2050 de sadece bu uçaklar kullanılacak: Çin dünyayı değiştirecek testi yaptı Sözcü Gazetesi

Küresel enerji krizinin ortasında Çin, havacılık tarihini kökten değiştirebilecek, neredeyse imkansız görünen bir konsepti test etti: 7.5 tonluk devasa bir insansız kargo uçağı, tamamen hidrojenle çalışan megawatt sınıfı yerli motoru AEP100 ile gökyüzüne yükseldi.

16 dakika süren bu uçuş, kendi güç ölçeğinde dünyada bir ilk. Asıl heyecan verici olan uçağın uçması değil, motorun içinde yaşanan akılalmaz mühendislik savaşı.

Batı "elektrik" diyor, Çin "doğrudan yakıyor"

Airbus gibi Batılı devler, hidrojen uçakları için "yakıt hücresi" teknolojisini seçti. Yani hidrojeni kimyasal reaksiyona sokup elektrik üretiyorlar ve pervaneleri bu elektrikle döndürüyorlar. Çin ise zoru seçip kumar oynadı. Sıvı hidrojeni, tıpkı geleneksel bir jet motorundaki gazyağı gibi doğrudan motorun içinde yakıyor.

Bu tercih, uçağı tam bir mühendislik cephesine çeviriyor:

Ateş ve buz: Hidrojenin uçakta taşınabilmesi için eksi 253 derecede (neredeyse mutlak sıfır) sıvı olarak saklanması gerekiyor.

Aşırı sıcaklık: Depodan eksi 253 derecede çıkan bu yakıt, motorun içine girdiğinde normal jet yakıtından kat kat daha yüksek bir sıcaklıkla yanıyor.

Mühendisler uçuş boyunca bir tarafta donmayı, diğer tarafta ise motorun erimesini engellemek için kelimenir tam anlamıyla bir "ateş ve buz dansı" yönetiyor. Çin bu 16 dakikalık uçuşla, bu vahşi termal yükü kontrol altında tutabildiğini kanıtladı.

Neden Airbus gibi yapmıyorlar?

Çünkü doğrudan yakma yöntemi muazzam bir güç yoğunluğu sunuyor. Yakıt hücreleri çevre için harika (sadece su buharı salıyor) ama dev yolcu uçaklarını kıtalar arası uçuracak gücü üretmekte zorlanıyor. Çin, gelecekteki dev gövdeli yolcu uçaklarını uçurabilmenin tek yolunun bu doğrudan yakma "vahşeti" olduğuna inanıyor.

Zamanlama manidar

Bu uçuşun yapıldığı günlerde küresel petrol piyasası alev alev yanıyordu. Hürmüz Boğazı'ndaki askeri gerilimler yüzünden Brent petrol fiyatları tavan yapmış, Uluslararası Enerji Ajansı piyasayı sakinleştirmek için 400 milyon varil stratejik rezervi serbest bırakmıştı.

İşte bu yüzden Pekin için hidrojen, sadece çevreci bir "yeşil adım" değil; jet yakıtında dışa bağımlılığı tamamen bitirecek stratejik bir enerji güvenliği kalkanı.

Bu uçakları ne zaman göreceğiz?

Hidrojenli bir yolcu uçağının sertifika alması, güvenlik prosedürleri nedeniyle onlarca yıl sürebilir. Çin bu yüzden akıllıca bir taktik uyguluyor ve teknolojiyi ilk olarak "düşük irtifa ekonomisi" dediği alana sürüyor:

İnsansız hava kargo taşımacılığı,

Adalar arası lojistik hatları,

Altyapının ve hidrojen dolumunun kolayca kontrol edilebildiği askeri/ticari koridorlar.

Resmi yol haritasına göre hedef; 2028'de teknolojiyi tamamen kusursuzlaştırmak, 2035'te bölgesel küçük uçaklarda kullanmak ve 2050 yılında ise kıtalar arası dev yolcu uçaklarında standart haline getirmek.