacak. Memur ve memur emeklilerinin zam oranı ise toplu sözleşme farkıyla birlikte yüzde 15-16 bandında gerçekleşecek.

ZAMLAR VE YENİ MAAŞLAR

Yüzde 16 artış olursa mevcut aylığı 20 bin TL olan emekli 23 bin 200 TL alacak. Yüzde 17 zamma göre 23 bin 400 lira, yüzde 18 zamma göre ise 23 bin 600 lira alacak.

Yüzde 16 zamma göre 25 bin TL alan emeklinin maaşı 29 bin TL, yüzde 17 zamma göre ise 29 bin 250 TL olacak. Artış oranı yüzde 18 olursa emekli 29 bin 500 lira alacak.

30 bin TL alan emeklinin maaşı yüzde 16 artışla 34 bin 800, yüzde 17 artışla 35 bin 100 olacak. Yüzde 18 artışta ise emekli 35 bin 400 lira alacak.

40 bin TL alan emekli ise yüzde 16 artışla 46 bin 400, yüzde 17 artışla 46 bin 800, yüzde 18 artışla 47 bin 200 lira alacak. Ancak bu tablo yalnızca kök maaşı söz konusu seviyelerde olan emekliler için geçerli olacak.

KÖK AYLIK MI TABAN AYLIĞI MI?

Temmuz döneminin en önemli tartışması da burada düğümleniyor. Eğer artış; kök aylığa uygulanırsa, milyonlarca emekli mevcut taban maaşta kalacak. En düşük emekli aylığına uygulanırsa, 4-4,5 milyon kişi doğrudan zam alacak.

AK Parti ve ekonomi yönetimi arasında yürütülen değerlendirmelerde maliyet hesabının ön planda olduğu belirtiliyor.

HAZİNEYE MALİYETİ

En düşük emekli maaşının, 20 bin liradan 22 bin liraya çıkarılması halinde yıllık maliyetin on milyarlarca lirayı bulacağı, 23 bin lira seviyesine yükseltilmesi halinde ise maliyetin daha da artacağı hesaplanıyor.

Bu nedenle son kararın, haziran enflasyonu ve bütçe gelirleri görüldükten sonra verilmesi bekleniyor.

MEMURLAR İÇİN DE KRİTİK AY

Temmuz düzenlemesi yalnızca emeklileri ilgilendirmiyor. Yaklaşık 4 milyon memur, 2,5 milyon memur emeklisi, 16,5 milyon emekli, 3 Temmuz’da açıklanacak rakamları bekliyor. Enflasyon farkı ve toplu sözleşme hükümleri doğrultusunda memur maaşları da yeniden belirlenecek.

ANKARA KULİSLERİ

Hükümet kaynakları şu aşamada herhangi bir rakam konuşmanın doğru olmayacağını belirtiyor. Ekonomi yönetiminin yaklaşımı özetle şöyle:

“Önce haziran enflasyonunu görelim. Ortaya çıkacak tabloyu, bütçe imkânlarını ve mali dengeyi değerlendirelim. Ardından nihai karar verilir.”

Ankara kulislerinde, geçmiş dönemlerde olduğu gibi milyonlarca emeklinin taban maaşta kalmasının geçim şartları açısından zor bir tablo yaratacağı değerlendirmesi yapılıyor.

Bu nedenle ekonomik paketin Meclis görüşmeleri sırasında en düşük emekli aylığının yeniden artırılmasına yönelik bir düzenlemenin pakete eklenmesi ihtimali güçlü görülüyor.

3 Temmuz’da açıklanacak haziran enflasyonu yalnızca maaş zamlarını değil, aynı zamanda hükümetin sosyal destek politikasının yönünü de belirleyecek.

Ankara’da konuşulan senaryolara göre; yasal zam oranı yüzde 16-17 bandında oluşacak. En düşük emekli aylığının 22-23 bin lira seviyesine yükseltilmesi masada bulunacak. Nihai karar ise ekonomik maliyet hesabı yapıldıktan sonra verilecek.

Dolayısıyla temmuz ayında milyonlarca emekli için asıl belirleyici unsur enflasyon rakamı kadar, hükümetin taban aylık konusunda atacağı siyasi ve mali adım olacak.