200 yıllık yasak aşk mektupları bulundu, 2 milyon lira değer biçildi Sözcü Gazetesi

18. yüzyıldan kalma nadir aşk mektupları, Fransa'nın en büyük denizcilik gizemlerinden birine ışık tutabilecek yeni bilgiler ortaya çıkardı. Ünlü bir keşif seferine katıldıktan sonra ortadan kaybolan Fransız bilim insanı Jean-André Monge'ye ait mektuplar, yaklaşık 200 yıl boyunca eski bir kitabın arasında saklı kaldı. Paris'te açık artırmaya çıkarılacak belgelerin 30 bin ile 50 bin euro arasında alıcı bulması bekleniyor.

Mektuplar, 1788 yılında Fransız denizci Jean-François de Galaup, Kont de Lapérouse'un dünya seferi sırasında kaybolan bilim insanı Jean-André Monge tarafından yazıldı. Belgelerin, 19. yüzyıldan kalma resimli bir kitabın içinde bulunduğu belirtildi.

Monge'nin mektupları, Normandiya'nın Rouen kentinde yaşayan soylu bir ailenin kızı Louise Victor Le Clustier'e gönderilmişti. Üstelik Le Clustier, mektupların yazıldığı dönemde evliydi. Bu nedenle belgeler, dönemin koşullarında gizli tutulan bir aşk ilişkisine dair önemli ayrıntılar içeriyor.

Guardian'ın haberine göre mektuplar, 17 Kasım'da Paris'teki Daguerre müzayede evinde satışa sunulacak. Değerlerinin 30 bin (yaklaşık 1 milyon 700) ile 50 bin euro (yaklaşık 2 milyon 800) arasında olduğu tahmin ediliyor.

Kitap ve el yazmaları uzmanı Ludovik Miran, belgelerin ortaya çıkmasını "gerçek bir mucize" olarak nitelendirdi. Miran'a göre keşif seferinden günümüze ulaşan belgelerin büyük bölümü bilimsel çalışmalarla ilgili. Kişisel mektupların ise son derece nadir olması, bu bulguyu daha da önemli hale getiriyor.

Tehlikeli yolculuktan önce aşkını geride bıraktı

Fransa Kralı XVI. Louis, 1785 yılında İngiliz denizci James Cook'un keşiflerine yetişmek ve bilimsel araştırmalarda yeni başarılara imza atmak amacıyla büyük bir deniz seferi başlattı.

Kont de Lapérouse komutasındaki 225 kişilik ekip, La Boussole ve L'Astrolabe adlı iki gemiyle 1 Ağustos 1785'te Fransa'nın Brest Limanı'ndan ayrıldı.

Yaklaşık 3 yıl süren yolculuk boyunca ekip, Alaska'dan Kaliforniya'ya, Asya'dan Rusya'ya kadar birçok bölgeyi ziyaret etti. Sefer sırasında Samoa'da ciddi kayıplar yaşandı. İkinci geminin kaptanı da dahil olmak üzere 12 kişi hayatını kaybetti.

Bu yolculuk yalnızca bilimsel açıdan değil, siyasi açıdan da büyük önem taşıyordu. O dönemde Fransa ve İngiltere, yeni ticaret yolları bulmak ve sömürge bölgelerinde güç kazanmak için rekabet ediyordu.

İngiliz Kaptan Arthur Phillip komutasındaki Birinci Filo, Ocak 1788'de Avustralya kıyılarına ulaştı. Bu gelişmeden yalnızca birkaç gün önce Fransız seferinin de aynı bölgeye ulaşması bekleniyordu.

Ancak Fransız gemilerinden gelen son haber Mart 1788'de alındı. Bu tarihten sonra iki geminin de izine rastlanmadı.

2 geminin enkazı yıllar sonra bulundu

Fransız seferinin tropikal bir fırtınaya yakalandığı ve Solomon Adaları'nın doğusundaki Vanikoro Adası yakınlarında mercan resiflerine çarptığı düşünülüyor.

Gemilerin kalıntılarına 1826 ve 1964 yıllarında ulaşıldı, ancak enkazların kayıp Fransız seferine ait olduğu 2005 yılında resmen doğrulandı.

Buna rağmen yolculukta yaşananların tamamı hâlâ aydınlatılamadı. Kral XVI. Louis'nin bile seferin akıbetini merak ettiği biliniyor. Tarihi kayıtlara göre kral, 21 Ocak 1793'te giyotinle idam edilmesinden kısa süre önce Kont de Lapérouse'dan haber olup olmadığını sormuştu.

Mektuplarda pişmanlık ve ayrılık izleri var

Bulunan mektuplar, bilim insanı Monge'nin yalnızca mesleki yaşamına değil, özel hayatına da ışık tutuyor.

Döneminde saygın bir bilim insanı, bilim dergisi editörü ve kilise kanonu olan Monge, yazışmalarında Louise Victor Le Clustier'in evliliğinden duyduğu rahatsızlığı dile getiriyor. Ayrıca geçmişte ona karşı sergilediği davranışlardan dolayı pişmanlık duyduğunu da anlatıyor.

Uzman Ludovik Miran, Monge'nin mektuplarında birkaç kez "Geri döneceğim, farklı bir adam, daha iyi bir adam olacağım" ifadelerini kullandığını belirtti. Bu sözlerin ikili arasındaki güçlü duygusal bağı ortaya koyduğunu söyledi.

Miran'a göre Monge'nin bu ilişki nedeniyle uzun ve tehlikeli yolculuğa çıkmaya karar vermiş olması da mümkün. Bilim insanının zaten başarılı bir kariyeri ve tanınmış bir ismi vardı. Buna rağmen bilinmeyene doğru yola çıkması dikkat çekiyordu.

Miran, Monge'nin ayrılmadan önce James Cook'un eserlerini okuduğunu ve yolculuğun taşıdığı tehlikelerin farkında olduğunu da vurguladı.

Son mektubunda eve dönmek istediğini yazdı

Mektuplar, seferin ilerleyen dönemlerinde yaşanan kayıplara dair kişisel ayrıntılar da içeriyor.

Monge, yazışmalarından birinde yol arkadaşlarının ölümünden söz ediyor. Son mektubunda ise yolculuğun giderek kötüleştiğini, yaşanan kazaların ve kayıpların bilimsel kazanımları gölgede bıraktığını anlatıyor. Artık tek isteğinin eve dönmek olduğunu belirtiyor.

Louise Victor Le Clustier, Monge'nin ve kayıp seferin diğer üyelerinin başına ne geldiğini öğrenemeden 1821 yılında hayatını kaybetti.

Guardian'ın aktardığına göre Le Clustier, mektupları yıllarca sakladı. Belgelerdeki izler de yazışmaların defalarca okunduğunu gösteriyor.

Müzayede görevlisi Benoît Derouinault, mektupları satışa hazırlanan sıradan bir 19. yüzyıl kitabının içinde buldu. Belgelerin özenle korunmuş olması, sahibinin bu özel yazışmaları gizli tutmak istediğini düşündürüyor.

Yaklaşık 2 yüzyıl boyunca bir kitabın arasında saklı kalan mektuplar, şimdi hem kayıp Fransız seferinin tarihine hem de yolculuğa çıkan bilim insanının geride bıraktığı kişisel yaşama dair yeni ayrıntılar sunuyor.