2026’da vatandaşlık maaşı geliyor: Sistem nasıl olacak?

AKP’nin 2023 seçimlerinde gündeme getirdiği 'vatandaşlık maaşı' uygulaması, yeni yılda pilot olarak hayata geçirilecek. Geliri asgari ücret seviyesinin altında kalan hanelere destek sağlanacak. Ailede en az bir kişi iş gücüne katılana kadar ödemeler devam edecek. Proje faydaları analiz edilerek yurt geneline yayılacak.

Vatandaşlık maaşı uygulaması, Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi çerçevesinde hayata geçirilecek. 

Her ailenin en az asgari ücret ya da yoksulluk sınırı kadar geliri olması planlanıyor

Türkiye Gazetesi'nden Yücel Kayaoğlu'nun göre Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından yürütülen ve ilgili diğer bakanlıkların destek verdiği vatandaşlık maaşı uygulaması ile her ailenin en az yoksulluk sınırı ya da asgari ücret seviyesinde bir gelire sahip olması hedefleniyor. Geliri belirlenen rakamın altında kalan ailelere, kazançları ile asgari geçim rakamı arasındaki fark kadar aylık maaş ödenecek.

İş bulmaya yönelik destek de sağlanacak

Program ile geliri asgari ücret seviyesinin altında olan hanelere destek verilmesi amaçlanıyor. Öncelikli olarak yıllık bir gelir sınırı belirlenecek. Ailede kimsenin çalışmadığı veya bir haneye asgari ücretten az ücret girdiği durumlarda, ailede en az bir kişi iş gücüne katılana kadar devam edecek. Bir yandan da bu hanelerde çalışabilecek durumda olanların iş bulmasına yönelik destekler sağlanacak.

2026'da pilot uygulama başlayacak

2026 yılında başlatılacak uygulama önce pilot olarak seçilen illerden başlatılacak. Pilot illerin hangileri olacağı önümüzdeki aylarda belli olacak. Milli gelirin en düşük olduğu iller, deprem bölgesi ile büyük şehirler içinde kent yoksulluğunun en yoğun yaşandığı yerlere öncelik verilecek. Daha sonra uygulamanın çıktılarından yola çıkılarak, Türkiye genelinde yaygınlaştırılmasının altyapısı oluşturulacak. 

MHP de gündeme getirmişti

Öte yandan, vatandaşlık maaşına benzer bir proje MHP tarafından da gündeme getirilmişti. MHP Konya Milletvekili ve Genel Başkan Yardımcısı Mustafa Kalaycı, Plan ve Bütçe Komisyonu'ndaki bütçe görüşmelerinde, 'Parti olarak bir proje hâline getirdiğimiz asgari refah seviyesinin endeks üzerinden hesaplanması ve belirlenen gelir seviyesine erişene kadar ailelere asgari gelir desteği verilmesi uygulamasının hayata geçirilmesi görüşündeyiz. Uygulama 'vatandaşlık temel geliri', 'garanti edilmiş gelir' gibi farklı isimlerle birçok ülkede uygulanmaktadır. Mevcut sistemin asgari gelir desteği uygulamasına dönüştürülmesi hâlinde asgari gelir seviyesiyle hane halkı geliri arasındaki fark kadar tutar vatandaşlarımızın banka hesaplarına her ay düzenli yatırılacak, böylelikle hakkaniyete uygun, hak temelli bir sistem yerine getirilecektir' demişti.