2 bin yıl önce ölen birinin kemikleri aletlere dönüştürülmüş

İskoçya kıyılarında ilk olarak 2 bin yılında gün yüzüne çıkarılan ancak günümüz teknolojisiyle yeniden analiz edilen mezarda, biri 30 yaşlarında bir kadına, diğeri ise yaklaşık 15 yaşlarında bir erkek çocuğuna ait iki iskelet yer alıyor.

DNA testleri, aynı mezarı paylaşan bu iki kişinin muhtemelen kuzen olduğunu gösteriyor. Ancak araştırmayı asıl ilginç kılan unsur, kadının iskeleti üzerinde tespit edilen sıra dışı müdahaleler oldu.

İncelemelere göre, kadının kol ve bacaklarındaki en az dört uzun kemik, uçları adeta birer kazık gibi sivriltilerek alet formuna getirilmiş.

İlk kazılarda bu izlerin kemirgen ısırması olabileceği düşünülse de modern mikroskobik analizler, kemiklerin keskin bir bıçak ya da aletle kasıtlı olarak yontulduğunu kanıtlayan insan yapımı izleri ortaya koydu.

Arkeologları en çok düşündüren durumlardan biri, yontulmuş bu kemiklerin mezara gelişigüzel bırakılmaması oldu. Kimliği belirsiz kişiler, kadının uzuvlarını alet gibi işledikten sonra, tüm parçaları anatomik olarak doğru yerlerine gelecek şekilde iskeleti mezarda yeniden birleştirmiş.

Üstelik kadının kafatasında yapılan incelemeler, ölümünün ardından beyninin de kasıtlı bir operasyonla çıkarıldığını gösteriyor. Uzmanlar, günlük kullanım amacıyla insan kemiğinden alet yapıp sonra bunu mezara titizlikle geri yerleştirmenin mantığını çözmekte zorlanıyor.

Araştırmanın başyazarı arkeolog Laura Castells Navarro, bu yoğun ve sıra dışı müdahalenin arkasındaki motivasyonu yorumlamanın zor olduğunu ancak iskeletin bu denli büyük bir özenle yeniden bir araya getirilmesinin, bu kadının topluluğu içinde büyük bir saygı ve itibar gördüğüne işaret edebileceğini belirtiyor.

Mezardaki iskeletlerin zamanla aşınması ve bölgedeki taşların geçmişte duvar yapımı için yerinden sökülmesi nedeniyle, kadının alt bedeni, çocuğun ise iskeletinin büyük kısmı günümüze ulaşamadı. Ancak elde edilen DNA verileri, bu iki akrabanın bölgedeki geniş bir denizci topluluk ağının parçası olduğunu gösteriyor.

Araştırma, bu aile bağlarının mezarın bulunduğu noktadan Orkney Adaları'na kadar uzanan 265 kilometrelik bir kıyı şeridine yayıldığını kanıtladı. Uzmanlar, Demir Çağı'ndaki tarih öncesi denizci toplulukların İskoçya'nın kuzey kıyılarında küçük gruplar halinde düzenli olarak yer değiştirdiğini, bu hareketliliğin de kültürel geleneklerin ve ritüellerin korunmasını sağladığını ifade ediyor.