19 Mart sonrası öğrenci hak ihlalleri raporu yayımlandı

Sivil Alan Araştırmaları Derneği, Türkiye’de son aylarda öğrenci ve gençlere yönelik artan hak ihlallerini belgeleyen “19 Mart Sürecinden Bugüne: Öğrenci-Gençliğe Yönelik Hak İhlalleri İzleme Raporu ve Türkiye’deki Öğrenci Hareketi Üzerine” başlıklı yeni çalışmasını kamuoyuyla paylaştı.

Rapor, 19 Mart 2025’te İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu dahil 105 kişi hakkında başlatılan soruşturmalarla ortaya çıkan siyasi atmosferin ardından, ülke genelinde yükselen gençlik protestoları ve bu süreçte yaşanan hak ihlallerini mercek altına alıyor.

Çalışma, 19 Mart’taki soruşturmaların ardından Türkiye’nin birçok ilinde üniversiteli gençlerin katıldığı protesto dalgasını ve bu süreçte kayda geçen ihlalleri kapsıyor. Raporda, öğrencilerin yalnızca bir siyasi aktöre destek vermek amacıyla değil, “hukukun üstünlüğü, ifade özgürlüğü ve toplanma hakkı” gibi temel demokratik talepler için sokağa çıktığı vurgulanıyor.

Sahadan doğrudan veri toplamanın medya üzerindeki sansür ve otosansür nedeniyle sınırlı kalması nedeniyle rapor; ulusal ve yerel basındaki haberler, baro açıklamaları, insan hakları örgütlerinin raporları ve resmî kurum duyuruları gibi açık kaynaklardan derlenen bilgilerle oluşturuldu.

Son dakika | Saraçhane eylemleri davasında 87 beraat kararı

Dernek tarafından hazırlanan raporda öğrenci-gençliğe yönelik ihlaller, tematik başlıklar hâlinde değerlendirildi. Buna göre, keyfi gözaltılar, üniversitelerde disiplin soruşturmaları, burs kesintileri, yurtlardan çıkarılmalar, medya sansürü, fiziksel şiddet ve kötü muamele en sık karşılaşılan ihlal türleri olarak kaydedildi.

Rapor, yaşanan bu uygulamaların yalnızca bireysel özgürlükleri hedef almadığını; aynı zamanda gençliğin kamusal alandaki görünürlüğünü ve demokratik taleplerini sınırlamaya yönelik politik bir müdahale niteliği taşıdığını ortaya koyuyor.

Sivil Alan Araştırmaları Derneği, raporda öğrenci hareketinin Türkiye’de demokratik taleplerin en güçlü şekilde ifade edildiği alanlardan biri olduğunu vurguladı. Gençlik üzerindeki baskının, ülkedeki demokratik hakların genel durumu için de göstergeler barındırdığı ifade edildi.

Dernek, elde edilen bulguların karar alıcılar, üniversiteler ve kamu kurumları tarafından dikkate alınması gerektiğini belirterek, öğrencilerin temel haklarının güvence altına alınması çağrısında bulundu.

Raporda öne çıkan bulgular bu şekilde:

Raporun tamamına Sivil Alan Araştırmaları Derneği’nin web sitesi üzerinden ulaşılabiliyor.