15 yaşındaki kız klimadan damlayan suyla şehirlerdeki gizli bir sorunu çözdü Sözcü Gazetesi

Meksika’nın Tamaulipas eyaletinde bulunan CBTis 234 okulu öğrencisi Dania Yasaret Saldana Martinez, klimaların yoğuşma suyunu toplayıp arıtarak tarımsal sulamada kullanan "HidroAC+" adlı projesiyle, ülkesinde düzenlenen 2026 Ulusal Gençlik Su Ödülü'nde Kuzeydoğu bölge birinciliğini elde etti.

"Sistema Híbrido de Cultivo con Agua de Condensación de Aires Acondicionados" (Klima Yoğuşma Suyu ile Hibrit Yetiştirme Sistemi) adıyla resmiyet kazanan proje; yüksek sıcaklıklar, su kesintileri ve artan elektrik tüketimiyle mücadele eden sınır bölgelerinde atık suların geri kazanılması amacıyla geliştirildi.

Geliştirilen sistem, sıcak ve nemli havanın klimanın soğuk serpantinleriyle teması sonucu oluşan yoğuşma suyunu tahliye hatlarından toplayarak biriktiriyor. Toplanan sıvı, mikroplardan arındırılmak üzere filtre edilerek temizleniyor ve ardından bitki gelişimi için gerekli besin maddeleriyle zenginleştiriliyor.

Sistem bünyesinde işlenen su, iki farklı tarım yönteminde kullanılıyor:

Topraksız tarım: Besin yönünden zenginleştirilmiş suyun, Besleyici Film Tekniği (NFT) ile doğrudan bitki köklerine sığ bir akıntı halinde ulaştırılması sağlanıyor.

Yükseltilmiş yatak kültürü: Geleneksel tarıma alternatif olarak hazırlanan yükseltilmiş ekim alanları bu suyla besleniyor.

Uzmanlar ve proje teknik raporları, klima yoğuşma suyunun ilk aşamada distile (saf) suya yakın bir yapıda olduğunu ancak cihaz içindeki serpantin, tava ve borulardan geçerken toz, bakteri, mantar ve metal kalıntılarına maruz kalabildiğini belirtiyor.

Bu gerekçeyle "HidroAC+" sistemi, arıtma aşamasını zorunlu bir güvenlik protokolü olarak uyguluyor. Proje kapsamında elde edilen su, içme suyu olarak sunulmadığı gibi, arıtılmamış klima sularının doğrudan tüketilmesi veya gıda ürünlerinin sulanmasında kullanılması önerilmiyor.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre, suyun devridaim ettirilerek doğrudan köklere yönlendirildiği topraksız tarım yöntemleri, geleneksel tarıma kıyasla %90'a varan oranlarda su tasarrufu sağlıyor.

ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) tarafından da yağmur suyu ve gri suyla birlikte "içilemez su geri kazanım kaynakları" arasında sınıflandırılan klima yoğuşma sularının, özellikle yüksek sürelerle klima çalıştırılan okul, kamu binası, ofis ve konutlarda yerel düzeyde su israfını azaltabileceği öngörülüyor.