2.000 metro vagonunu denize gömdüler Sözcü Gazetesi

İklim değişikliği ve deniz ekosistemlerindeki bozulma dünya genelinde yeni çözüm arayışlarını hızlandırırken, ABD'de yıllar önce başlatılan sıra dışı bir proje dikkat çekici sonuçlar vermeye başladı.

New York'ta kullanım ömrünü tamamlayan 2.500'den fazla metro vagonu okyanusa batırılarak yapay resiflere dönüştürüldü. Aradan geçen 26 yılın ardından proje, deniz biyoçeşitliliğini artırmadaki başarısıyla öne çıktı.

Eski metro vagonları denizin yaşam alanına dönüştü

Proje, 2001-2010 yılları arasında New York Metropolitan Ulaşım Otoritesi (MTA) tarafından hayata geçirildi. İlk aşamada ikonik kırmızı Redbird metro vagonları (2001-2003), ikinci aşamada ise paslanmaz çelik Brightliner vagonları (2008-2010) Atlantik Okyanusu'na kontrollü şekilde batırıldı.

Denize indirilmeden önce tüm vagonlar çevreye zarar vermeyecek hale getirildi. Pencereler, plastik koltuklar, bakır kablolar, motorlar, tekerlekler ve fren sistemleri söküldü. Yakıt, hidrolik yağ ve diğer kimyasal kalıntılar ise özel temizleme işlemleriyle tamamen giderildi. Böylece geriye yalnızca metal gövdeler bırakıldı.

Hazırlıkları tamamlanan vagonlar dev yüzer vinçlerle denize indirildi. Suya temas ettikten sonra içleri hızla dolan vagonlar, yaklaşık 20 ila 40 metre derinlikteki kumlu deniz tabanına yerleşti.

Yapay resifler deniz yaşamını canlandırdı

ABD'nin Atlantik kıyılarının büyük bölümü kumlu deniz tabanından oluşuyor. Sürekli hareket eden kum, mercanlar, süngerler ve midyeler gibi canlıların tutunabileceği sağlam yüzeylerin oluşmasını zorlaştırıyor.

Okyanus tabanına yerleştirilen metro vagonları ise bu soruna çözüm sundu. Metal gövdeler zamanla doğal bir kaya işlevi görerek birçok deniz canlısı için yeni yaşam alanı oluşturdu.

Uzmanlara göre bu yapay resifler üç önemli fayda sağladı:

Mercanlar, süngerler ve midyeler için sağlam bir tutunma yüzeyi oluşturdu.

Deniz akıntılarını değiştirerek besin maddelerinin yukarı taşınmasına katkı sağladı ve deniz yaşamını destekledi.

Açık kapı ve pencereler, küçük balıkların yırtıcılardan korunabileceği doğal sığınaklara dönüştü.

26 yıl sonra başarısı kanıtlandı

Proje yıllar önce tamamlanmış olsa da 2026 yılında değerlendirilen sonuçlar, uygulamanın deniz biyoçeşitliliğini artırmada etkili olduğunu ortaya koydu. Aynı zamanda eski metro vagonlarının yeniden değerlendirilmesiyle büyük ölçekli ve çevre dostu bir geri dönüşüm modeli oluşturuldu.

Uzmanlar, bu yöntemin yalnızca atık yönetimi açısından değil, iklim değişikliğinin etkileriyle mücadelede deniz ekosistemlerinin güçlendirilmesine katkı sağlayan yenilikçi bir uygulama olarak da öne çıktığını belirtiyor.

Bu versiyon haber diliyle yeniden kurgulandı; tekrarlar çıkarıldı, kronoloji düzeltildi ve akışı güçlendirildi. Aynı zamanda haber sitelerinde kullanılan alt başlık yapısı ve okunabilirlik ön planda tutuldu.